Tổng Bí thư Tô Lâm: Quốc hội phải thích ứng nhanh hơn để dẫn dắt kỷ nguyên mới

Sáng 6.4.2026, phát biểu chỉ đạo tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là dịp kiện toàn bộ máy Nhà nước theo Hiến pháp mà còn là bước đi đầu tiên nhằm thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Theo Tổng Bí thư, đất nước đang đứng trước vận hội mới, đòi hỏi một tư duy quản trị quốc gia đột phá, linh hoạt và quyết liệt hơn bao giờ hết.

Bối cảnh thế giới và áp lực cải cách thể chế

Mở đầu bài phát biểu, Tổng Bí thư chỉ rõ thế giới đang biến đổi sâu sắc trên mọi phương diện. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn, đang tái cấu trúc lại các chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh đó, sự cạnh tranh giữa các quốc gia không chỉ nằm ở tài nguyên hay nhân lực, mà còn ở tốc độ cải cách thể chế.

Tổng Bí thư nhận định: "Quốc gia nào chủ động chiến lược, cải cách thể chế kịp thời, giải phóng được sức sáng tạo của người dân, quốc gia đó sẽ vượt lên". Đối với Việt Nam, sau 40 năm đổi mới, chúng ta đã đạt được những thành tựu có ý nghĩa thời đại. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045, hệ thống quản trị hiện tại cần một cuộc chuyển mình mạnh mẽ.

Quốc hội, với tư cách là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, chính là "nhịp cầu" quan trọng nhất để chuyển hóa ý chí của Đảng thành sức mạnh thực tiễn. Nếu Quốc hội chậm chân trong việc phản ứng với các xu thế mới, đất nước sẽ mất đi những cơ hội vàng để bứt phá.

Quốc hội phải thích ứng nhanh hơn trong công tác lập pháp

Nhiệm vụ trọng tâm đầu tiên được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh chính là việc đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Ông yêu cầu Quốc hội khóa XVI phải kiên quyết khắc phục tình trạng "luật ống, luật bún" hoặc các quy định chồng chéo, mâu thuẫn gây khó cho người dân và doanh nghiệp.

Từ "làm luật cho đủ" sang "làm luật để phát triển"

Hệ thống pháp luật phải thực sự trở thành nền tảng kiến tạo phát triển. Tổng Bí thư đề nghị chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và thúc đẩy. Luật ban hành không chỉ để điều chỉnh những cái đã có, mà phải "mở đường" và thậm chí là "sửa đường" cho những mô hình kinh tế mới, những lực lượng sản xuất mới phát triển.

Trong bối cảnh công nghệ thay đổi từng ngày, Quốc hội phải thích ứng nhanh hơn bằng cách mạnh dạn thí điểm những chính sách mới có kiểm soát. Việc này giúp tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo, thay vì dùng các quy định cũ kỹ để kìm hãm những nhân tố mới.

Chống "lợi ích nhóm" trong xây dựng chính sách

Quá trình lập pháp phải đảm bảo tính khoa học, dân chủ và minh bạch. Tổng Bí thư lưu ý cần lắng nghe sâu sắc tiếng nói của chuyên gia, doanh nghiệp và nhân dân. Đặc biệt, phải kiên quyết phòng chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong việc thẩm tra, ban hành luật. Mỗi đạo luật phải đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.

Nâng cao hiệu quả giám sát và quyết định các vấn đề hệ trọng

Bên cạnh lập pháp, công tác giám sát tối cao cũng cần có sự thay đổi về chất. Tổng Bí thư yêu cầu hoạt động giám sát không được hời hợt, hình thức mà phải tập trung vào những vấn đề bức xúc nhất của đời sống xã hội.

Giám sát phải giúp nhận diện rõ các "điểm nghẽn" về thể chế, từ đó kiến nghị giải pháp xử lý dứt điểm. Trách nhiệm của người đứng đầu trong việc thực thi pháp luật phải được soi xét kỹ lưỡng. Điều này giúp tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong bộ máy Nhà nước, đảm bảo thượng tôn pháp luật.

Về việc quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Tổng Bí thư nhấn mạnh các nghị quyết của Quốc hội phải bám sát thực tiễn. Những quyết sách về đầu tư hạ tầng chiến lược, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cần được xem xét và thông qua với tinh thần khẩn trương nhưng vẫn đảm bảo tính khoa học và hiệu quả lâu dài.

Đổi mới phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, gần dân
Để đáp ứng yêu cầu trong kỷ nguyên mới, Quốc hội không thể vận hành theo nhịp độ cũ. Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị tiếp tục nghiên cứu tăng hợp lý số lượng các kỳ họp và đa dạng hóa hình thức hoạt động.

Xây dựng Quốc hội số và hệ sinh thái số

Việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào hoạt động nghị trường là yêu cầu bắt buộc. Một "Quốc hội số" sẽ giúp việc tra cứu, phân tích dữ liệu và ra quyết định trở nên chính xác, nhanh chóng hơn. Điều này hỗ trợ đắc lực cho mục tiêu thích ứng nhanh và phản ứng chính sách kịp thời mà Tổng Bí thư đã đặt ra.

Đại biểu Quốc hội phải gánh vác vận mệnh dân tộc

Tổng Bí thư nhắc nhở mỗi đại biểu Quốc hội rằng họ không chỉ mang theo lá phiếu của cử tri mà còn gánh trên vai trách nhiệm với tương lai của các thế hệ mai sau. Mỗi đại biểu cần không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị và năng lực phản biện.

"Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, Quốc hội sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn", Tổng Bí thư khẳng định. Quốc hội khóa XVI cần mở rộng các kênh tiếp nhận ý kiến, tăng cường công khai, minh bạch để nhân dân thực hiện quyền giám sát của mình một cách hiệu quả nhất.

Hành động vì một Việt Nam hùng cường

Kết thúc bài phát biểu, Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ niềm tin tưởng sâu sắc vào nhiệm kỳ mới. Ông nhấn mạnh rằng, chỉ khi Quốc hội phải thích ứng nhanh hơn, linh hoạt hơn và hành động quyết liệt vì lợi ích của nhân dân, đất nước mới có thể vượt qua mọi thách thức để tiến vào kỷ nguyên vươn mình.

Thông điệp của Tổng Bí thư không chỉ là định hướng cho hoạt động của Quốc hội mà còn là lời hiệu triệu toàn Đảng, toàn dân đoàn kết, khơi thông mọi nguồn lực để xây dựng một Việt Nam giàu mạnh, dân chủ và văn minh. Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI chính là điểm khởi đầu cho hành trình lịch sử đó.

Nam Phong