MinebeaMitsumi phát triển nhà máy ở Campuchia nhờ lợi thế gần Việt Nam

Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Yoshihisa Kainuma đã chia sẻ với báo giới về một tầm nhìn đầy tham vọng, biến Campuchia thành một cơ sở chiến lược cốt lõi nhờ lợi thế gần Việt Nam, một trong những nguồn cung quan trọng. Trọng tâm của kế hoạch này là việc đưa vào hoạt động nhà máy thứ hai vừa mới được hoàn thiện tại quốc gia Đông Nam Á này. Cơ sở mới sẽ đảm nhận nhiệm vụ xuất khẩu các linh kiện quan trọng cho hệ thống lái xe tự động, phục vụ trực tiếp cho các đối tác khách hàng tại thị trường Mỹ.

Tầm nhìn chiến lược và trung tâm sản xuất công nghệ cao tại Pursat

Nhà máy thứ hai của MinebeaMitsumi tọa lạc tại tỉnh Pursat, khu vực miền tây Campuchia, đã bắt đầu đi vào hoạt động một phần từ tháng 11. Trải rộng trên một diện tích khổng lồ lên tới 500.000 mét vuông, cơ sở hạ tầng này được thiết kế chuyên biệt để sản xuất các thành phần cốt lõi cho cảm biến lidar có độ chính xác cao.

Trong ngành công nghiệp ô tô hiện đại, hệ thống lidar đóng vai trò như đôi mắt của các phương tiện tự hành, phát ra các xung ánh sáng liên tục để vẽ bản đồ môi trường xung quanh, giúp xe nhận diện không gian, phát hiện chướng ngại vật và di chuyển an toàn. Việc đưa dây chuyền sản xuất những thiết bị tinh vi và đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe như vậy về Campuchia cho thấy một sự tin tưởng cực lớn vào năng lực thực thi của đội ngũ nhân sự địa phương. Sản lượng của nhà máy sẽ được điều chỉnh tăng dần theo thời gian để bắt kịp sự bùng nổ của thị trường xe tự lái tại Bắc Mỹ.

Hành trình của MinebeaMitsumi tại Campuchia đã bắt đầu từ khá sớm khi họ thành lập cơ sở đầu tiên ở thủ đô Phnom Penh vào năm 2011. Trong giai đoạn đầu, nhà máy này chủ yếu tập trung vào việc sản xuất vòng bi và các loại động cơ cơ bản phục vụ cho nhiều ngành công nghiệp. Trong suốt một thập kỷ qua, Campuchia với lợi thế về mức lương lao động cạnh tranh đã hưởng lợi lớn từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Rất nhiều công ty thường áp dụng chiến lược đa dạng hóa rủi ro, phân bổ một phần dây chuyền từ quốc gia láng giềng Thái Lan sang các khu vực lân cận để tối ưu hóa chi phí.

Tuy nhiên, ông Kainuma nhấn mạnh rằng tư duy của ban lãnh đạo nay đã thay đổi hoàn toàn. Họ quyết tâm đầu tư nguồn lực để phát triển cơ sở tại Pursat thành một nhà máy hiện đại, có năng lực vận hành và chất lượng sản phẩm ngang hàng với bất kỳ cơ sở sản xuất tiên tiến nào khác của hãng trên toàn cầu. Việc nâng cấp này là minh chứng cho quyết tâm từ bỏ thói quen coi khu vực này như một phương án dự phòng giá rẻ đơn thuần.

Thách thức chuỗi cung ứng và lợi thế gần Việt Nam

Tham vọng vươn lên của MinebeaMitsumi đang phải đối mặt với một trở ngại đáng kể xuất phát từ những căng thẳng địa chính trị khu vực. Vấn đề gây khó khăn nhất hiện nay là cuộc tranh chấp biên giới giữa Thái Lan và Campuchia bùng phát dữ dội vào tháng 5 năm 2025. Tình trạng đóng cửa các ranh giới quốc gia kéo dài đã làm tê liệt các tuyến hậu cần đường bộ quen thuộc, đẩy chi phí vận chuyển, kho bãi và vận hành lên mức cao đáng lo ngại.

Trước đây, các nhà máy của MinebeaMitsumi tại Campuchia phụ thuộc rất nhiều vào nguồn nguyên vật liệu nhập khẩu trực tiếp từ Thái Lan thông qua các tuyến cao tốc huyết mạch. Đứng trước thực tế các cửa khẩu có nguy cơ tiếp tục đóng băng trong thời gian tới, ban lãnh đạo công ty đã nhanh chóng xoay chuyển chiến lược. Họ đang khẩn trương lên kế hoạch tìm kiếm và thiết lập mạng lưới nhà cung cấp mới từ Việt Nam, Trung Quốc cùng một vài quốc gia lân cận khác nhằm đảm bảo duy trì mạch cung ứng vật tư liền mạch.

Những biến động dọc theo đường biên giới đang tạo ra một sức ép tâm lý vô cùng lớn lên cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Theo số liệu thống kê từ Bộ Ngoại giao Nhật Bản, tính đến tháng 10.2024, có khoảng 425 địa điểm kinh doanh có liên kết với các công ty Nhật Bản đang hoạt động tại Campuchia. Ông Kohei Wakabayashi, Giám đốc văn phòng Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) tại Phnom Penh, đã đưa ra những đánh giá đầy thận trọng về tình hình hiện tại.

Chuyên gia này phân tích rằng nếu tình trạng gián đoạn giao thương ở biên giới không được giải quyết thỏa đáng, rất nhiều công ty quy mô vừa và nhỏ có thể sẽ phải tính đến phương án rút lui toàn diện do gánh nặng chi phí hậu cần tăng phi mã vắt kiệt biên lợi nhuận. Đây là một rủi ro hiện hữu đe dọa trực tiếp đến nỗ lực thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của quốc gia này.

Dù phải đối mặt với những dự báo u ám từ giới quan sát, MinebeaMitsumi vẫn duy trì một sự lạc quan đáng ngạc nhiên. Chủ tịch Kainuma khẳng định các cơ sở vật chất của họ vẫn đang vận hành một cách trơn tru, không gặp phải rắc rối nghiêm trọng nào và tình hình kinh doanh tổng thể luôn được duy trì ở mức độ ổn định. Việc chủ động đa dạng hóa nguồn cung từ Việt Nam và Trung Quốc dường như đã được tính toán rất kỹ lưỡng để bù đắp lại những đứt gãy từ tuyến vận tải phía Tây.

Thay vì chùn bước trước khó khăn chung của toàn ngành, vị Giám đốc điều hành này nhìn nhận đây là một phép thử quan trọng đối với khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp. Ông bày tỏ niềm tin mãnh liệt rằng nếu MinebeaMitsumi vượt qua giai đoạn sóng gió này và gặt hái thành công với nhà máy công nghệ cao tại Pursat, thành tựu đó sẽ khiến rất nhiều chuyên gia phân tích và các tập đoàn lớn phải suy nghĩ lại, qua đó thay đổi hoàn toàn góc nhìn của họ về giá trị thực sự và sức sống của thị trường Campuchia.

Bùi Tú