Hành trình từ Trái Tim: Theo dấu sách lên vùng cao nguyên đá, đánh thức khát vọng dựng quê hương

Ngày 14.4, Hành trình Từ Trái Tim tiếp tục men theo những triền núi đá tai mèo, vượt qua những con dốc nối tiếp nhau trên vùng cao để đến với học sinh Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS-THPT Đồng Văn và Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS-THPT Mèo Vạc. Ở nơi địa hình khắc nghiệt, khoảng cách địa lý nhiều khi vẫn là một thử thách thường trực với việc học và cơ hội tiếp cận tri thức, sự hiện diện của đoàn không chỉ mang theo những cuốn sách mà còn mang tới một thông điệp lớn hơn: khơi dậy trong thanh niên tinh thần khởi nghiệp, ý chí vươn lên và khát vọng góp sức dựng xây quê hương, đất nước.

Tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS-THPT Đồng Văn, không khí đón đoàn diễn ra ấm áp, chân thành. Ánh mắt háo hức của học sinh vùng cao, những tràng vỗ tay giòn giã, sự chăm chú lắng nghe trong từng phần giao lưu đã tạo nên một bầu không khí đặc biệt. Đó là cảm xúc của những người trẻ khi được đón nhận sự sẻ chia từ một chương trình đã đi qua nhiều vùng miền của đất nước, mang theo khát vọng đánh thức nội lực thanh niên Việt.

Chia sẻ tại chương trình, Hiệu trưởng Lê Thị Hồng Minh, Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS-THPT Đồng Văn, cho biết nhà trường có những đặc thù riêng của một trường chuyên biệt. Hiện trường có 474 học sinh, trong đó 170 em là học sinh dân tộc thiểu số, với 15 lớp cùng 43 cán bộ, giáo viên. Theo bà Minh, những cuốn sách của Hành trình Từ Trái Tim sẽ là hành trang quý cho học sinh trên con đường trưởng thành. Điều quan trọng không chỉ nằm ở tri thức cụ thể trong từng trang sách, mà ở chỗ từ đó các em có thêm sự tự tin, có thêm nền tảng để bước vào đời với tâm thế vững vàng hơn.

Cách nhìn ấy cũng rất gần với tinh thần mà Hành trình Từ Trái Tim nhiều năm theo đuổi. Sách không phải đích đến cuối cùng. Sách là con đường để bồi đắp tư duy, mở rộng tầm nhìn, hun đúc ý chí. Và đằng sau những trang sách, điều mà chương trình muốn gửi gắm đến thanh niên Việt chính là tinh thần KHỞI NGHIỆP - KIÊN QUỐC, hay nói cách khác là khát vọng lập thân bằng tri thức, làm giàu bằng năng lực, rồi từ đó góp phần làm giàu cho quê hương, làm mạnh cho đất nước. Một quốc gia chỉ có thể vươn lên khi lớp trẻ không bằng lòng với sự nhỏ bé, không chấp nhận đứng ngoài cuộc cạnh tranh của thời đại.

Từ thực tế giáo dục ở vùng cao, cô Hoàng Thị Đinh, giáo viên nhà trường, cho biết phần lớn các em đều ngoan, chăm chỉ và có ý thức học tập. Tuy nhiên, không ít học sinh có hoàn cảnh rất khó khăn, bố mẹ đi làm ăn xa, nhiều em đầu cấp còn nhỏ, khi mới vào trường phải được thầy cô, đoàn thanh niên hướng dẫn từng việc nhỏ trong sinh hoạt nội trú, từ cách gấp chăn màn vuông vức đến nề nếp học tập, rèn luyện. Có em đã nỗ lực vươn lên và đạt thành tích đáng khích lệ như em Vũ Thị Trâm đoạt giải khuyến khích môn văn cấp tỉnh, em Vừ Mí So giành giải ba môn lịch sử. Nhưng phía sau những thành tích ấy vẫn là nỗi trăn trở: có những em học tốt, ham học, song vì hoàn cảnh gia đình mà chưa chắc có thể tiếp tục con đường đại học, buộc phải tính đến chuyện đi làm sớm để phụ giúp cha mẹ.

Chính vì vậy, một chương trình như Hành trình Từ Trái Tim càng có ý nghĩa. Nó không chỉ trao tặng sách, mà còn trao tặng cho các em một điểm tựa tinh thần. Khi một học sinh vùng cao hiểu rằng hoàn cảnh khó khăn không phải là giới hạn cuối cùng, khi các em được tiếp xúc với những câu chuyện vượt lên nghịch cảnh, với những tư tưởng lớn về lập chí và dựng nghiệp, hạt mầm của khát vọng sẽ được gieo xuống. Từ hạt mầm ấy, các em có thể đi xa hơn nơi mình đang đứng.

Điểm nhấn xúc động của buổi giao lưu tại Đồng Văn là sự xuất hiện của Vàng Thị Sinh, sinh năm 2003, quê Hà Giang, từng được nhiều người biết đến với hình ảnh “cô bé bán lê” trên cao nguyên đá từ năm 2018. Sau nhiều năm, cô gái ngày nào đã trưởng thành, trở thành một nhà sáng tạo nội dung, hoạt động tích cực trên các nền tảng mạng xã hội, thường chia sẻ về cuộc sống và du lịch quê hương.

Điều đáng chú ý là Vàng Thị Sinh không đến chương trình như một gương mặt mạng xã hội đơn thuần. Cô đến với tâm thế của một người trẻ đang đi tìm thêm tri thức để làm điều gì đó cho nơi mình sinh ra. Sinh cho biết bản thân làm về du lịch nên rất muốn tham khảo từ sách, từ những câu chuyện của chương trình để hiểu hơn cách làm giàu cho quê hương, cách thu hút du khách đến với địa phương. Nghe tin Hành trình Từ Trái Tim ghé thăm, cô đã vội vã tới giao lưu, học hỏi.

Chia sẻ của Sinh gợi mở một hướng suy nghĩ rất rõ về ý nghĩa của việc đọc sách đối với người trẻ vùng cao. Đọc sách không chỉ để có thêm kiến thức chung, mà còn để nhìn lại chính quê hương mình bằng một tư duy mới. Với một địa phương giàu bản sắc như Đồng Văn, Mèo Vạc, tri thức có thể trở thành chiếc chìa khóa giúp người trẻ biết cách kể câu chuyện về bản làng, về văn hóa, về cảnh quan, về con người một cách hấp dẫn, văn minh và bền vững hơn. Làm du lịch, suy cho cùng, không chỉ là mời khách đến ngắm cảnh, mà là biết biến vẻ đẹp quê hương thành sinh kế, biến bản sắc thành giá trị, biến niềm tự hào thành động lực phát triển.

Ở góc nhìn đó, điều Vàng Thị Sinh nói cũng chính là tinh thần của khởi nghiệp từ gốc rễ quê hương. Không phải cứ khởi nghiệp là phải đi thật xa hay bắt đầu từ những điều lớn lao. Nhiều khi, khởi nghiệp bắt đầu từ việc hiểu nơi mình sống, trân trọng giá trị của bản địa, biết học hỏi để làm mới cách làm cũ, biết dùng tri thức để mở đường cho tương lai. Một người trẻ biết đọc, biết quan sát, biết chắt lọc kinh nghiệm từ thế hệ đi trước sẽ có nhiều cơ hội hơn để không chỉ phát triển bản thân mà còn tạo ra ích lợi cho cộng đồng quanh mình.

Chiều cùng ngày, đoàn tiếp tục đến với Trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS-THPT Mèo Vạc. Nếu Đồng Văn mang đến cảm giác háo hức, thì ở Mèo Vạc, không khí lại đậm hơn sự xúc động. Hiệu trưởng Nguyễn Trường Lâm bày tỏ lời cảm ơn khi đoàn đã không quản đường xa, cách trở để đến thăm học sinh nhà trường. Theo ông, điều các em nhận được trong ngày hôm nay không chỉ là những cuốn sách đã được chọn lọc, mà còn là bài học từ chính cách mà chương trình đã bền bỉ đi qua nhiều miền đất nước để sẻ chia tri thức.

Cô Vàng Thị Hạnh, Phó hiệu trưởng nhà trường, cũng cho rằng Hành trình Từ Trái Tim giống như sự tiếp sức đúng lúc, giúp học sinh có thêm cơ hội tiếp cận những điều mới mẻ, từ đó chắp cánh cho ước mơ trong tương lai. Mong muốn của nhà trường là ngọn lửa từ hành trình sẽ tiếp tục lan xa, để học sinh ở nhiều vùng miền đều được khơi dậy niềm tin vào khả năng đổi thay cuộc đời bằng học tập, bằng ý chí và bằng sự dấn thân.

Nhìn từ Đồng Văn đến Mèo Vạc, có thể thấy giá trị sâu hơn của Hành trình Từ Trái Tim nằm ở chỗ chương trình đang tìm cách chạm vào phần căn cốt nhất của giáo dục: đánh thức chí hướng. Ở những vùng đất còn nhiều thiếu thốn, điều cần không chỉ là thêm một cuốn sách, thêm một suất quà, mà là thêm một lý do để tin rằng mình có thể bước ra khỏi giới hạn. Khi người trẻ có khát vọng, tri thức sẽ tìm được đất để nảy mầm. Khi khát vọng gắn với quê hương, sự trưởng thành của mỗi cá nhân sẽ không dừng ở câu chuyện làm giàu cho bản thân, mà còn mở rộng thành mong muốn đóng góp cho cộng đồng, cho đất nước.

Và có lẽ đó chính là điều đọng lại sau một ngày đoàn đi qua những cung đường đá xám của vùng cao. Giữa nắng gió và đèo dốc, những cuốn sách được trao đi như một ngọn lửa nhỏ. Nhưng nếu được đón nhận bằng sự ham học, bằng khát vọng dựng xây quê hương như cách nhiều học sinh vùng cao và cả Vàng Thị Sinh đang thể hiện, ngọn lửa ấy hoàn toàn có thể bền bỉ cháy lên, soi sáng con đường lập chí, lập thân của thanh niên Việt hôm nay.

Nguyễn Tuyết