Cạm bẫy số

Ngăn lừa đảo qua mạng từ 'nội địa'

Thanh Bình 05/04/2026 17:29

Con số gần 350 đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao, hoạt động ở nước ngoài vừa bị lực lượng chức năng dẫn độ về nước, khiến ai nghe cũng giật mình.

Đó cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến các cuộc gọi, tin nhắn lừa đảo thời gian gần đây thưa vắng. Trong đó, vai trò của công tác đấu tranh chống tội phạm xuyên biên giới không thể không nhắc đến. Lực lượng chức năng đã “đốn” tận gốc rễ, nhổ sạch sào huyệt, hang ổ, nơi xuất phát các chiêu trò lừa đảo ở bên kia biên giới.

Ảnh màn hình 2026-04-05 lúc 11.14.17
Công an P.Linh Xuân (TP.HCM) tuyên truyền pháp luật. Giúp nhân dân cảnh giác với tội phạm trên không gian mạng - Ảnh: Thanh Bình

Cũng từ đây, càng thấy giá trị của các hoạt động tuyên truyền, giáo dục mà báo chí và các cơ quan liên quan bền bỉ thực hiện, theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”.

Trong đó, việc ngăn chặn vấn nạn xuất cảnh trái phép đặc biệt được nhấn mạnh; vạch trần thủ đoạn việc nhẹ lương cao hòng đưa người dân vào bẫy, buộc họ phải sống trong hoàn cảnh bị giam lỏng, “diễn” theo các kịch bản dụ dỗ do kẻ chủ mưu dàn dựng.

Dĩ nhiên, việc đặt “đại bản doanh” trong nước để hoạt động phi pháp rất dễ bị lộ. Kẻ gian thường thành lập các lãnh địa bên ngoài lãnh thổ, đưa các nạn nhân bị lôi kéo sang làm việc theo phương pháp “dùng người Việt lừa người Việt”. Trong số họ có nhiều người bị ép buộc, bất dắc dĩ phải đáp ứng, nhưng cũng có một vài người xiêu lòng, dần ngả theo kẻ xấu làm hại đồng bào mình. Vì vậy, vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ kiểm soát chặt tại cửa khẩu. Những trường hợp xuất cảnh không có lý do chính đáng, hoặc “mơ hồ” về nơi ở, chỗ làm việc bên nước bạn, cần được tư vấn kỹ và có hướng hỗ trợ, giúp họ “tỉnh ngộ” để thoát khỏi bẫy lừa.

Ảnh màn hình 2026-04-05 lúc 11.22.55
Cục Cảnh sát hình sự phối hợp Công an tỉnh Điện Biên triệt phá nhóm lừa đảo tại Lào tháng 7.2025.

Trước đây, từng có thời gian một số người sang nước ngoài đánh bạc, dẫn đến vướng vào đường dây vay nặng lãi, bế tắc không lối thoát. Cũng nhờ tăng cường các biện pháp truyền thông nên tình trạng này giảm hẳn. Kinh nghiệm này rất nên áp dụng với lĩnh vực phòng chống tội phạm lừa đảo sử dụng công nghệ cao.

Các đối tượng chủ mưu sẽ không bao giờ trực tiếp thực hiện “diễn xuất”. Thay vào đó là tuyển dụng, chiêu mộ kể cả dụ dỗ, ép buộc người khác làm việc trái pháp luật. Do đó, chặn đứng “nguồn cung” là biện pháp khả thi, có tác dụng cắt đứt “vòi bạch tuộc” - các đường dây buôn người, đưa người xuất cảnh trái phép. Không có “nhân sự” thì các ổ nhóm lừa đảo không làm ăn được.

Trong nước, tiếp tục đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người. Kiên trì phân tích, giải thích cho người dân hiểu rõ thủ đoạn của đối tượng xấu. Giúp họ đặt niềm tin vào cán bộ cơ sở, thiết lập các “đường dây nóng” ở địa phương, sẵn sàng giải đáp, hỗ trợ nhân dân. Bên cạnh đó, tư vấn cho mọi người những kinh nghiệm tìm việc làm phù hợp với khả năng. Mạnh dạn đứng ra bảo lãnh, vay vốn buôn bán nhỏ. Trở thành chỗ dựa tin cậy cho cộng đồng, bảo vệ an toàn cho người yếu thế trước các âm mưu đen tối.

Ảnh màn hình 2026-04-05 lúc 11.17.06
Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, luôn được các trường học quan tâm

Con số 350 đối tượng nói trên có thể chưa phải là cuối cùng. Không loại trừ khả năng kẻ gian sẽ chuyển từ hoạt động theo băng nhóm, sang đơn lẻ. Chỉ một vài tên cũng phát tán được tin nhắn, đường link chứa mã độc nhằm đánh lừa nạn nhân.

Những ngày gần đây, nhiều ngân hàng liên tục đưa ra cảnh báo, về việc kẻ xấu lập trang web giả mạo, giống hệt “hàng thật”, với poster, logo sao chép của ngân hàng. Từ đó mạo danh nhằm chiếm đoạt thông tin cá nhân, tài khoản, mã OTP. Những đóng góp của ngành ngân hàng thật đáng trân trọng. Nhiều vụ việc người dân đến giao dịch chuyển tiền, nhân viên phụ trách phát hiện dấu hiệu bất thường, nên đã phối hợp cơ quan có thẩm quyền ngăn chặn kịp thời.

Tình hình lừa đảo trên không gian mạng tuy giảm nhưng không được phép chủ quan. Mánh khóe mạo nhận cán bộ cơ quan bảo hiểm xã hội, yêu cầu người dân mang căn cước đến trụ sở làm việc vẫn còn áp dụng. Giữ vững tinh thần tỉnh táo trước các cuộc gọi, tin nhắn liên quan đến thông tin cá nhân, tài khoản luôn là “cẩm nang” cảnh giác mà ai cũng cần thuộc lòng.

Thanh Bình