OpenAI mua lại TBPN là cú sốc, nhưng rất hợp lý

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh xu hướng tiêu thụ truyền thông đang thay đổi, khi các podcast độc lập và video do nhà sáng tạo dẫn dắt ngày càng thu hút nhiều khán giả, có thể cạnh tranh với các công ty truyền thông truyền thống.

Tuần trước, OpenAI đã loại bỏ các dự án bên lề như Sora, ứng dụng tạo video AI từng được kỳ vọng lớn, và chế độ người lớn của ChatGPT. Còn tuần này, OpenAI bất ngờ trở thành công ty truyền thông khi mua lại TBPN - chương trình trò chuyện (talkshow) trực tuyến về công nghệ rất được ưa chuộng, với lượng khán giả nhỏ nhưng có sức ảnh hưởng lớn.

Đây không phải trò Cá tháng Tư. “Cá tháng Tư đã qua rồi. Đây là sự thật và là thương vụ rất thú vị”, John Coogan, đồng sáng lập kiêm người dẫn chương trình TBPN, nói với hàng nghìn khán giả đang theo dõi livestream chỉ vài phút sau khi thương vụ được công bố.

Đây cũng là thương vụ đang gây ra nhiều thắc mắc trong giới truyền thông và công nghệ: Tại sao John Coogan và Jordi Hays, hai đồng sáng lập TBPN được đón nhận nồng nhiệt trong năm qua, lại bán công ty sớm như vậy? Vì sao OpenAI lại mua một doanh nghiệp truyền thông mới nổi khi đang tập trung cao độ vào hoạt động kinh doanh cốt lõi là bán sản phẩm trí tuệ nhân tạo (AI) cho người tiêu dùng và doanh nghiệp?

Có thể phía sau thương vụ này là một chiến lược rất phức tạp mà hiện chúng ta chưa hiểu hết và phải đến sau này mới biết rõ toàn bộ câu chuyện. Thế nhưng, thương vụ này cũng có thể chỉ đơn giản như những gì chúng ta thấy:

John Coogan và Jordi Hays bán TBPN vào đúng thời điểm họ bắt đầu xây dựng một mô hình kinh doanh quảng cáo thực sự. Việc xây dựng mảng quảng cáo bài bản là cực kỳ khó. Bán cho OpenAI đồng nghĩa với việc họ không còn phải lo về chuyện đó nữa.

Còn OpenAI mua TBPN đơn giản là vì họ có khả năng. Không giống các dự án như Sora, việc điều hành một chương trình trò chuyện trực tuyến không yêu cầu sức mạnh tính toán hay các tài nguyên quý giá khác. Khác với việc triển khai các nội dung nhạy cảm cho người lớn, TBPN gần như không có nguy cơ gây ra phản ứng tiêu cực về pháp lý, chính trị hay thương hiệu.

Dù OpenAI phải trả bao nhiêu cho TBPN, có thể là vài trăm triệu USD theo nguồn tin của trang FT, con số đó cũng chẳng đáng là bao với một công ty khởi nghiệp AI vừa huy động 122 tỉ USD và được định giá hơn 850 tỉ USD.

Chiến lược lớn sau thương vụ OpenAI mua lại TBPN?

Một lần nữa: Có một chiến lược lớn lao nào đó phía sau. Thế nhưng, các chi tiết trong thông báo cho thấy mọi thứ khá đơn giản.

Trước hết, doanh thu quảng cáo 30 triệu USD/năm mà TBPN dự kiến đạt được trong năm 2026 sẽ không có ý nghĩa lắm với tham vọng tài chính của OpenAI, vốn đặt mục tiêu doanh thu 280 tỉ USD vào 2030. Giờ đây, khi được OpenAI mua lại, TBPN cho biết sẽ rút khỏi mảng quảng cáo hoàn toàn.

Quan trọng không kém: Trong bài đăng công bố thương vụ, Fidji Simo (Giám đốc điều hành mảng ứng dụng OpenAI) đã ca ngợi “bản năng truyền thông và tiếp thị tuyệt vời” của John Coogan và Jordi Hays. Bà tiết lộ họ sẽ báo cáo trực tiếp cho Chris Lehane - người phụ trách chính sách và chiến lược có nhiều mối quan hệ của OpenAI.

Trong thông báo về thương vụ mua lại TBPN, Fidji Simo viết rằng sứ mệnh mang AI tổng quát (AGI) đến mọi người của OpenAI đi kèm với trách nhiệm tạo ra không gian cho “các cuộc trò chuyện mang tính xây dựng về những thay đổi mà AI tạo ra”.

Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, viết trên X: “TBPN là chương trình công nghệ yêu thích của tôi. Chúng tôi muốn họ tiếp tục phát triển chương trình và thực hiện những gì họ làm tốt nhất. Tôi không mong họ sẽ nhẹ tay với chúng tôi”.

John Coogan và Jordi Hays nói rằng vẫn sẽ tiếp tục sản xuất các tập TBPN dài ba tiếng mỗi ngày trong tuần, như từng làm suốt vài năm qua. Song rõ ràng, OpenAI mua TBPN vì có lẽ thích ý tưởng sở hữu chương trình trò chuyện luôn có góc nhìn tích cực về ngành công nghệ nói chung và AI nói riêng.

Công ty đứng sau ChatGPT tin rằng hai người dẫn chương trình này sẽ là tài sản hữu ích trong việc giao tiếp với bên ngoài. Có thể họ sẽ hữu ích khi tiếp cận các cơ quan quản lý và nhà quảng cáo, hoặc cả hai.

TBPN luôn có góc nhìn tích cực về ngành công nghệ

Hai điểm đáng chú ý khác:

Việc công ty khởi nghiệp AI hàng đầu thế giới mua lại một hãng làm nội dung tin tức công nghệ là điều khá lạ. Song như John Coogan và Jordi Hays nhấn mạnh với khán giả, họ không tập trung vào việc đưa tin độc quyền hay điều tra, mà là bàn luận về những gì đang diễn ra.

Quan trọng hơn, John Coogan và Jordi Hays cũng không quá mặn mà với việc chỉ trích các cá nhân hay công ty mà họ đề cập. TBPN thực chất là nền tảng mà các lãnh đạo và nhà đầu tư công nghệ có thể truyền tải thông điệp của mình tới những người cùng giới. Đây là lý do John Coogan và Jordi Hays có thể phỏng vấn những nhân vật nổi tiếng như Sam Alman (Giám đốc điều hành OpenAI), Alex Karp (Giám đốc điều hành Palantir), Satya Nadella (Giám đốc điều hành Palantir Microsoft), và vì sao Meta từng cho phép họ dựng studio ngay trong khuôn viên Menlo Park để phỏng vấn Mark Zuckerberg cùng các lãnh đạo khác sau một sự kiện của công ty mẹ Facebook.

Đội ngũ TBPN nói rằng họ vẫn giữ được quyền độc lập nội dung với chủ mới là OpenAI trong hợp đồng. Song thực tế thì khó có chuyện TBPN gây khó chịu cho OpenAI, ít nhất là khi thị trường công nghệ và AI vẫn đang tăng trưởng mạnh. Các nhân vật tinh hoa trong giới công nghệ đồng ý xuất hiện trên TBPN vì những người quyền lực khác từng góp mặt ở đó. Chừng nào vòng lặp này còn hoạt động thì tất cả đều hài lòng.

Sự phát triển nhanh của TBPN cũng củng cố quan điểm rằng livestream có thể là tương lai truyền thông.

Dù không thu hút lượng lớn người xem trực tiếp, TBPN tạo ra ba giờ nội dung mỗi ngày, sau đó có thể cắt nhỏ thành các đoạn ngắn, dễ chia sẻ trên khắp internet. Ý tưởng “lấy nội dung dài, cắt nhỏ rồi phân phối đa nền tảng” không hề mới, nhưng rõ ràng đang thu hút sự quan tâm trở lại trong giới truyền thông. Giờ đây, xu hướng này có thể sẽ còn bùng nổ hơn nữa.

Sơn Vân