Robot hình người Trung Quốc được Nhật nhập về các bệnh viện

Động thái này phản ánh một chiến lược mang tính thực dụng cực kỳ cao: "sinh ra tại Trung Quốc, lớn lên tại Nhật Bản". Cách tiếp cận này được ban lãnh đạo công ty đưa ra trong lúc tiến trình phát triển phần cứng robot hình người tại thị trường nội địa đang có dấu hiệu tụt hậu so với tốc độ thương mại hóa thần tốc trên toàn cầu.

Thổi hồn văn hóa và sự tận tâm vào cỗ máy tự động

Vào tháng trước, Zeals đã khởi động quá trình thử nghiệm thực tế bằng cách sử dụng mẫu robot G1 do công ty Unitree Robotics của Trung Quốc chế tạo. Trong dự án hợp tác đặc biệt này, Zeals đảm nhận vai trò định hình các nhiệm vụ cốt lõi và thiết kế toàn bộ chuỗi hành động cụ thể cho cỗ máy. Một robot G1 đã được triển khai làm nhiệm vụ tuần tra ngoài giờ tại Bệnh viện Đại học Tsukuba nằm ở tỉnh Ibaraki. Cỗ máy này thể hiện khả năng phản hồi các câu hỏi bằng tiếng Nhật một cách vô cùng tự nhiên, trực tiếp hướng dẫn bệnh nhân di chuyển đến phòng xét nghiệm máu cùng nhiều khu vực chức năng khác trong viện mà hoàn toàn không cần đến bất kỳ sự trợ giúp nào từ nhân viên y tế.

Cấu trúc của các cơ sở y tế, từ hành lang đến phòng bệnh, vốn được thiết kế hoàn toàn dựa trên kích thước và thói quen di chuyển của con người. Một robot hình người vì thế có thể dễ dàng đi lại và làm việc trong môi trường này mà không vấp phải những trở ngại vật lý lớn. Giám đốc điều hành của Zeals, ông Masahiro Shimizu, chia sẻ một tầm nhìn đầy tham vọng về việc tích hợp lòng hiếu khách, phong thái lịch thiệp và sự chú ý đến từng chi tiết nhỏ nhất mang đậm bản sắc văn hóa Nhật Bản vào hệ thống điều khiển. Sự hòa quyện giữa phần cứng tối tân và nghệ thuật giao tiếp tinh tế này có khả năng tạo ấn tượng vô cùng mạnh mẽ với người dùng quốc tế, mở ra tiềm năng xuất khẩu các giải pháp phần mềm robot do người Nhật phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, một sự kiện thi tài lập trình sử dụng nền tảng robot G1 đã được tổ chức tại một cơ sở ở tỉnh Kanagawa vào những ngày cuối tháng 3. Sự kiện thu hút cả sinh viên đại học và những cá nhân chưa từng có kinh nghiệm lập trình trước đây, cùng nhau thực hành vận hành robot dưới sự hỗ trợ đắc lực của trí tuệ nhân tạo. Những người tham gia nhận định rằng đối với một thực thể mang hình dáng con người, các quy tắc ứng xử và cử chỉ vật lý mang những ý nghĩa sâu sắc vượt xa giới hạn của ngôn ngữ nói thông thường.

Đội ngũ phát triển thể hiện mong muốn mã hóa sự chu đáo và sự thấu cảm vào cỗ máy, đặt yếu tố này lên trên các tiêu chuẩn về sự tối ưu hóa hiệu suất cơ học cứng nhắc. Tại thị trường Nhật Bản hiện nay, một mẫu G1 có giá bán khoảng 5 triệu yen, tương đương 31.000 USD. Mức giá dễ tiếp cận này đang tạo ra lực cầu rất lớn từ các công ty khởi nghiệp khao khát tích lũy khối kiến thức vận hành robot trong thời gian ngắn nhất có thể.

Bài toán an ninh và sức ép cạnh tranh toàn cầu

Mặc dù nhiều tập đoàn công nghệ và sản xuất công nghiệp khổng lồ bên ngoài Trung Quốc như Tesla, Toyota Motor và Kawasaki Heavy Industries đang dốc sức nghiên cứu robot hình người, đến nay vẫn chưa có bất kỳ sản phẩm thương mại nào thực sự sẵn sàng được tung ra đại chúng. Sự vắng bóng của các nền tảng phần cứng nội địa và phương Tây đang tạo ra một khoảng trống thị trường khổng lồ.

Tuy nhiên, sự mở rộng nhanh chóng của các sản phẩm robot từ Trung Quốc lại đang vấp phải sự kháng cự mạnh mẽ tại một số quốc gia. Tại Mỹ, giới lập pháp vừa trình lên Quốc hội một dự luật nhằm cấm hoàn toàn việc mua sắm và sử dụng robot xuất xứ từ Trung Quốc. Quyết định cứng rắn này xuất phát từ những lo ngại sâu sắc về rủi ro rò rỉ dữ liệu nhạy cảm cùng những mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia.

Tại Nhật Bản, chính phủ đang gấp rút triển khai các chính sách thúc đẩy sự phát triển của các mô hình robot nội địa. Hệ thống pháp luật nước này hiện vẫn chưa có những quy định cụ thể về việc quản lý và sử dụng robot do nước ngoài sản xuất trong các không gian công cộng. Ông Yushi Segawa, một đối tác cấp cao tại công ty kiểm toán và tư vấn PwC, đưa ra lời cảnh báo rằng nguy cơ dữ liệu thu thập được truyền ra nước ngoài cùng khả năng rò rỉ công nghệ và bí quyết vận hành là những vấn đề cần được xem xét cực kỳ nghiêm túc. Cấu trúc phức tạp của robot hình người, đi kèm hệ thống camera và cảm biến môi trường tinh vi, khiến chúng dễ dàng trở thành những thiết bị thu thập dữ liệu khổng lồ trong môi trường hoạt động thực tế.

Bất chấp những rủi ro đó, số lượng robot hai chân được thương mại hóa trên thị trường hiện nay vô cùng khan hiếm. Việc loại trừ hoàn toàn các sản phẩm do Trung Quốc sản xuất ra khỏi các chương trình nghiên cứu và phát triển sẽ tạo ra một trở ngại cực kỳ lớn cho giới công nghệ Nhật Bản. Quốc gia này đang tụt lại một khoảng cách khá xa so với Mỹ, nơi cuộc đua phát triển AI đang tạo ra những bước tiến thần tốc, và Trung Quốc, một cường quốc đang thúc đẩy ngành công nghiệp phần cứng robot ở quy mô toàn quốc.

Giới công nghệ Nhật Bản đứng trước một ngã rẽ khó khăn: tiếp tục chờ đợi sự xuất hiện của các thiết bị do Mỹ hay Nhật Bản chế tạo, hay nhanh chóng tiếp nhận phần cứng từ Trung Quốc để trau dồi bí quyết phần mềm ngay lập tức. Theo quan điểm của ông Shimizu, các doanh nghiệp cần phải hành động quyết liệt và tiến nhanh hơn nữa hướng tới việc đưa các giải pháp robot vào ứng dụng thực tiễn trong xã hội, qua đó giữ vững năng lực cạnh tranh trong một kỷ nguyên công nghệ đang chuyển mình dữ dội.

Bùi Tú