Hệ thống phức tạp vận hành dịch vụ taxi tự lái của Apollo Go: AI đóng vai trò gì?
Dịch vụ taxi tự lái Apollo Go hoạt động dựa trên nền tảng Apollo, hệ điều hành lái xe tự động do Baidu phát triển.
Sự cố hiếm gặp đã xảy ra với hàng loạt taxi tự lái của Apollo Go tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc tối 31.3. Ít nhất 100 xe tự lái Apollo Go bất ngờ dừng lại giữa đường, thậm chí ngay tại các tuyến cao tốc trên cao, khiến hành khách mắc kẹt hàng giờ và gây tắc nghẽn giao thông trên diện rộng.
Theo thông tin từ cảnh sát Trung Quốc, nguyên nhân ban đầu được xác định là “lỗi hệ thống”.
Sự cố này nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận tại Trung Quốc và đặt ra một câu hỏi lớn: Apollo Go, đơn vị xe tự lái của Baidu, vận hành dịch vụ như thế nào?
Những tính năng của taxi tự lái Apollo Go
Taxi tự lái của Apollo Go là hệ thống phức hợp gồm:
- AI (trí tuệ nhân tạo) dựa trên nền tảng Apollo để thu thập và phân tích dữ liệu môi trường xung quanh và ra quyết định di chuyển.
- Hệ thống cảm biến cao cấp như LiDAR EM4 và E1, giúp xe nhận diện môi trường 360° không điểm mù.
- Camera, radar và các cảm biến bổ sung khác.
- Bản đồ số độ chính xác cao và dữ liệu trên đám mây để AI tính toán lộ trình chính xác.
Những yếu tố này kết hợp với nhau tạo nên taxi tự lái hiện đại, cho phép xe di chuyển mà không cần tài xế. Song cũng chính sự phức tạp này dẫn đến nhiều thách thức khi đối mặt với các tình huống giao thông thực tế.
Gã khổng lồ công nghệ Baidu đã sử dụng nhiều mẫu xe tự lái cho dịch vụ của Apollo Go. Một trong số đó là Apollo RT6 EV, mẫu xe điện được sản xuất dành riêng cho dịch vụ này.
Apollo RT6 EV tích hợp công nghệ tự lái cấp độ 4 (L4) và hệ thống 38 cảm biến để nhận biết môi trường xung quanh. Về thiết kế, Apollo RT6 EV mang hình dạng kết hợp giữa SUV và minivan, có thể di chuyển thoải mái trong đô thị.
Xe có không gian rộng rãi, chở được 4 hành khách. Một điểm thú vị ở thiết kế Apollo RT6 EV là vô lăng có thể tháo rời, tạo thêm không gian bên trong và linh hoạt bố trí nội thất cho các nhu cầu khác nhau.
Phía sau một chuyến đi taxi không người lái của Apollo Go
Dịch vụ taxi tự lái Apollo Go hoạt động dựa trên nền tảng Apollo, hệ điều hành lái xe tự động do Baidu phát triển, và hiện đã triển khai tại nhiều thành phố lớn ở Trung Quốc cũng như mở rộng ra quốc tế.
Khi hành khách đặt xe taxi tự lái của Apollo Go, hệ thống sẽ điều phối một chiếc gần nhất đến điểm đón. Từ đó, toàn bộ hành trình được điều khiển bởi AI mà không cần tài xế. Những chiếc xe này đạt cấp độ tự động hóa L4, tức có thể tự vận hành hoàn toàn trong các khu vực được định sẵn.
Để làm được điều đó, mỗi chiếc xe Apollo Go được trang bị một “bộ não” gồm nhiều lớp xử lý. Đầu tiên là hệ thống nhận thức, sử dụng camera, radar và lidar để “nhìn” môi trường xung quanh. Các cảm biến này liên tục quét đường phố, nhận diện xe cộ, người đi bộ, đèn tín hiệu và vật thể khác. Những dữ liệu này sau đó được gửi đến hệ thống AI để phân tích theo thời gian thực.
Tiếp theo là lớp dự đoán. Đây là phần khó nhất của xe tự lái, khi AI phải dự đoán hành vi của các đối tượng xung quanh. Một chiếc xe phía trước có thể rẽ trái hay phanh gấp, một người đi bộ có thể băng qua đường bất ngờ - tất cả đều phải được dự đoán trong tích tắc.
Sau đó là lớp lập kế hoạch, nơi AI quyết định hành động tiếp theo: tăng tốc, giảm tốc, chuyển làn hay dừng lại.
Cuối cùng, hệ thống điều khiển sẽ biến các quyết định đó thành hành động vật lý như xoay vô lăng hay đạp phanh.
Không dừng lại ở chiếc xe, toàn bộ hệ thống còn được kết nối với hạ tầng phía sau, gồm bản đồ độ chính xác cao, trung tâm điều phối và máy chủ đám mây. Điều này giúp Apollo Go vận hành dịch vụ taxi tự lái ở quy mô lớn, song cũng tiềm ẩn rủi ro mang tính hệ thống.
Khi cả trăm xe tự lái bất động cùng lúc
Sự cố tại Vũ Hán cho thấy xe tự lái không chỉ dựa trên AI tích hợp sẵn, mà còn phụ thuộc vào cả hệ thống vận hành phía sau.
Nguyên nhân khiến ít nhất 100 xe tự lái Apollo Go dừng đột ngột là do lỗi hệ thống, đồng nghĩa vấn đề nằm ở phần mềm trung tâm hoặc hạ tầng điều phối chứ không phải trên từng chiếc xe riêng lẻ.
Một số người dự đoán rằng đây có thể là dấu hiệu của mô hình điều khiển tập trung, nơi nhiều xe phụ thuộc vào cùng một hệ thống. Khi hệ thống gặp lỗi, toàn bộ đội xe có thể bị ảnh hưởng đồng loạt.
Đây là điểm khác biệt lớn giữa xe tự lái và xe truyền thống. Nếu một chiếc xe thông thường bị hỏng, đó là vấn đề cá biệt. Song với xe tự lái, một lỗi phần mềm có thể khiến hàng trăm chiếc bất động.
AI mạnh mẽ nhưng chưa hiểu thế giới như con người
Một trong những hiểu lầm phổ biến là cho rằng AI hiểu thế giới như con người. Thực tế, AI chỉ học từ dữ liệu và đưa ra dự đoán dựa trên xác suất.
Trong môi trường giao thông, phần lớn tình huống là quen thuộc như xe chạy đúng làn, đèn tín hiệu hoạt động bình thường, người đi bộ tuân thủ luật... nên AI xử lý rất tốt.
Trong khi đó, những tình huống hiếm và bất thường lại là thách thức lớn với AI. Đó có thể là một chiếc xe tải chắn ngang đường, vật thể lạ bất ngờ xuất hiện, hay đơn giản là tín hiệu đèn giao thông bị gián đoạn. Với những trường hợp này, AI không có đủ dữ liệu để đưa ra quyết định chắc chắn.
Cuối năm ngoái, vụ mất điện trên diện rộng ở thành phố San Francisco (Mỹ) khiến nhiều taxi tự lái của Waymo, đơn vị thuộc Alphabet, bất động và gây ùn tắc giao thông. Sự việc xảy ra khi hệ thống đèn tín hiệu giao thông ngừng hoạt động sau vụ cháy tại trạm biến áp của PG&E, khiến khoảng 1/3 thành phố bị mất điện ngày 20.12.2025.
Waymo cho biết các taxi tự lái của họ được lập trình để coi những giao lộ bị tắt đèn tín hiệu như ngã tư bốn hướng, nhưng trong một số tình huống, xe vẫn phải gửi yêu cầu để con người xác nhận trước khi tiếp tục di chuyển.
“Dù các xe đã đi qua thành công hơn 7.000 giao lộ bị tắt đèn vào ngày 20.12, sự cố mất điện đã tạo ra đợt tăng đột biến tập trung về các yêu cầu xác nhận, dẫn đến sự chậm trễ trong phản hồi, góp phần gây ùn tắc trên những tuyến phố vốn đã quá tải”, Waymo thông báo thời điểm đó.
Philip Koopman, giáo sư kỹ thuật máy tính tại Đại học Carnegie Mellon (Mỹ) và chuyên gia về công nghệ tự hành, bình luận: “Nếu xe tự lái phản ứng không tốt trước một sự cố tương đối nhẹ như mất điện, các cơ quan quản lý không thể làm ngơ. Họ có trách nhiệm phải yêu cầu các công ty chứng minh rõ ràng rằng trong những tình huống nghiêm trọng hơn nhiều, chẳng hạn động đất, xe tự lái sẽ vẫn hoạt động an toàn”.
Các hệ thống tự lái hiện nay, đặc biệt ở cấp độ thương mại như L4 của Apollo Go, được thiết kế để ưu tiên an toàn. Khi AI không thể xử lý một tình huống một cách chắc chắn, nguyên tắc an toàn là giảm tốc hoặc dừng lại để tránh gây tai nạn nguy hiểm. Đây là cách tiếp cận được thảo luận rộng rãi trong tài liệu nghiên cứu về xe tự lái như một chiến lược dừng an toàn khi xảy ra lỗi.
Điểm yếu không chỉ nằm ở AI
Sự cố với hàng loạt taxi tự lái Apollo Go ở Vũ Hán cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở vận hành. Nhiều hành khách phản ánh rằng phải gọi nhiều lần mới liên lạc được với dịch vụ hỗ trợ của Apollo Go. Một số người thậm chí phải gọi cho CSGT để được đưa về.
Trong một hệ thống taxi tự lái quy mô lớn, việc xử lý sự cố không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là bài toán logistics. Làm thế nào để nhanh chóng hỗ trợ hàng trăm xe cùng lúc trong môi trường giao thông phức tạp? Điều này cho thấy xe tự lái không chỉ dựa vào AI, mà là sự kết hợp giữa công nghệ, hạ tầng và quy trình vận hành.
Ngành công nghiệp đang trưởng thành
Dù sự cố trên gây lo ngại, không thể phủ nhận rằng taxi tự lái đang phát triển rất nhanh ở Trung Quốc. Theo hồ sơ Baidu, dịch vụ Apollo Go đã thực hiện 3,4 triệu chuyến đi không người lái trong quý 4/2025, tăng hơn 200% so với cùng kỳ năm 2024. Tại Vũ Hán, Apollo Go vận hành khoảng 500 taxi tự lái tính đến giữa năm 2024.
Baidu đang hợp tác với các đối tác ở châu Âu và Trung Đông để đưa xe tự lái ra thị trường nước ngoài, cạnh tranh với các đối thủ Trung Quốc như Pony.ai hay WeRide.
Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Sự cố taxi tự lái quy mô lớn như ở Vũ Hán, dù hiếm thấy, nhưng lại có tác động lớn đến niềm tin của người dùng và có thể thúc đẩy các cơ quan quản lý siết chặt quy định.
Cần lưu ý, đây không phải là lần đầu xe tự lái của Baidu gặp sự cố ở Trung Quốc. Tháng 12.2025, chính quyền thành phố Chu Châu đã đình chỉ hoạt động robotaxi sau khi một xe tự lái của Baidu tông hai người đi bộ khiến họ phải vào phòng chăm sóc đặc biệt.
Hồi tháng 8.2025, một taxi tự lái Apollo Go chở khách đã rơi xuống hố công trình tại thành phố Trùng Khánh.