Hàn Quốc nhận diện vật cản trong lộ trình vào top 3 AI thế giới

Sự phát triển thần tốc của các công nghệ phần mềm mới đòi hỏi hệ thống máy chủ vận hành liên tục với mức tiêu thụ năng lượng khổng lồ. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định mục tiêu vào top 3 AI thế giới của Hàn Quốc sẽ khó thành hiện thực nếu họ không thể đảm bảo một nguồn điện ổn định ở quy mô cực lớn.

Nghị sĩ Lee Hae-min thuộc đảng Tái thiết Hàn Quốc (Rebuilding Korea Party), một cựu kỹ sư từng làm việc tại Google, đã lên tiếng cảnh báo rằng giấc mơ này hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng năng lượng của đất nước. Bà khẳng định các thỏa thuận mua bán điện trực tiếp (Power Purchase Agreements - PPA) không còn là một lựa chọn tự nguyện, mà là một bước đi bắt buộc. Nếu chính phủ tiếp tục trì hoãn việc mở cửa cho các cơ chế này, họ đang gián tiếp từ bỏ mục tiêu đưa đất nước vươn lên dẫn đầu trong kỷ nguyên công nghệ.

Nút thắt năng lượng và nguy cơ đánh mất dòng vốn đầu tư

Trọng tâm trong chiến lược giải quyết khủng hoảng của bà Lee là nỗ lực mở rộng phạm vi áp dụng các thỏa thuận PPA. Đây là những hợp đồng kinh tế cho phép các doanh nghiệp công nghệ được quyền mua điện trực tiếp từ các nhà sản xuất năng lượng mà không cần thông qua hệ thống phân phối độc quyền của nhà nước. Trên bình diện quốc tế, mô hình PPA đã được ứng dụng rộng rãi bởi các tập đoàn vận hành trung tâm dữ liệu khổng lồ (hyperscaler) nhằm đảm bảo một nguồn năng lượng ổn định, quy mô lớn, phục vụ riêng cho các tác vụ xử lý AI phức tạp.

Tuy nhiên, hệ thống luật pháp hiện hành tại Hàn Quốc lại vẽ ra một bức tranh hoàn toàn trái ngược. Các trung tâm dữ liệu quy mô lớn trong nước vẫn buộc phải phụ thuộc hoàn toàn vào mạng lưới điện lưới quốc gia do Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (KEPCO) độc quyền điều hành. Trong khi đó, việc áp dụng cơ chế PPA lại bị giới hạn chặt chẽ, chủ yếu chỉ dành cho năng lượng tái tạo và áp dụng trong một số trường hợp sử dụng rất hẹp.

Theo phân tích của nữ nghị sĩ, hệ thống cung ứng điện năng này đã trở nên vô cùng lạc hậu và hoàn toàn không phù hợp với yêu cầu thực tiễn của thời đại trí tuệ nhân tạo. Lưới điện quốc gia hiện tại đã bộc lộ sự quá tải, không còn đủ công suất dự phòng để đáp ứng những nhu cầu năng lượng đột biến từ các siêu trung tâm dữ liệu. Việc xây dựng thêm các đường dây truyền tải điện mới đòi hỏi những dự án hạ tầng kéo dài từ 5 đến 7 năm.

Khoảng thời gian chờ đợi đằng đẵng này hoàn toàn lệch nhịp với tốc độ đầu tư và phát triển vũ bão của ngành công nghiệp AI toàn cầu. Một dự luật về trung tâm dữ liệu AI được đề xuất với nội dung cốt lõi là mở rộng quyền tiếp cận PPA hiện vẫn đang chịu cảnh đình trệ tại Quốc hội. Nguyên nhân xuất phát từ những ý kiến phản đối gay gắt đối với việc cho phép sử dụng các nguồn năng lượng không tái tạo như khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trong các thỏa thuận PPA, đi kèm với những lo ngại về việc tạo ra sự ưu đãi bất bình đẳng cho một số ngành công nghiệp cụ thể.

Sự thiếu hụt hạ tầng điện năng đang đe dọa trực tiếp đến tính hiệu quả của những nỗ lực đầu tư phần cứng khổng lồ. Vị cựu kỹ sư Google nhắc lại thương vụ gần đây khi Hàn Quốc đạt được thỏa thuận với Nvidia để đảm bảo nguồn cung chip xử lý đồ họa (GPU). Bà thẳng thắn chỉ ra rằng việc sở hữu 260.000 GPU không hề đồng nghĩa với việc sở hữu các dịch vụ trí tuệ nhân tạo hoàn chỉnh.

Để vận hành những hệ thống này, các công ty cần xây dựng các trung tâm dữ liệu tối tân, thiết lập các hệ thống làm mát đắt đỏ và trên hết là phải có điện năng. Rất nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu đã bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến việc đầu tư vào thị trường Hàn Quốc nhưng lại buộc phải chần chừ trước những rào cản về hạ tầng năng lượng, làm dấy lên nguy cơ dòng vốn khổng lồ này có thể chảy sang các quốc gia khác có chính sách linh hoạt hơn.

Biến luật pháp thành kim chỉ nam hướng về top 3 AI thế giới

Song song với việc tháo gỡ nút thắt năng lượng, bà Lee cũng đang mạnh mẽ thúc đẩy một cuộc cải tổ sâu rộng về tư duy quản lý công nghệ của nhà nước. Với nền tảng xuất thân từ ngành kỹ thuật, bà lập luận rằng các quy định pháp luật quản lý lĩnh vực công nghệ cao cần phải đóng vai trò như một khuôn khổ linh hoạt, thay vì một cuốn sách quy tắc cứng nhắc và lỗi thời.

Các công ty công nghệ luôn xây dựng những chiến lược phát triển tầm nhìn 5 năm. Trong khi đó, các nhà lập pháp thường chỉ tập trung vào việc giải quyết những vấn đề của hiện tại, khiến cho pháp luật luôn luôn rơi vào thế bị động và không bao giờ bắt kịp tốc độ thay đổi của thị trường. Việc ban hành những đạo luật quá chi tiết, cố gắng bao quát mọi khía cạnh công nghệ sẽ chỉ tạo ra những vòng kim cô kìm hãm toàn bộ sự phát triển của ngành công nghiệp.

Để thu hẹp khoảng cách giữa tốc độ phát triển công nghệ và khả năng ban hành chính sách, bà Lee đang kêu gọi thành lập một cơ quan chuyên trách hỗ trợ khoa học và công nghệ ngay bên trong Quốc hội Hàn Quốc. Cơ quan này sẽ hoạt động với mô hình tương tự như Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ của Nhà Trắng tại Hoa Kỳ. Nhiệm vụ của tổ chức này là hỗ trợ các nhà lập pháp điều hướng và đưa ra các quyết sách chính xác trước hàng loạt các vấn đề phức tạp, trải dài từ trí tuệ nhân tạo cho đến ngành công nghiệp bán dẫn.

Đối với Đạo luật Cơ bản về Trí tuệ nhân tạo (AI Basic Act) của Hàn Quốc, bà Lee đánh giá cao giá trị cốt lõi của nó nằm ở việc thiết lập một khuôn khổ ban đầu có khả năng thích ứng cao. Bà nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất là quốc gia này đã dũng cảm đi những bước đầu tiên. Các chính sách quản lý công nghệ không bao giờ hoàn hảo ngay từ đầu, và nhà nước bắt buộc phải áp dụng thử nghiệm trên thực tế để rút ra kinh nghiệm và nhận biết được những quy định nào thực sự mang lại hiệu quả cho sự phát triển của nền kinh tế số.

Bùi Tú