Công nghệ xanh

Giá xăng tăng cao, người Mỹ tìm về xe điện

Bùi Tú 22/03/2026 19:56

Sau khi quyết định tấn công Iran của Tổng thống Donald Trump, giá xăng tăng cao khiến người dùng Mỹ chuyển sang tìm hiểu xe điện.

xedien.jpg
Xe điện là lựa chọn hợp lý khi giá xăng tăng

Chi phí để đổ đầy bình xăng cho một phương tiện tại Mỹ đang ở mức cao nhất trong gần 3 năm qua, với giá xăng trung bình trên toàn quốc chạm mốc 3,90 USD mỗi gallon vào ngày thứ sáu vừa qua (tương đương khoảng 27.000 VND/lít).

Sự leo thang này bắt nguồn trực tiếp từ chi phí dầu mỏ toàn cầu tăng mạnh sau khi Mỹ và Israel tiến hành ném bom Iran - một trong những quốc gia sản xuất dầu mỏ hàng đầu thế giới.

Cuộc xung đột vũ trang đã dẫn đến việc eo biển Hormuz - tuyến đường thủy huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới, bị phía Iran phong tỏa. Giữa tình hình căng thẳng này, các tài xế tại Mỹ đã phản ứng bằng một làn sóng tìm kiếm các dòng xe điện, những phương tiện hoàn toàn không phụ thuộc vào xăng dầu và không phát thải khí nhà kính gây ảnh hưởng đến nhiệt độ toàn cầu.

Áp lực từ trạm xăng và sự trỗi dậy của thị trường xe cũ

Dữ liệu từ CarEdge - một nền tảng mua bán ô tô uy tín, cho thấy lượt tìm kiếm các mẫu xe điện đã tăng vọt 20% kể từ khi cuộc tấn công vào Iran bắt đầu cách đây ba tuần.

Justin Fischer - một chuyên gia phân tích ô tô tại CarEdge - chia sẻ rằng, chỉ trong vòng 48 giờ đầu tiên khi chiến tranh nổ ra, một đợt tăng trưởng đột biến đã xuất hiện và nó gắn liền trực tiếp với các tin tức địa chính trị. Nếu trạng thái giá xăng neo ở mức cao này tiếp tục kéo dài trong một tháng hoặc lâu hơn, thị trường chắc chắn sẽ chứng kiến những con số tăng trưởng khổng lồ hơn nữa.

Sự leo thang của giá nhiên liệu đang chiếm trọn tâm trí của những người mua xe, buộc họ phải suy nghĩ nghiêm túc về cách phòng tránh những biến động giá cả khó lường.

Jessica Caldwell - giám đốc bộ phận tiếp thị tại Edmunds, một nền tảng cũng ghi nhận sự gia tăng đột biến trong hoạt động nghiên cứu xe điện trực tuyến - nhận định rằng, giá xăng là thứ hiện hữu ngay trước mắt mỗi khi người dân rút ví thanh toán tại trạm bơm. Nó đang trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi của rất nhiều người. Tại những thành phố lớn như Los Angeles, cộng đồng những người đang lái xe điện thậm chí còn lan truyền các bức ảnh chế hài hước về việc họ đang thoải mái quan sát những người khác phải lo lắng về giá xăng đổ đầy bình.

Đối với những người có thu nhập thấp và trung bình, nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ việc giá xăng tăng, xe điện đã qua sử dụng đang trở thành một lựa chọn cực kỳ hấp dẫn. Các mẫu xe quen thuộc như Tesla, Chevy Equinox và Nissan Leaf hiện đã hạ nhiệt và nằm trong khả năng chi trả của nhiều gia đình Mỹ. Với chưa đầy 25.000 USD, người dùng hoàn toàn có thể sở hữu một chiếc xe điện cũ chất lượng tốt, một mức giá vô cùng hợp lý khi so sánh với giá niêm yết của các phương tiện mới xuất xưởng.

Thị trường đang bước vào một kỷ nguyên mà xe điện vừa là xu hướng thời thượng, vừa có mức giá dễ tiếp cận, hứa hẹn sẽ được người tiêu dùng nhanh chóng săn đón. Bên cạnh đó, các dòng xe hybrid như Toyota Camry và RAV4 cũng được dự báo sẽ gặt hái thành công lớn từ nhóm khách hàng vẫn còn e ngại việc chuyển đổi hoàn toàn sang xe điện và lo sợ viễn cảnh mắc kẹt giữa đường vì thiếu trạm sạc.

Nghịch lý chính sách và sự ngập ngừng của ngành công nghiệp ô tô

Dù sự quan tâm đang tăng cao, mức độ duy trì của xu hướng này và khả năng chuyển hóa thành thị phần thực tế vẫn còn là một dấu hỏi lớn. Mỹ hiện đang tụt hậu so với nhiều quốc gia phát triển khác về doanh số bán xe điện cũng như hạ tầng trạm sạc. Doanh số bán hàng trong năm ngoái đã chịu ảnh hưởng nặng nề bởi một dự luật chi tiêu do phe Cộng hòa thúc đẩy, qua đó loại bỏ dần các chính sách khuyến khích mua xe thân thiện với môi trường từng được áp dụng dưới thời tổng thống tiền nhiệm.

Tổng thống Trump cũng đã hủy bỏ các quy định ràng buộc về hiệu suất nhiên liệu và mức độ phát thải ô nhiễm của xe mới. Điều này đã gián tiếp khuyến khích các nhà sản xuất ô tô lớn tập trung nguồn lực vào các dòng xe thể thao đa dụng (SUV) và xe bán tải khổng lồ, ngốn xăng, vốn đang thống trị mạng lưới giao thông Mỹ. Gần đây, các ông lớn như Ford, Nissan và Honda đều đã loại bỏ hoặc thu hẹp quy mô sản xuất các mẫu xe điện của họ tại thị trường nội địa.

Chính quyền của ông Trump dường như đang tìm cách kìm hãm sự phát triển của xe điện bằng việc đình chỉ các tiêu chuẩn hiệu suất nhiên liệu riêng biệt tại tiểu bang California. Tuần trước, giữa lúc giá xăng đang tăng chóng mặt, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi tuyên bố chính phủ đang khởi kiện California vì các quy định bắt buộc về xe điện mà bà cho là đắt đỏ, mang tính áp đặt, làm tăng chi phí cho người tiêu dùng Mỹ và vi phạm luật pháp liên bang.

Khác biệt với những biến động tại Mỹ, xe điện đang có những bước tiến mạnh mẽ trên phần còn lại của thế giới, chiếm tới một phần năm tổng doanh số bán xe mới toàn cầu. Một số quốc gia gần như đã loại bỏ hoàn toàn nhu cầu về xe chạy bằng xăng, tiêu biểu như Na Uy khi họ chỉ bán ra vỏn vẹn bảy chiếc xe chạy xăng truyền thống vào tháng 1 vừa qua.

Các nhà sản xuất ô tô Mỹ thừa nhận xe điện chắc chắn là chiến lược phát triển dài hạn, thế nhưng họ lại có thể kiếm được rất nhiều lợi nhuận trong ngắn hạn từ các dòng xe SUV và xe bán tải.

Việc các chính sách tại Nhà Trắng thay đổi xoành xoạch theo mỗi nhiệm kỳ 4 năm khiến các tập đoàn công nghiệp gặp muôn vàn khó khăn trong việc vận hành và lập kế hoạch chiến lược. Trong khi nhiều công nghệ cốt lõi của xe điện được phát triển tại Mỹ, Trung Quốc lại đang tỏ ra cực kỳ xuất sắc trong việc mở rộng quy mô sản xuất và tối ưu hóa chi phí để tạo ra những sản phẩm giá rẻ.

Don Francis - chủ tịch Câu lạc bộ Xe điện miền Nam nước Mỹ - cho biết, nhiều người vẫn còn do dự khi mua xe điện do lo ngại về phạm vi hoạt động của pin. Ông nhận định sự quan tâm là có thật nhưng người dân vẫn chưa thực sự bị đẩy đến giới hạn cuối cùng. Sẽ có một điểm bùng phát nếu giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao ngất ngưởng này.

Là một cử tri đã 3 lần bỏ phiếu cho ông Trump, ông Francis ủng hộ việc Mỹ đạt được sự độc lập về năng lượng để tránh các cuộc xung đột liên quan đến dầu mỏ. Đồng thời không hề đổ lỗi cho tổng thống về cuộc chiến và những hệ lụy đi kèm, bởi mối quan tâm lớn nhất của ông là việc ngăn chặn các tổ chức khủng bố Hồi giáo sở hữu vũ khí hạt nhân.

Bùi Tú