Doanh thu lớn vẫn báo lỗ, Cục Thuế dùng AI để 'soi'
Nhiều doanh nghiệp doanh thu lớn kê khai lỗ, lãi mỏng bị cơ quan thuế đưa vào diện kiểm tra nhằm siết chặt kỷ luật tài chính và chống thất thu ngân sách nhà nước trong năm 2026.
Nhiều doanh nghiệp doanh thu lớn kê khai lỗ bị cơ quan thuế đưa vào diện kiểm tra là nội dung trọng tâm tại cuộc họp báo quý I/2026 của Bộ Tài chính chiều 9.4. Tại đây, ngành thuế đã nhận diện hàng loạt phương thức gian lận tinh vi. Việc doanh nghiệp dùng hai hệ thống sổ kế toán để trốn thuế đang diễn ra phức tạp. Cơ quan chức năng khẳng định sẽ xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm pháp luật.
Thực trạng nhiều doanh nghiệp doanh thu lớn vẫn báo lỗ
Ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, khẳng định lập hai hệ thống sổ sách là vi phạm nghiêm trọng. Một sổ dùng theo dõi nội bộ, sổ còn lại dùng để đối phó cơ quan thuế. Hành vi này gây thất thu ngân sách và làm mất bình đẳng trong môi trường kinh doanh. Động cơ chính là tối đa hóa lợi nhuận bất chính bằng cách giảm nghĩa vụ thuế.
Dữ liệu cho thấy hơn 400 doanh nghiệp doanh thu trên 1.000 tỉ đồng mỗi năm vẫn báo lỗ. Nhiều đơn vị báo lỗ liên tiếp nhưng vẫn liên tục mở rộng quy mô và tăng vốn. Điều này đặt dấu hỏi lớn về tính trung thực khi thực hiện các nghĩa vụ thuế. Ngành thuế đã tổng hợp danh sách này để tiến hành thanh tra chuyên sâu từ tháng 4.
Phát hiện thủ đoạn gian lận qua hệ thống kế toán
Cơ quan thuế điểm mặt một số vụ việc điển hình gây chấn động dư luận gần đây. Công ty Hoàng Long bị phát hiện lập hai sổ kế toán để che giấu doanh thu thực. Hành vi này khiến ngân sách thiệt hại hơn 241 tỉ đồng tiền thuế của nhà nước. Công ty Bảo Tín Minh Châu cũng dùng hai phần mềm để kê khai thiếu trung thực. Vụ việc này gây thất thoát khoảng 150 tỉ đồng cho ngân sách quốc gia.
Việc lập hai hệ thống sổ thường thực hiện có hệ thống nên rất khó phát hiện. Nếu không có nghiệp vụ thanh tra sâu, các sai phạm này dễ bị bỏ lọt. Một số đơn vị cho rằng hành vi này có thể che giấu lâu dài qua phần mềm. Tuy nhiên, dữ liệu từ các tổ chức cung cấp hóa đơn điện tử sẽ bóc trần điều đó.
Giải pháp với nhiều doanh thu lớn vẫn báo lỗ bị cơ quan thuế đưa vào diện kiểm tra
Ngành thuế yêu cầu các tổ chức cung cấp hóa đơn điện tử báo cáo danh sách khách hàng. Đến ngày 7.4, ngành thuế tiếp nhận dữ liệu từ 42 tổ chức với 12.800 khách hàng. Việc thu thập này giúp nắm bắt toàn diện số lượng doanh nghiệp đang hoạt động. Cơ quan quản lý sẽ phân loại rủi ro để có biện pháp xử lý phù hợp nhất.
Từ tháng 4.2026, cơ quan thuế bắt đầu rà soát và cảnh báo rủi ro hoàn toàn tự động. Ngành thuế tăng cường kết nối dữ liệu trực tiếp với hệ thống ngân hàng thương mại. Mọi giao dịch lớn hoặc dòng tiền bất thường sẽ được giám sát chặt chẽ. Hạn chế thanh toán tiền mặt là giải pháp then chốt giúp ngăn chặn gian lận doanh thu.
Ứng dụng công nghệ AI để kiểm soát rủi ro
Ngành thuế chuyển mạnh từ kiểm tra thủ công sang giám sát dựa trên dữ liệu số. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp phát hiện dấu hiệu bất thường từ biến động doanh thu. Công nghệ Big Data cho phép đối chiếu biên lợi nhuận giữa các doanh nghiệp cùng ngành. Nếu doanh nghiệp có chỉ số khác biệt quá lớn, hệ thống sẽ tự động đưa ra cảnh báo.
Cùng với công nghệ, phối hợp giữa các bộ ngành cũng được đẩy mạnh hơn nữa. Hồ sơ vụ việc có dấu hiệu hình sự sẽ chuyển ngay sang cơ quan công an. Việc xử lý nghiêm các vi phạm sẽ có tác dụng răn đe vô cùng mạnh mẽ. Chương trình "Hóa đơn may mắn" tiếp tục khuyến khích người tiêu dùng chủ động lấy hóa đơn.
Xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch
Mục tiêu của đợt cao điểm là nâng cao ý thức tuân thủ của người nộp thuế. Nhiều doanh nghiệp doanh thu lớn kê khai lỗ bị cơ quan thuế đưa vào diện kiểm tra là hồi chuông cảnh tỉnh doanh nghiệp trục lợi. Kinh doanh minh bạch phải bắt đầu từ việc kê khai thuế đúng quy định hiện hành.
Cơ quan thuế cam kết hỗ trợ tối đa doanh nghiệp tự giác sửa chữa sai sót. Với trường hợp cố tình gian lận, pháp luật sẽ can thiệp một cách cứng rắn nhất. Đảm bảo nguồn thu ngân sách là đảm bảo nguồn lực để phát triển kinh tế. Sự công bằng nghĩa vụ thuế là nền tảng bền vững cho mọi thành phần kinh tế.
Kết thúc quý I/2026, ngành thuế kỳ vọng các biện pháp này cải thiện số thu. Toàn hệ thống thuế địa phương đã nhận nhiệm vụ kiểm tra đơn vị lãi mỏng. Việc minh bạch hóa dữ liệu kế toán giúp thị trường vận hành lành mạnh và ổn định hơn.