OpenAI hy sinh Sora vì ngốn sức mạnh tính toán, cố giữ ngôi vương cho ChatGPT

Khả năng xoay chuyển nhanh chóng là một phẩm chất thiết yếu với một công ty khởi nghiệp công nghệ. Điều đó có nghĩa là phản ứng nhanh chóng khi các đối thủ lớn hơn gia tăng sức cạnh tranh, hoặc chuyển hướng nguồn lực khi kế hoạch A không hiệu quả. Hầu hết nhà đầu tư mạo hiểm thường nói rằng họ đầu tư vào các doanh nhân, chứ không phải các chiến lược cụ thể. Lý do vì các chiến lược thường bị loại bỏ khi thực tế kinh doanh phức tạp xuất hiện.

Nếu đó là thước đo quan trọng về hiệu quả của một công ty khởi nghiệp, OpenAI có thể đang bắt đầu thể hiện bản lĩnh của mình.

Tuần này, công ty châm ngòi cho sự bùng nổ của AI tạo sinh đã công bố kế hoạch ngừng phát triển ứng dụng tạo video Sora từng gây sốt, cùng thỏa thuận trị giá 1 tỉ USD với Disney đạt được chưa đầy bốn tháng trước. Một dấu hiệu khác cho thấy OpenAI đang loại bỏ những yếu tố gây phân tán không cần thiết: gác vô thời hạn kế hoạch gây tranh cãi về chatbot khiêu dâm, hay chế độ người lớn của ChatGPT.

Điều này xảy ra chỉ ba tháng sau khi Giám đốc điều hành Sam Altman công bố tình trạng báo động đỏ tại OpenAI, thúc giục các kỹ sư tập trung nguồn lực vào ChatGPT để đối phó với những tiến bộ gần đây của Google với Gemini. Với thế giới bên ngoài, việc báo động đỏ như vậy có thể giống như công ty đang khủng hoảng. Song với một công ty khởi nghiệp, nơi các mối đe dọa sống còn luôn rình rập, thì đó lại là chuyện bình thường.

Có hai cách để nhìn nhận tất cả những điều này. Một là OpenAI đang thể hiện sự linh hoạt và kỷ luật kinh doanh rất cần thiết. Hai là công ty lẽ ra không nên tự đặt mình vào tình thế này ngay từ đầu.

Năm ngoái, sự tự tin gia tăng của công ty đã kéo theo hàng loạt sáng kiến mới. Trên đà bùng nổ khi số lượng người dùng hàng tuần của ChatGPT tăng lên gần 1 tỉ, OpenAI dường như tin rằng mình có thể làm được tất cả mọi thứ.

ChatGPT hiện có hơn 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần, bỏ xa các chatbot AI khác.

Các dịch vụ mới như Sora, nỗ lực nhằm tái tạo mạng xã hội xoay quanh video AI do người dùng tự tạo, đã trở thành yếu tố gây tốn kém và làm giảm sự tập trung khi các đối thủ đang ngày càng mạnh lên.

Sora ngốn rất nhiều sức mạnh tính toán, lẽ ra có thể được sử dụng hiệu quả hơn ở những lĩnh vực khác, và OpenAI không có cách nào để kiếm tiền từ dịch vụ này một cách hiệu quả.

Tương tự, OpenAI đã gây chấn động ngành công nghiệp phần mềm vào mùa thu năm ngoái khi tiết lộ sử dụng AI nội bộ để xây dựng các giải pháp thay thế cho một số ứng dụng phổ biến. Gần đây hơn, “cha đẻ ChatGPT” đã cố gắng truyền tải thông điệp rằng muốn hợp tác với các công ty phần mềm hiện có chứ không phải thay thế họ. Thế nhưng, sự nghi ngờ về tham vọng xây dựng các ứng dụng riêng của OpenAI sẽ cần thời gian để lắng xuống.

Câu hỏi quan trọng hiện nay là OpenAI có thể chuyển hướng nhanh đến mức nào và liệu có thể xây dựng được lợi thế cạnh tranh xung quanh những thành công ban đầu trước khi các đối thủ nhảy vào cuộc chơi hay không.

Việc tái tập trung lại không có nghĩa là cắt giảm nhân sự. Theo hãng tin Reuters, OpenAI dự kiến tăng gần gấp đôi số nhân viên, từ khoảng 4.500 hiện nay lên khoảng 8.000 người vào cuối năm 2026, nhằm tập trung vào các mảng phát triển sản phẩm, kỹ thuật, nghiên cứu, cũng như hỗ trợ doanh nghiệp triển khai AI vào quy trình làm việc thực tế.

Một ưu tiên là tập trung hơn vào thị trường doanh nghiệp. Như việc Google gia nhập thị trường điện toán đám mây khá chậm cho thấy, sở hữu nền tảng công nghệ mạnh cho khách hàng doanh nghiệp không đảm bảo thành công. Để biến công nghệ thành các dịch vụ thực sự hữu ích cho doanh nghiệp, công ty vẫn cần đầu tư lớn vào kỹ thuật, đồng thời xây dựng đội ngũ bán hàng và hỗ trợ khách hàng quy mô đáng kể.

Một lý do cho việc OpenAI tuyển dụng ồ ạt trong năm nay là tập hợp đội ngũ kỹ sư cần thiết để làm việc cùng với khách hàng.

Biến ChatGPT thành trợ lý và tác tử AI đa năng

Trong thị trường người tiêu dùng, vấn đề không phải là OpenAI có thể tạo ra ứng dụng AI đột phá tiếp theo hay không. Thay vào đó, điều quan trọng là liệu công ty có thể giữ chân những người đang sử dụng ChatGPT khi cố gắng biến dịch vụ này trở nên hữu ích hơn hay không.

Những vấn đề mà OpenAI đang đối mặt rất giống với những gì mà Google từng gặp phải những ngày đầu. Công ty này từng ấp ủ tham vọng dài hạn là biến công cụ tìm kiếm web thô sơ của mình thành cỗ máy trả lời mọi câu hỏi. Google cũng từng bị phân tán sang những lĩnh vực khác, chẳng hạn mua lại YouTube, nhưng việc thêm video vào tìm kiếm lại giúp cải tiến dịch vụ.

OpenAI dường như đang đi theo hướng tương tự, khi tập trung nguồn lực vào việc biến ChatGPT thành trợ lý và tác tử AI đa năng có thể hỗ trợ người dùng trong hầu hết khía cạnh của cuộc sống số.

Một thử thách quan trọng sẽ là liệu OpenAI có thể mở rộng khả năng của ChatGPT, đồng thời đưa các tính năng mới đến người dùng theo cách khiến ứng dụng trở nên gắn bó hơn trong cuộc sống họ hay không.

Nhận diện thương hiệu mạnh mẽ của ChatGPT giúp OpenAI có lợi thế ban đầu và trở thành lựa chọn mặc định với nhiều người lần đầu dùng thử chatbot AI. Tuy nhiên, lợi thế đó đang dần mất đi khi các đối thủ như Google và Meta tận dụng lượng người dùng khổng lồ để quảng bá các dịch vụ AI cạnh tranh.

Giống như những ngày đầu của công cụ tìm kiếm internet, vẫn còn nhiều dư địa cho sự thay đổi vị trí dẫn đầu trước khi thị trường tìm ra người chiến thắng rõ ràng.

Sora ngốn sức mạnh tính toán như thế nào?

Sora tiêu tốn đáng kể sức mạnh tính toán vì việc tạo video bằng AI phức tạp hơn rất nhiều so với tạo văn bản hoặc hình ảnh. Nếu ChatGPT chỉ cần tạo chuỗi từ và tính năng tạo ảnh chỉ cần dựng một khung hình duy nhất, Sora phải tạo ra hàng trăm đến hàng nghìn khung hình liên tiếp, đồng thời đảm bảo chuyển động mượt, ánh sáng nhất quán và các đối tượng không bị biến dạng. Điều này khiến chi phí tính toán tăng theo thời gian video, độ phân giải và độ phức tạp của chuyển động.

Qua đó, việc tạo video trở thành một trong những tác vụ AI tốn tài nguyên nhất hiện nay.

Ngoài ra, Sora không chỉ sản xuất video mà còn phải mô phỏng thế giới vật lý như chuyển động của con người, động vật, ánh sáng và môi trường, đòi hỏi các mô hình AI được huấn luyện trên dữ liệu video khổng lồ và vận hành trên hạ tầng GPU (bộ xử lý đồ họa) cực mạnh.

Một số chuyên gia cho rằng Sora đạt được chất lượng cao chủ yếu bằng cách mở rộng quy mô theo kiểu brute-force, tức tăng kích thước mô hình, dữ liệu và sức mạnh tính toán lên mức rất lớn.

Khi số lượng người dùng tăng mạnh, chi phí vận hành Sora cũng tăng theo cấp số nhân. Việc tạo một video AI ngắn với Sora có thể tiêu tốn lượng GPU tương đương hàng nghìn truy vấn ChatGPT, khiến chi phí vận hành tăng nhanh nhưng không tạo ra doanh thu tương xứng. Vì thế, OpenAI buộc phải hy sinh Sora để dành tài nguyên cho các sản phẩm cốt lõi như ChatGPT và công cụ doanh nghiệp.

Vấn đề không chỉ là GPU mà còn ở điện năng. Việc tạo video với Sora tiêu thụ lượng điện lớn đến mức trở thành “nút thắt” mới của ngành AI, khiến OpenAI phải ưu tiên các ứng dụng hữu ích và hiệu quả hơn.

Sơn Vân