Cơ hội bứt phá cho tiền điện tử tại Đông Nam Á do xung đột Trung Đông

Mặc dù nhiều nhà phân tích bi quan vẫn khăng khăng rằng các loại tài sản kỹ thuật số đang bị mắc kẹt trong một "mùa đông" lạnh giá kéo dài, sự bền bỉ của chúng trong những tuần gần đây lại đang nhen nhóm lên một làn sóng lạc quan mới. Niềm tin này không chỉ xuất hiện trong giới đầu tư cá nhân mà đang lan rộng đến cấp độ chính phủ, các định chế tài chính truyền thống và những tay chơi sừng sỏ nhất tại khu vực Đông Nam Á về triển vọng áp dụng tiền điện tử trên diện rộng.

Theo nhận định từ các chuyên gia nội bộ ngành, cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hoàn toàn có khả năng đóng vai trò như một chất xúc tác, đẩy nhanh xu hướng này bằng cách kích hoạt nhu cầu khổng lồ về đầu tư và giao dịch stablecoin từ lực lượng lao động nhập cư Đông Nam Á đang làm việc tại chảo lửa Trung Đông.

Nơi trú ẩn bất ngờ giữa vòng xoáy suy thoái

Bitcoin, ngọn cờ đầu và cũng là đồng tiền điện tử được giao dịch sôi động nhất, đã duy trì một biên độ dao động hẹp từ 65.000 đến 75.000 USD kể từ khi tiếng súng nổ ra. Nếu lấy mốc thời gian là ngày giao dịch cuối cùng trước khi Mỹ và Israel tiến hành các đợt không kích đầu tiên nhắm vào Iran, giá trị của Bitcoin đã ghi nhận mức tăng trưởng hơn 8% tính đến ngày 24 tháng 3. Con số này vượt trội hoàn toàn so với hiệu suất của thị trường chứng khoán và sức mạnh của đồng bạc xanh. Để thấy rõ sự tương phản, trong cùng kỳ, chỉ số chứng khoán MSCI AC châu Á - Thái Bình Dương đã bốc hơi 12% giá trị, trong khi chỉ số đồng đô la Mỹ (DXY) cũng chỉ nhích lên khiêm tốn 2%.

Tuy nhiên, giới quan sát cũng thận trọng chỉ ra rằng bức tranh phục hồi kiên cường này có thể đang được tô hồng bởi một đợt sụp đổ kinh hoàng đã diễn ra trước đó. Ông Goh Hing Yao, đồng sáng lập Web3SG và quỹ đầu tư tiền điện tử Mercenary Capital, đã phải thốt lên rằng năm nay thực sự là một cơn ác mộng kéo dài kể từ tháng 10 năm ngoái. Vào thời điểm đầu tháng 10, ông Yao vẫn còn đủ dư dả tài chính để mạnh tay tổ chức sự kiện hoành tráng WEB3SG Fight Night tại Singapore nhằm quảng bá cho các dự án crypto.

Bầu không khí ngày hôm đó hoàn toàn trái ngược với sự ảm đạm hiện tại. Đúng vào ngày diễn ra các trận quyền anh, giá Bitcoin đang hừng hực khí thế tiến sát mức đỉnh cao nhất mọi thời đại, vượt ngưỡng 118.000 USD. Không ai ngờ rằng, một đợt điều chỉnh tàn khốc và kéo dài đã chính thức bắt đầu ngay trong tuần tiếp theo. Tính từ đầu năm đến nay, bất chấp sự phục hồi gần đây, Bitcoin vẫn đang chìm trong sắc đỏ với mức giảm hơn 20%.

Ông Goh tự nhận mình là một trong những người may mắn khi đã kịp thời thoát khỏi giai đoạn tồi tệ nhất. Ông đã chốt lời toàn bộ số vốn từ một dự án tiền điện tử nhỏ mà ông vừa tung ra trước đó không lâu, tạo nguồn tài chính để tổ chức sự kiện đắt đỏ trên. Hiện tại, với vài triệu đô la đang nằm yên dưới dạng stablecoin – loại tiền điện tử được neo giá cố định vào các loại tiền pháp định, chủ yếu là đồng USD – chiến lược của ông là án binh bất động và giữ cho "thuốc súng" của mình luôn khô ráo. Không phải ai cũng có được sự nhạy bén và may mắn như vậy. Những nhà đầu tư từng say sưa cưỡi trên con sóng hưng phấn trước tháng 10 và liều lĩnh sử dụng đòn bẩy tài chính gấp 10, thậm chí 20 lần số vốn tự có, đã phải trả những cái giá vô cùng đắt. Bị thanh lý toàn bộ tài sản, vô số nhà giao dịch đã buộc phải rời bỏ thị trường tiền điện tử vĩnh viễn.

Từng được xưng tụng là "vàng kỹ thuật số", tiền điện tử được kỳ vọng sẽ vận động độc lập với cổ phiếu và trái phiếu trong các biến cố lớn của thị trường, cung cấp cho giới đầu tư một công cụ phòng ngừa rủi ro hoàn hảo. Sau các đợt không kích liên tiếp nhằm vào Iran, Bitcoin thực sự đã thể hiện sức mạnh vượt trội so với các lớp tài sản truyền thống đó, nhưng tựu trung lại, sự sụt giảm 20% từ đầu năm vẫn là một thực tế khó có thể biện minh cho danh xưng hão huyền này.

Đông Nam Á: Điểm nóng của sự dịch chuyển

Bất chấp những biến động cực đoan, Đông Nam Á vẫn là khu vực tiên phong đón nhận tiền điện tử. Báo cáo năm 2025 của Chainalysis vinh danh sáu quốc gia Đông Nam Á lọt top 20 thế giới về mức độ chấp nhận crypto: Campuchia, Indonesia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Sự lao dốc của tài sản kỹ thuật số để lại nhiều vết thương tài chính, nhưng làn sóng chấp nhận từ các tổ chức và chính phủ vẫn tiếp diễn nhờ những lợi thế công nghệ vượt trội.

Blockchain sở hữu sức hút thực tiễn nhờ khả năng hoàn tất giao dịch trong vài phút, hoạt động 24/7 và loại bỏ bên trung gian tính phí đắt đỏ trong thanh toán xuyên biên giới. Ưu thế này càng phát huy với stablecoin, phân khúc chiếm hơn 2/3 tổng khối lượng giao dịch tiền điện tử năm 2024. Theo Diederik van Wersch từ Chainalysis, stablecoin cung cấp cho người dùng tại các nước đang phát triển một công cụ chống lạm phát hữu hiệu, kênh kiều hối giá rẻ và lối vào các hệ sinh thái tài chính hiện đại. McKinsey cho biết stablecoin mới chiếm chưa tới 1% thị phần kiều hối toàn cầu, nhưng bất ổn địa chính trị sẽ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi này.

Ông Zhong Yang Chan, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại CoinGecko chia sẻ rằng mỗi khi xung đột khu vực bùng nổ, nhu cầu stablecoin neo giá USD lại tăng vọt. Khi khói lửa Trung Đông lan rộng, hàng triệu lao động Đông Nam Á tại đây sẽ bị cuốn vào xu hướng này. Họ cần một công cụ giao dịch tại chỗ, đồng thời phải đảm bảo dòng tiền gửi về gia đình không bị gián đoạn khi các dịch vụ tài chính truyền thống có nguy cơ tê liệt.

Sự phổ cập của crypto đã thay đổi thái độ của chính phủ và định chế tài chính. Hàng loạt khu vực pháp lý ban hành khuôn khổ quản lý mới, nổi bật là Singapore. Sự rõ ràng pháp lý đã mời gọi các ông lớn tài chính. Ngân hàng DBS vừa thành lập sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số được cấp phép tại đây, định vị bản thân như cánh cổng an toàn bước vào thế giới crypto giữa hàng loạt bê bối thị trường.

Sự sụt giảm chung không làm suy xuyển tham vọng của DBS. Ông David Hui, Giám đốc Thương mại DBS Digital Exchange, tiết lộ khối lượng lưu ký Bitcoin và Ether của họ vẫn tăng trưởng hai chữ số trong quý 4 dù giá trị mã thông báo bốc hơi. Để phục vụ khách hàng tổ chức, sàn đã cung cấp các công cụ phái sinh phức tạp như quyền chọn và trái phiếu cấu trúc. Ngoài ngành tài chính, AirAsia cũng hợp tác cùng Standard Chartered nghiên cứu phát hành stablecoin định giá bằng ringgit nhằm tăng tốc thanh toán và tự động hóa giao dịch.

Làn sóng tiền kỹ thuật số của các Ngân hàng

Khi sự chấp nhận của công chúng đối với tiền điện tử ngày càng sâu rộng, các ngân hàng trung ương cũng không thể ngồi yên nhìn quyền lực kiểm soát hệ thống tiền tệ của mình bị xói mòn. Họ bắt đầu lao vào các cuộc thử nghiệm phát hành Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC) như một đối trọng cạnh tranh trực tiếp. Tại khu vực này, Campuchia đang là quốc gia dẫn đầu cuộc đua.

Bất chấp những bước tiến khổng lồ về mặt hạ tầng và thể chế, tâm lý của giới đầu tư bán lẻ vẫn chìm trong sự u ám. Tuy nhiên, với những người điều hành sàn giao dịch như Kelvyn Chuah, nhà sáng lập Sinegy tại Malaysia, đây lại là cơ hội để tích lũy. Dù không chắc chắn đây đã là đáy của thị trường, Chuah vẫn quyết định giải ngân vì niềm tin vững chắc vào xu hướng tăng trưởng dài hạn không thể đảo ngược của công nghệ này.

Chỉ có điều, chính sự chính thống hóa mà thị trường crypto hằng ao ước lại đang vấp phải sự phản đối từ những người tiên phong. Họ cảm thấy tinh thần phi tập trung, tự do và đứng ngoài hệ thống – thứ cốt lõi làm nên sức hấp dẫn ban đầu của crypto – đang bị tước đoạt hoàn toàn. Makoto Takemiya, đồng sáng lập kiêm CEO của Soramitsu, đơn vị cung cấp công nghệ nền tảng cho Bakong, tự hào nhận xét: "Thị trường tiền điện tử bây giờ thật kỳ quặc. Sự tập trung hóa quyền lực đang diễn ra ở khắp mọi nơi. Nó đang biến thành một phiên bản tài chính truyền thống lỗi thời. Nơi mà tất cả các chủ ngân hàng lại tiếp tục bỏ túi những khoản lợi nhuận khổng lồ, trong khi những nhà đầu tư nhỏ lẻ thì bị nghiền nát không thương tiếc".

Bùi Tú