TP.HCM khám miễn phí: 63,7% người dân phát hiện bệnh!
Chiến dịch khám miễn phí tại TP.HCM phát hiện 63,7% người dân có vấn đề sức khỏe, gần một nửa phải chuyển tuyến, gây áp lực lớn cho hệ thống y tế.
Một chiến dịch y tế quy mô lớn vừa được triển khai tại TP.HCM nhân Ngày Sức khỏe Thế giới đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận.
Hàng loạt điểm khám được tổ chức đồng loạt, đưa dịch vụ tầm soát bệnh lý đến tận cộng đồng, từ nội thành đến vùng ven, hải đảo. Tuy nhiên, khi nhìn sâu vào những số liệu thu được, bức tranh sức khỏe cộng đồng hiện ra với nhiều gam màu tương phản, đặt ra câu hỏi không chỉ về hiệu quả tức thời mà còn về chiến lược dài hạn của hệ thống y tế.
Tỷ lệ phát hiện bệnh cao bất thường
Theo thống kê, chỉ trong ngày 5.4, có 13.799 người dân tham gia khám tầm soát. Đáng chú ý, trong số này có tới 8.784 trường hợp được phát hiện có vấn đề sức khỏe, chiếm 63,7%. Đây là tỷ lệ rất cao, phản ánh một thực trạng đáng lo ngại: nhiều bệnh lý đang tồn tại âm thầm trong cộng đồng mà người dân không hề hay biết.
Ở góc độ tích cực, con số này cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc đưa y tế đến gần dân, giúp phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nó cũng cho thấy hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu chưa đủ mạnh để theo dõi, quản lý sức khỏe thường xuyên cho người dân.
Đáng chú ý, trong số các trường hợp phát hiện bệnh, có 4.206 ca được chỉ định theo dõi tại tuyến cơ sở, trong khi 4.578 ca phải chuyển tuyến để chẩn đoán và điều trị chuyên sâu. Tỷ lệ chuyển tuyến gần 50% phản ánh rõ hạn chế của y tế phường, xã – nơi lẽ ra phải đóng vai trò “tuyến đầu” trong quản lý bệnh tật.
Phân tích sâu hơn cho thấy nhóm bệnh mạn tính chiếm tỷ trọng lớn nhất với 7.642 lượt khám. Trong đó, hàng nghìn trường hợp phải chuyển tuyến do vượt quá khả năng xử lý của y tế cơ sở. Điều này không chỉ làm gia tăng áp lực cho các bệnh viện tuyến trên mà còn khiến chi phí và thời gian điều trị của người dân tăng lên.
Không dừng lại ở đó, các chương trình tầm soát ung thư cũng ghi nhận 341 trường hợp nghi ngờ cần chuyển tuyến. Các lĩnh vực như tim mạch, mắt, sản phụ khoa… đều phát hiện nhiều ca bệnh cần can thiệp chuyên sâu.
Những con số này cho thấy một thực tế: nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân đang vượt xa năng lực đáp ứng của hệ thống y tế cơ sở. Nếu không có sự đầu tư bài bản, các chiến dịch khám diện rộng có thể vô tình trở thành “cửa ngõ” đẩy thêm áp lực lên tuyến trên.
Không thể làm theo phong trào
PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng- Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - nhấn mạnh, các chiến dịch khám sức khỏe cộng đồng là cần thiết, nhưng không thể dừng lại ở mô hình ngắn hạn.
Ông cho rằng: “Khám sàng lọc diện rộng giúp phát hiện sớm bệnh tật, nhưng nếu không gắn với hệ thống quản lý liên tục tại y tế cơ sở thì hiệu quả sẽ không bền vững. Mục tiêu lâu dài là mỗi trạm y tế phải đủ năng lực theo dõi, quản lý và điều trị ban đầu cho người dân”.
Theo ông, ngành y tế TP.HCM đang từng bước tái cấu trúc hệ thống y tế cơ sở theo hướng tăng cường nhân lực, đầu tư trang thiết bị và ứng dụng công nghệ số. Đây mới là giải pháp căn cơ nhằm giảm tải tuyến trên và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Không thể phủ nhận hiệu ứng tích cực mà chiến dịch mang lại. Tại các điểm khám, người dân đến từ rất sớm, hào hứng tham gia các dịch vụ kiểm tra sức khỏe. Nhiều người lần đầu tiên được tiếp cận các kỹ thuật hiện đại như siêu âm, xét nghiệm, tầm soát ung thư.
Những câu chuyện cảm động, như việc người dân gửi thư tay cảm ơn đội ngũ y bác sĩ, cho thấy niềm tin và sự trân trọng dành cho ngành y tế. Đây là yếu tố quan trọng để thúc đẩy các chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng trong tương lai.
Tuy nhiên, niềm tin đó cần được “neo giữ” bằng một hệ thống vận hành ổn định, không phụ thuộc vào các chiến dịch ngắn hạn.
Từ chiến dịch đến hệ thống bền vững
Chiến dịch khám sức khỏe toàn dân tại TP.HCM đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, từ số lượng người tham gia đến khả năng phát hiện bệnh sớm. Tuy nhiên, đồng thời, nó cũng phơi bày những “điểm nghẽn” cố hữu của hệ thống y tế cơ sở.
Việc hàng nghìn bệnh nhân phải chuyển tuyến cho thấy năng lực điều trị ban đầu còn hạn chế. Trong khi đó, mô hình “đưa bác sĩ tuyến trên xuống cơ sở”, dù mang lại hiệu quả tức thời, nhưng không thể thay thế cho một hệ thống bền vững.
Giải pháp không nằm ở việc tổ chức thêm nhiều chiến dịch, mà ở việc đầu tư lâu dài cho y tế cơ sở: từ đào tạo nhân lực, trang bị thiết bị đến xây dựng cơ chế quản lý bệnh mạn tính liên tục.
Để đạt được mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân một cách thực chất, TP.HCM cần chuyển từ tư duy “phong trào” sang “hệ thống”. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi trạm y tế phải trở thành “bác sĩ gia đình” của người dân; công nghệ y tế phải được triển khai thường trực, không chỉ trong các chiến dịch; dữ liệu sức khỏe cần được quản lý liên tục, không gián đoạn.
Chỉ khi đó, những con số ấn tượng từ các chiến dịch khám sức khỏe mới thực sự được chuyển hóa thành giá trị bền vững.
Chiến dịch khám sức khỏe miễn phí tại TP.HCM là một bước đi đúng hướng, thể hiện quyết tâm của ngành y tế trong việc đưa dịch vụ đến gần người dân hơn. Tuy nhiên, để tránh rơi vào “hiệu ứng bề nổi”, cần một chiến lược dài hạn nhằm nâng cao năng lực y tế cơ sở.
