E-CPR lần đầu được công nhận tại Việt Nam: Đột phá cứu sống bệnh nhân ngừng tim
Bộ Y tế chính thức công nhận kỹ thuật E-CPR tại Việt Nam, mở ra bước ngoặt trong cấp cứu ngừng tim với tỷ lệ sống sót tăng gấp nhiều lần.
Ngày 27.3, tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, một dấu mốc quan trọng của ngành hồi sức cấp cứu Việt Nam đã được xác lập khi Hội đồng thẩm định của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) chính thức công nhận kỹ thuật hồi sinh tim phổi có sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể (E-CPR) là kỹ thuật mới lần đầu tiên được triển khai tại Việt Nam. Quyết định này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn mở ra một hướng đi mới trong cuộc chiến giành giật sự sống cho bệnh nhân ngừng tim.
E-CPR - “cách mạng” trong hồi sức cấp cứu
Ngừng tuần hoàn, đặc biệt là ngừng tim ngoài bệnh viện, từ lâu được xem là một trong những tình trạng cấp cứu có tỷ lệ tử vong cao nhất. Thống kê cho thấy tỷ lệ sống sót đến khi xuất viện chỉ dao động khoảng 5%, ngay cả khi bệnh nhân được cấp cứu kịp thời. Các phương pháp hồi sinh tim phổi truyền thống (CPR), dù đóng vai trò nền tảng, cũng chỉ có thể tái tạo khoảng 25–30% cung lượng tim sinh lý, không đủ duy trì tưới máu tối ưu cho não và các cơ quan quan trọng.
Chính vì vậy, E-CPR được xem là bước tiến mang tính “cách mạng” trong hồi sức cấp cứu. Thay vì chỉ dựa vào ép tim ngoài lồng ngực, kỹ thuật này sử dụng hệ thống tim phổi nhân tạo (V-A ECMO) để duy trì tuần hoàn và cung cấp oxy cho cơ thể một cách chủ động và hiệu quả hơn. Nhờ đó, não bộ và các cơ quan thiết yếu được bảo vệ trong “thời gian vàng”, giảm nguy cơ tổn thương không hồi phục.
E-CPR đóng vai trò như một “cầu nối sinh mệnh”, giúp duy trì sự sống cho bệnh nhân trong khi các bác sĩ có thêm thời gian tìm và xử lý nguyên nhân gây ngừng tim, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim hay tắc mạch phổi. Đây được xem là phương pháp cứu vãn cuối cùng cho những trường hợp ngừng tim kháng trị với các biện pháp hồi sinh thông thường.
Trên thế giới, hiệu quả của E-CPR đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu. Dữ liệu từ các tổ chức y khoa quốc tế cho thấy tỷ lệ sống sót của bệnh nhân ngừng tim khi áp dụng E-CPR có thể đạt khoảng 30–40%, cao gấp nhiều lần so với CPR đơn thuần. Không chỉ cải thiện tỷ lệ sống, kỹ thuật này còn giúp tăng khả năng hồi phục thần kinh, giúp bệnh nhân có thể trở lại cuộc sống bình thường sau điều trị.
Tại Việt Nam, dù nhu cầu cấp cứu ngừng tim rất lớn, việc triển khai E-CPR trước đây gặp nhiều rào cản do chưa có hành lang pháp lý và danh mục kỹ thuật chính thức. Số ca được thực hiện trên toàn quốc còn rất hạn chế. Trong bối cảnh đó, Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã tiên phong nghiên cứu và triển khai kỹ thuật này dựa trên nền tảng hệ thống ECMO đã được phê duyệt từ năm 2022.
36% bệnh nhân ngừng tim được cứu sống
Bắt đầu từ năm 2025, Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã từng bước áp dụng E-CPR trong thực tiễn lâm sàng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nhân lực và trang thiết bị. Đội ngũ y bác sĩ được đào tạo chuyên sâu, quy trình cấp cứu được xây dựng chặt chẽ nhằm đảm bảo triển khai kỹ thuật trong thời gian nhanh nhất – yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị.
Kết quả ban đầu cho thấy tín hiệu rất tích cực. Trong năm 2025, bệnh viện đã thực hiện E-CPR cho 14 trường hợp ngừng tim và ghi nhận tỷ lệ sống sót với chức năng thần kinh tốt đạt 36%. Đây là con số tiệm cận với các trung tâm y khoa lớn trên thế giới, đồng thời khẳng định năng lực chuyên môn của đội ngũ y tế Việt Nam trong việc làm chủ các kỹ thuật cao.
Không dừng lại ở đó, trong đợt thẩm định lần này, Bộ Y tế cũng đồng ý cho phép bệnh viện triển khai thêm nhiều kỹ thuật hiện đại khác nhằm nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị. Trong đó có xét nghiệm Lipoprotein (a) – một chỉ số quan trọng trong đánh giá nguy cơ tim mạch chuyên sâu, và kỹ thuật chụp cắt lớp quang học nội mạch (OCT) giúp quan sát chi tiết cấu trúc lòng mạch với độ phân giải cao.
Sự kết hợp giữa E-CPR và các kỹ thuật tiên tiến khác đang góp phần hình thành một hệ sinh thái y tế công nghệ cao, giúp nâng cao chất lượng điều trị và tăng cơ hội sống cho bệnh nhân nặng. Đây cũng là minh chứng cho xu hướng phát triển tất yếu của ngành y tế Việt Nam trong việc tiếp cận và làm chủ các công nghệ hiện đại.
Việc chính thức công nhận E-CPR không chỉ mang ý nghĩa đối với riêng một bệnh viện mà còn có tác động rộng lớn đến toàn hệ thống y tế. Nó mở đường cho việc xây dựng hướng dẫn chuyên môn, đào tạo nhân lực và nhân rộng mô hình tại các trung tâm cấp cứu lớn trên cả nước.
Trong bối cảnh bệnh lý tim mạch ngày càng gia tăng và các ca ngừng tim đột ngột không ngừng xuất hiện, sự ra đời và công nhận của E-CPR được xem là “cánh cửa sinh tồn” mới cho người bệnh. Dù không phải là giải pháp cho mọi trường hợp, nhưng với những bệnh nhân phù hợp, kỹ thuật này có thể tạo nên sự khác biệt giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.