Cheongung-II của Hàn Quốc vượt Patriot, khi đánh chặn tên lửa Iran, Trung Đông đổ xô mua

Hàn Quốc chế tạo Cheongung-II để đánh chặn tên lửa của Triều Tiên. Giờ đây, hệ thống này đang đánh chặn tên lửa của Iran và giúp Hàn Quốc trở thành một trong những nhà cung cấp quốc phòng được săn đón nhất trên thế giới.

Hệ thống tên lửa đất đối không tầm trung Cheongung-II, còn được gọi là KM-SAM Block II, đã đạt tỷ lệ đánh chặn thành công 96% với các tên lửa của Iran phóng vào UAE Các nhà phân tích cho biết Cheongung-II với màn ra mắt trong thực chiến đã sánh ngang, và trong một số trường hợp còn vượt trội hơn, hiệu suất của hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot (Mỹ). Điểm khác biệt lớn nằm ở giá cả khi Cheongungung-II rẻ hơn 1/3 so với Patriot.

Sự kết hợp giữa độ tin cậy trên chiến trường và mức giá cạnh tranh của Cheongung-II đã kích hoạt cuộc chạy đua để mua hệ thống này. Khi một máy bay vận tải chiến lược C-17 của Không quân UAE hạ cánh xuống Sân bay quốc tế Daegu (Hàn Quốc) hồi đầu tháng 3, khoang hàng của nó đang được chất đầy các tên lửa đánh chặn do Hàn Quốc sản xuất để chuyển gấp về vùng Vịnh.

Cheongung-II đã vượt qua phép thử quan trọng nhất là thực chiến và UAE muốn có thêm hệ thống này.

“Khi mối lo ngại về an ninh liên quan đến các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (drone) của Iran gia tăng trên khắp Trung Đông, rất ít nhà cung cấp nào khác ngoài Hàn Quốc có thể cung cấp các hệ thống phòng không trong thời gian ngắn”, Giáo sư Jang Won-jun thuộc Khoa Nghiên cứu Công nghiệp Quốc phòng Tiên tiến của Đại học Quốc gia Jeonbuk, nhận xét.

“Sau màn trình diễn mạnh mẽ trên chiến trường, hệ thống đánh chặn tên lửa này đã thu hút sự chú ý đáng kể của quốc tế, cải thiện triển vọng xuất khẩu quốc phòng của Hàn Quốc”, ông nói thêm.

Một khẩu đội (hệ thống phòng không hoàn chỉnh) Cheongung-II được thiết kế dựa trên sự đơn giản và tốc độ. Bốn xe phóng, mỗi xe được trang bị tám ống phóng, hoạt động cùng với một radar đa chức năng và trạm điều khiển tác chiến.

Cheongung-II có tầm bắn tối đa khoảng 40 km và có thể đánh chặn các mục tiêu ở độ cao dưới 15 km - chính là nơi các tên lửa đạn đạo và drone của Iran hoạt động.

Cheongung-II được thiết kế để tích hợp vào mạng lưới phòng không quốc gia nhiều lớp và dễ dàng kết hợp với các nền tảng của Mỹ và NATO, cho phép người vận hành triển khai hệ thống này gần như ngay lập tức sau khi nhận hàng.

UAE đã nhận được Cheongung-II trước khi cuộc xung đột hiện tại giữa Iran và Mỹ - Israel leo thang. Ả Rập Saudi và Iraq cũng đã ký hợp đồng mua hệ thống này. Riêng UAE đã đặt hàng 10 khẩu đội Cheongung-II, trong đó hai khẩu đội đã được bàn giao đúng tiến độ.

Tuy nhiên sau khi các số liệu đánh chặn được công bố, UAE đã yêu cầu đẩy nhanh việc giao các khẩu đội Cheongung-I còn lại theo hợp đồng năm 2022, đồng thời đề nghị mua thêm 30 tên lửa đánh chặn - chính là lô hàng được vận chuyển bằng đường không từ Daegu trong tháng 3.

“Do tính cấp bách của việc phòng thủ trước các mối đe dọa tên lửa liên tục từ Iran, 30 tên lửa đánh chặn đã được vận chuyển bằng đường hàng không đến UAE vào đầu tháng này. UAE cũng đang thúc giục Hàn Quốc đẩy nhanh tiến độ giao các khẩu đội còn lại”, ông Jang Won-jun tiết lộ.

Hàn Quốc đã ra tín hiệu rằng không thể dễ dàng đẩy nhanh tiến độ giao hàng, vì bị ràng buộc bởi các cam kết sản xuất trước đó. Thậm chí, số tên lửa chuyển cho UAE ban đầu vốn được phân bổ cho quân đội Hàn Quốc.

“Điều này có thể tạm thời ảnh hưởng đến khả năng sẵn sàng đối phó với các mối đe dọa tên lửa từ Triều Tiên”, ông Lee Il-woo, nhà nghiên cứu cấp cao tại Mạng lưới Quốc phòng Hàn Quốc, cho biết.

Đổi dầu lấy tên lửa

Sau chuyến thăm vùng Vịnh gần đây, ông Kang Hoon-sik, Chánh văn phòng Tổng thống Hàn Quốc, tuyên bố UAE đã cam kết cung cấp dầu thô cho Hàn Quốc “với mức ưu tiên cao nhất”. Động thái từ UAE được xem là đáp lại sự nhanh chóng và linh hoạt trong việc cung cấp tên lửa của Hàn Quốc.

“UAE nói rõ rằng không quốc gia nào sẽ nhận được dầu thô trước Hàn Quốc, coi chúng tôi là ưu tiên hàng đầu”, ông Kang Hoon-sik cho hay.

Hàn Quốc dự kiến nhận tổng cộng 24 triệu thùng dầu, gồm cả 6 triệu thùng đợt giao hàng trước đó, đủ đáp ứng nhu cầu trong nước hơn 9 ngày.

Abdulkhaleq Abdulla, nhà khoa học chính trị và cố vấn không chính thức của Tổng thống UAE, đã công khai củng cố thông điệp này, đăng trên mạng xã hội X rằng việc nhanh chóng giao các tên lửa đánh chặn phản ánh chiều sâu của mối quan hệ song phương.

Ông Lee Il-woo cho rằng cam kết năng lượng này không chỉ là phép lịch sự ngoại giao. Hàn Quốc chấp nhận chuyển giao tên lửa dù biết sẽ tạo ra khoảng trống tạm thời trong phòng thủ của chính họ, và nguồn dầu giúp bù đắp phần nào về mặt chính trị nếu không phải là quân sự.

Với Hanwha Aerospace, nhà sản xuất chính của Cheongung-II, kết quả chiến đấu đã mở ra những cuộc đối thoại mà các tài liệu bán hàng không bao giờ có thể làm được.

“Sau những diễn biến gần đây trong khu vực, chúng tôi nhận thấy sự quan tâm Cheongung-II ngày càng tăng từ các quốc gia ở Trung Đông ngoài các khách hàng hiện tại của chúng tôi, đặc biệt khi tầm quan trọng của hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp ngày càng trở nên rõ ràng hơn”, một quan chức Hanwha Aerospace tiết lộ với trang SCMP, nhưng yêu cầu giấu tên.

Sự quan tâm này không chỉ dừng ở Cheongung-II mà còn mở rộng sang toàn bộ hệ sinh thái phòng không của Hàn Quốc.

Hàn Quốc đang định vị mình không chỉ là nhà cung cấp tên lửa mà còn cả toàn bộ kiến ​​trúc an ninh. Ở cấp độ thấp nhất, hệ thống tự hành K30 Biho sử dụng pháo 30 mm để tiêu diệt drone và máy bay bay thấp.

Với phân khúc cao cấp, tên lửa đánh chặn L-SAM được Hàn Quốc thiết kế để đối phó với các mối đe dọa ở độ cao cực lớn. L-SAM được xem là đối trọng với hệ thống phòng không THAAD (Mỹ), dự kiến ​​sẽ đi vào hoạt động năm tới, với việc sản xuất hàng loạt dự kiến ​​bắt đầu sau đó.

UAE và Ả Rập Saudi đã bày tỏ sự quan tâm đến L-SAM ngay cả trước khi tên lửa này được sản xuất hàng loạt.

“Thành công của Cheongung-II đã làm tăng sự quan tâm của khách hàng quốc tế với toàn bộ kiến trúc phòng không Hàn Quốc”, Giáo sư Jang Won-jun nhận định.

Ngoài ra, các công nghệ mới như vũ khí năng lượng định hướng, đặc biệt là laser chống drone, cũng đang thu hút sự chú ý khi các quốc gia tìm cách đối phó với chiến thuật bầy đàn drone giá rẻ đã định hình các cuộc xung đột gần đây.

Một thập kỷ phát triển

Việc phát triển Cheongung-II bắt đầu vào năm 2012 dưới sự chỉ đạo của Cơ quan Phát triển Quốc phòng Hàn Quốc, với Hanwha Aerospace, Hanwha Systems và LIG Nex1 là các nhà thầu chính.

Chương trình được hình thành nhằm thay thế hệ thống tên lửa phòng không Hawk do Mỹ sản xuất đã lỗi thời từng được Không quân Hàn Quốc sử dụng và cung cấp cho quốc gia châu Á này năng lực đánh chặn tầm trung nội địa, phù hợp với mối đe dọa từ Triều Tiên.

Sau khoảng 5 năm phát triển, Cheongung-II đã sẵn sàng chiến đấu vào năm 2017, bắt đầu được sản xuất hàng loạt năm 2018 và triển khai trong lực lượng vũ trang Hàn Quốc năm 2020. Qua đó, Hàn Quốc nằm trong nhóm nhỏ các quốc gia có khả năng tự phát triển và sản xuất tên lửa phòng không tầm trung.

Hàn Quốc đã ghi nhận doanh thu vũ khí khoảng 55 tỉ USD trong bốn năm qua và hiện đứng thứ 10 thế giới về xuất khẩu vũ khí. Con số này không chỉ dựa vào Cheongung-II mà còn trên danh mục sản phẩm gồm xe tăng chiến đấu chủ lực K2 Black Panther và pháo tự hành K9 Thunder bán cho Ba Lan, cùng máy bay chiến đấu hạng nhẹ FA-50 được giao cho Malaysia, Philippines và Ba Lan.

Một báo cáo được Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế công bố vào tháng 12.2025 đã chỉ ra những lợi thế cấu trúc thúc đẩy sự tăng trưởng đó:

Thời gian giao hàng thường gắn trực tiếp với ký hợp đồng, không bị tồn đọng kéo dài.

Các thỏa thuận bảo trì và chuyển giao công nghệ linh hoạt, gồm cả các điều khoản liên doanh tại các quốc gia nhận hàng.

Giá cả cạnh tranh hơn so với các nhà cung cấp lâu đời của Mỹ và châu Âu.

Khả năng tương tác liền mạch với các nền tảng của Mỹ và NATO, cho phép các nhà khai thác tích hợp thiết bị của Hàn Quốc vào các mạng lưới hiện có mà không cần phải tốn kém chi phí điều chỉnh.

“Với Hàn Quốc, các thương vụ mua Cheongung-II đánh dấu cột mốc quan trọng trong nỗ lực trở thành một trong những nhà xuất khẩu quốc phòng hàng đầu thế giới”, Tiến sĩ Kristian Alexander, nhà nghiên cứu chính tại Viện An ninh và Quốc phòng Rabdan ở Abu Dhabi (thủ đô UAE), viết trên tờ Korea Times.

“Trong thập kỷ qua, các công ty quốc phòng Hàn Quốc đã liên tục mở rộng sự hiện diện của mình trên thị trường toàn cầu, cung cấp các hệ thống hiệu suất cao với chi phí cạnh tranh khi vẫn duy trì năng lực sản xuất mạnh mẽ”, ông nói thêm.

Hàn Quốc đã đặt mục tiêu chính thức lọt vào top 4 nhà xuất khẩu vũ khí hàng đầu thế giới vào năm 2030, được hỗ trợ bởi đầu tư bền vững vào vũ khí thế hệ mới, hệ thống không người lái và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Sau chuyến bay của Không quân UAE từ Daegu hồi đầu tháng 3 này, mục tiêu đó dường như khả thi hơn rất nhiều.

Sơn Vân