Đạo diễn Giả Chương Kha 'phải lòng' trí tuệ nhân tạo

Vốn nổi danh là người kiến tạo nên những tác phẩm điện ảnh nghệ thuật mang chiều sâu tâm lý sắc sảo, ông từng chinh phục giới mộ điệu toàn cầu với giải Sư tử vàng tại Venice qua tác phẩm "Still Life" và giải Kịch bản xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Cannes với "A Touch of Sin". Gạt bỏ những e ngại thường thấy ở những nhà làm phim truyền thống, ông đã mạnh dạn hoàn thành hai dự án phim ngắn có sự can thiệp của thuật toán máy học.

Xuất hiện tại một buổi học chuyên đề ở Hong Kong vào tuần này, nhà làm phim tài ba chia sẻ một mong muốn vô cùng giản dị. Ông muốn tận mắt chứng kiến những tiềm năng thực sự mà công nghệ này có thể mang lại, ngay giữa thời điểm vô số đồng nghiệp trong ngành vẫn đang ôm giữ một nỗi hoang mang sâu sắc về tương lai của nghệ thuật thứ bảy.

Cách tiếp cận cởi mở giữa dòng chảy công nghệ

Giữa một diễn đàn quy tụ những tiếng nói hàng đầu của ngành giải trí, Giả Chương Kha giữ cho mình một phong thái điềm tĩnh lạ thường. Ông đối diện với những phát minh mới bằng một tâm thế trân trọng, kiên quyết từ chối việc đưa ra những phán xét vội vã. Thay vì phỏng đoán về sức tàn phá của máy móc, vị đạo diễn quyết định dấn thân sử dụng để thực sự thấu hiểu cơ chế vận hành của chúng. Thái độ điềm tĩnh này tạo ra một sự đối lập lớn với làn sóng cẩn trọng đang bao trùm giới làm phim phương Tây.

Tại Hollywood, các nhà sáng tạo đang dè chừng từng bước tiến của thuật toán do những lo ngại về vi phạm bản quyền và mất kiểm soát. Thế nhưng, tại một số khu vực ở châu Á, sự chuyển dịch đang diễn ra với một tốc độ chóng mặt. Trung Quốc đang dồn lực thúc đẩy mạnh mẽ các ứng dụng công nghệ hiện đại này như một phần trọng tâm trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 về phát triển kinh tế. Chính quyền Hong Kong cũng nhanh chóng bước đi trên cùng một quỹ đạo phát triển đó.

Thực tế tại sự kiện Filmart diễn ra ở Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Hong Kong tuần này đã phản ánh rõ nét luồng sinh khí mạnh mẽ ấy. Các buổi hội thảo, các phiên thảo luận và các chương trình thực hành liên tục được tổ chức với mục tiêu vinh danh những lợi ích tích cực của việc áp dụng trí tuệ nhân tạo vào sản xuất truyền thông. Dẫu vậy, đạo diễn 55 tuổi vẫn duy trì một góc nhìn vô cùng thực dụng. Ông hiểu rõ mọi công cụ đều chứa đựng những mặt trái và mặt phải đan xen. Lời khuyên của ông dành cho giới mộ điệu là đừng vội vàng phản đối, cũng đừng nhắm mắt đổ tiền đầu tư một cách mù quáng.

Những rắc rối phát sinh từ trí tuệ nhân tạo chắc chắn sẽ được giải quyết từng bước thông qua các khung pháp lý và luật định trong tương lai. Sự tò mò của ông bắt nguồn từ niềm tin rằng mọi phát minh mới đều mang lại những lợi ích thiết thực cho phương thức biểu đạt và vận hành sản xuất. Các phương tiện truyền thông mới mẻ sẽ mở ra những chiều không gian vô tận, những luồng tư tưởng mới mẻ và vô số số phận nhân vật mà các kỹ thuật làm phim quá khứ chưa bao giờ đủ sức chạm tới.

Quá trình tiến hóa trong tư duy sáng tạo của một bậc thầy

Buổi trò chuyện sâu sắc nằm trong khuôn khổ chương trình Giải thưởng Điện ảnh châu Á đã mang đến cho khán giả vô số những phát hiện thú vị về chân dung của một nhà làm phim vĩ đại. Ít ai có thể ngờ rằng vị đạo diễn luôn xuất hiện với phong thái trầm mặc này từng là một nhà vô địch nhảy breakdance đầy cuồng nhiệt thời trẻ. Thói quen chạy bộ đều đặn mỗi ngày đã rèn giũa kỷ luật thép cho ông. Việc kiên trì rèn luyện thể chất đã biến ông từ một thanh niên quen thức khuya thành một nhà làm phim theo đuổi nghệ thuật một cách nghiêm túc và bền bỉ. Sự kỷ luật đó cũng đồng hành cùng khả năng thích ứng cực kỳ linh hoạt trước những thay đổi của thời cuộc.

Quá trình thai nghén tác phẩm điện ảnh xuất sắc A Touch of Sin ra mắt năm 2013 là một ví dụ điển hình cho sự nhạy bén của ông với nhịp đập xã hội. Tác phẩm được cấu trúc từ bốn câu chuyện hoàn toàn tách biệt. Nguồn cảm hứng kịch bản được ông chắt lọc từ chính những bài đăng đọc được trên các mạng xã hội. Sự choáng ngợp trước mật độ thông tin và cường độ lan truyền tin tức trong kỷ nguyên kỹ thuật số đã định hình lại hoàn toàn cách ông kể chuyện. Khi lướt mạng xã hội Weibo hàng ngày, ông nhận thấy vô số mẩu tin tức từ khắp mọi nơi trên thế giới va đập vào nhau. Cảm giác trào dâng trong tâm trí ông lúc bấy giờ là sự nhận thức về vô vàn sự vật tưởng chừng vô can nhưng lại âm thầm gắn kết bằng những sợi dây vô hình. Chính sự hỗn loạn của dữ liệu đã thôi thúc ông áp dụng một cấu trúc trần thuật phá cách, thoát ra khỏi những lối mòn truyền thống.

Tuy nhiên, đằng sau sự cởi mở với các xu hướng công nghệ tân tiến, trái tim của Giả Chương Kha vẫn luôn hướng về cội nguồn của môn nghệ thuật thứ 7. Ông lớn lên trong một thời đại mà điện ảnh chưa bao giờ bị coi là một bộ môn nghệ thuật đóng kín hay bị tách biệt khỏi đời sống. Điện ảnh là một nhánh rễ bám sâu vào nghệ thuật đương đại. Khi con người cùng chung sống trong một quần thể xã hội phức tạp, họ sở hữu vô số những lăng kính khác biệt để diễn giải về cuộc đời. Trí tuệ nhân tạo, rốt cuộc, cũng sẽ trở thành một lăng kính mới để các nhà làm phim tiếp tục bóc tách và phản ánh thế giới một cách sáng tạo nhất.

Bùi Tú