Tin vũ khí hôm nay 29.3: Houthi tuyên bố phóng tên lửa đạn đạo tấn công Israel

Houthi tuyên bố phóng tên lửa đạn đạo tấn công Israel

Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố mở rộng xung đột với Israel, đồng thời tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào những mục tiêu mà nhóm này cho là mang tính chiến lược. Theo tuyên bố chính thức, đây là lần đầu tiên họ sử dụng loại vũ khí này trong một chiến dịch nhắm tới các mục tiêu được mô tả là “nhạy cảm”.

Đại diện Houthi cho biết các hoạt động quân sự sẽ tiếp tục được duy trì cho đến khi đạt được mục tiêu đề ra. Nhóm này khẳng định sẽ không dừng tấn công cho tới khi những gì họ gọi là hành động “gây hấn” chấm dứt hoàn toàn. Tuyên bố này cho thấy mức độ leo thang mới trong cách tiếp cận của lực lượng Houthi đối với xung đột khu vực.

Phía Israel đã xác nhận việc phát hiện một tên lửa được phóng từ lãnh thổ Yemen, đồng thời cho biết đây là vụ việc đầu tiên xảy ra kể từ khi căng thẳng liên quan đến Iran gia tăng gần đây. Sự kiện này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mở rộng phạm vi xung đột vượt ra ngoài các khu vực truyền thống. Trước đó, một quan chức cấp cao của Houthi từng đề cập đến khả năng phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb - một tuyến hàng hải chiến lược nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương. Nếu kịch bản này xảy ra, lực lượng này có thể tìm cách kiểm soát hoặc cản trở hoạt động của các tàu thương mại và quân sự, bao gồm cả các tàu sân bay di chuyển qua khu vực.

Bab el-Mandeb là một trong những điểm nghẽn quan trọng của thương mại toàn cầu, đặc biệt đối với các tuyến vận chuyển năng lượng và hàng hóa giữa châu Á, châu Âu và Trung Đông. Do đó, bất kỳ động thái nào nhằm hạn chế lưu thông tại đây đều có thể gây tác động đáng kể đến chuỗi cung ứng quốc tế và an ninh hàng hải. Trên thực tế, lực lượng Houthi trước đó đã từng áp đặt các biện pháp hạn chế đối với những tàu có liên hệ với Israel khi di chuyển qua Biển Đỏ, trong bối cảnh xung đột tại Dải Gaza. Những hành động này cho thấy chiến lược mở rộng phạm vi tác động của nhóm, không chỉ giới hạn trên đất liền mà còn lan sang các tuyến hàng hải quan trọng.

Việc sử dụng tên lửa đạn đạo kết hợp với khả năng gây sức ép tại các điểm nghẽn chiến lược cho thấy Houthi đang tìm cách gia tăng ảnh hưởng trong cục diện khu vực. Tuy nhiên, mức độ hiệu quả và khả năng duy trì các hoạt động này vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm năng lực quân sự thực tế, phản ứng từ các bên liên quan và diễn biến chung của xung đột. Diễn biến mới đặt ra nguy cơ gia tăng bất ổn tại khu vực Trung Đông, đặc biệt khi các điểm nóng đang có xu hướng liên kết với nhau. Trong bối cảnh đó, các tuyến hàng hải trọng yếu như Biển Đỏ và Bab el-Mandeb tiếp tục được xem là những khu vực nhạy cảm, có thể ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh kinh tế toàn cầu nếu xảy ra gián đoạn kéo dài.

Tàu chiến Mỹ chuẩn bị đối mặt “mưa tên lửa” như thế nào?

Bộ Quốc phòng Mỹ đề xuất khoản đầu tư 65 triệu USD nhằm tích hợp tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE lên các tàu khu trục lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ, qua đó mở rộng năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa trong bối cảnh các mối đe dọa ngày càng đa dạng. Kế hoạch này hướng tới tăng cường khả năng đối phó với tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo và cả các phương tiện bay tốc độ cao như vũ khí siêu vượt âm. Thay vì thay thế các hệ thống hiện có, PAC-3 MSE sẽ bổ sung thêm một lớp đánh chặn mới, giúp đa dạng hóa năng lực phòng thủ mà không cần thay đổi cấu trúc bệ phóng thẳng đứng Mk-41 đang được sử dụng rộng rãi.

Việc tích hợp tận dụng hệ thống tác chiến Aegis cùng radar SPY-1, vốn đã đảm nhiệm chức năng phát hiện, theo dõi và dẫn bắn mục tiêu. Theo kế hoạch, chương trình được chia thành ba hạng mục chính, bao gồm nâng cấp phần mềm, phát triển liên kết dữ liệu và điều chỉnh kỹ thuật để tương thích với hệ thống phóng. Trong đó, khoảng 18 triệu USD được phân bổ cho việc điều chỉnh phần mềm nhằm đảm bảo PAC-3 MSE có thể hoạt động với hệ thống Aegis và nhận dữ liệu từ radar SPY-1. Phần kinh phí lớn nhất, 43 triệu USD, dành cho phát triển hệ thống liên kết dữ liệu mới, cho phép duy trì liên lạc và cập nhật dẫn đường giữa tàu và tên lửa trong suốt quá trình đánh chặn. Khoản còn lại được dùng để thiết kế ống phóng phù hợp với cấu trúc của Mk-41.

PAC-3 MSE là loại tên lửa đánh chặn sử dụng cơ chế “hit-to-kill”, tiêu diệt mục tiêu bằng va chạm trực tiếp thay vì đầu đạn nổ, giúp tăng độ chính xác và hiệu quả trước các mục tiêu cơ động. Tên lửa này có thể đối phó với nhiều loại mục tiêu như tên lửa đạn đạo tầm ngắn và trung, tên lửa hành trình, máy bay và một số mối đe dọa tốc độ cao. Với tốc độ vượt Mach 4 (4.900km/h) cùng hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính, cập nhật giữa hành trình và radar chủ động ở giai đoạn cuối, PAC-3 MSE có khả năng đánh chặn linh hoạt trong môi trường tác chiến phức tạp.

Tuy nhiên, việc tích hợp lên tàu chiến cũng đặt ra nhiều thách thức kỹ thuật. Hệ thống Mk-41 yêu cầu thiết kế ống phóng mới phù hợp với kích thước và cơ chế hoạt động của tên lửa, đồng thời đảm bảo an toàn trong môi trường hải quân. Bên cạnh đó, việc kết nối giữa hệ thống Patriot trên đất liền và kiến trúc Aegis trên biển đòi hỏi phát triển liên kết dữ liệu chuyên biệt. Các thử nghiệm ban đầu vào năm 2024 đã chứng minh tính khả thi của giải pháp khi PAC-3 MSE được phóng thành công từ bệ phóng thẳng đứng dạng container và tiêu diệt mục tiêu giả lập. Kết quả này cho thấy khả năng tích hợp với hệ thống điều khiển tương tự Aegis và nhận dữ liệu dẫn bắn từ tàu.

Trong hệ thống phòng thủ nhiều lớp của Hải quân Mỹ, PAC-3 MSE được định vị bổ trợ cho các tên lửa Standard như SM-2, SM-3 và SM-6. Nếu SM-3 đảm nhiệm đánh chặn ngoài khí quyển và SM-6 xử lý mục tiêu tầm xa, PAC-3 MSE sẽ tập trung vào các mục tiêu ở cự ly gần hơn hoặc các tình huống tấn công dồn dập với số lượng lớn. Một yếu tố quan trọng khác là năng lực sản xuất. Sản lượng PAC-3 MSE dự kiến tăng mạnh từ khoảng 600 lên 2.000 tên lửa mỗi năm trong vòng 7 năm, tạo lợi thế về số lượng trong các kịch bản xung đột cường độ cao. Điều này giúp Mỹ duy trì dự trữ lớn và đáp ứng nhu cầu triển khai lâu dài.

Máy bay tiếp dầu Mỹ bị Iran phá hủy?

Một máy bay tiếp dầu của Không quân Mỹ có thể đã bị phá hủy trong một cuộc tấn công bằng tên lửa do Iran tiến hành nhằm vào căn cứ quân sự tại Ả Rập Saudi. Thông tin này được đưa ra dựa trên phân tích ảnh vệ tinh từ dịch vụ Copernicus, cho thấy dấu hiệu thiệt hại đáng kể tại khu vực mục tiêu. Hiện chưa có xác nhận chính thức về loại máy bay bị trúng đòn. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định nhiều khả năng đó là một chiếc KC-135 Stratotanker - dòng máy bay tiếp dầu chủ lực của Không quân Mỹ, vốn đang được triển khai tại căn cứ không quân Prince Sultan.

Theo thông báo từ Bộ Quốc phòng Ả Rập Saudi vào sáng ngày 27.3, Iran đã phóng tổng cộng sáu tên lửa đạn đạo hướng về khu vực Riyadh. Trong số này, hai tên lửa bị đánh chặn, trong khi bốn quả còn lại được cho là rơi xuống vùng biển Vịnh Ba Tư hoặc khu vực không có dân cư. Tuy nhiên, các dữ liệu thực địa sau đó cho thấy khả năng một phần số tên lửa đã đánh trúng mục tiêu quân sự. Ngay sau vụ phóng, nhiều người dùng mạng xã hội X ghi nhận một đám cháy lớn bùng phát tại căn cứ Prince Sultan. Những hình ảnh vệ tinh độ phân giải thấp cho thấy một vết cháy lớn xuất hiện đúng vị trí mà trước đó, vào ngày 22.3, có sự hiện diện của một máy bay cỡ lớn. Kích thước của mục tiêu này tương đồng với máy bay KC-135, làm dấy lên nghi vấn về việc phương tiện này đã bị phá hủy.

Ngoài ra, một số hình ảnh vệ tinh được cho là từ phía Iran đang lan truyền trên mạng, cho thấy ba máy bay tiếp dầu bị phá hủy và bốn chiếc khác bị hư hại. Tuy nhiên, tính xác thực của các hình ảnh này chưa thể được kiểm chứng độc lập. Nếu thông tin được xác nhận, đây sẽ không phải là tổn thất đầu tiên của Không quân Mỹ trong chiến dịch năm 2026 liên quan đến Iran. Trước đó, theo Wall Street Journal, một cuộc tấn công tên lửa hồi giữa tháng 3 đã gây hư hại cho ít nhất năm máy bay tiếp dầu của Mỹ tại một căn cứ ở Ả Rập Saudi.

Bên cạnh đó, một chiếc KC-135 khác được ghi nhận đã bị mất hoàn toàn, trong khi một máy bay cùng loại bị hư hại nhẹ phần đuôi, được cho là do va chạm trên không xảy ra vào đêm 13.3. Những sự cố liên tiếp này cho thấy mức độ rủi ro ngày càng gia tăng đối với các tài sản hậu cần chiến lược của Mỹ trong khu vực.

Máy bay tiếp dầu KC-135 đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khả năng tác chiến tầm xa của không quân, cho phép các máy bay chiến đấu hoạt động liên tục trên không mà không cần quay về căn cứ. Vì vậy, bất kỳ tổn thất nào liên quan đến lực lượng này đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực triển khai và duy trì hoạt động quân sự của Mỹ. Diễn biến mới cho thấy xung đột đang tiếp tục leo thang với mức độ phức tạp cao hơn, khi các mục tiêu chiến lược như căn cứ không quân và phương tiện hỗ trợ hậu cần trở thành đối tượng tấn công. Đồng thời, việc xác minh thông tin trong bối cảnh chiến sự vẫn còn hạn chế, khiến nhiều đánh giá hiện tại mang tính suy đoán và cần được kiểm chứng thêm.

Hoàng Vũ