AI & Blockchain

Giới chính trị Mỹ e ngại việc làm mếch lòng ngành AI

Bùi Tú 15/04/2026 17:28

Khi nước Mỹ đang đếm ngược từng ngày đến cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11, hai đảng lại chịu áp lực nặng nề liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Các cuộc thăm dò nội bộ của đảng Dân chủ liên tục chỉ ra một thực tế rõ ràng: đại đa số cử tri Mỹ đang khao khát một hệ thống luật pháp khắt khe hơn để kiểm soát sự bành trướng của trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, giới tinh hoa chiến lược và các cố vấn cấp cao của đảng lại đang rỉ tai các ứng cử viên một mệnh lệnh sinh tử hoàn toàn trái ngược. Họ cảnh báo các chính trị gia tuyệt đối không được chọc giận các nhóm vận động hành lang thân thiện với ngành công nghiệp AI.

capitol.jpg
Đồi Capitol cũng đang bị chi phối mạnh mẽ bởi các Big Tech

Các tổ chức này đã âm thầm tích lũy một quỹ tranh cử khổng lồ lên tới gần 300 triệu USD, sẵn sàng nghiền nát bất kỳ ai dám cản đường lợi ích của các tập đoàn công nghệ.

Sự xuất hiện của dòng tiền khổng lồ từ Thung lũng Silicon đang đẩy các nhà lập pháp vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan, buộc họ phải lựa chọn giữa sự an toàn của chiếc ghế quyền lực và tiếng nói chân thực của người dân.

Giằng xé giữa quản lý hay thả lỏng AI

Đảng Dân chủ đang nắm giữ lợi thế lớn trong cuộc đua giành lại quyền kiểm soát Hạ viện. Nhóm nghị sĩ đảng Cộng hòa đang vấp phải sự chỉ trích dữ dội do những chính sách ủng hộ sự phát triển AI thiếu kiểm soát dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Lẽ ra, đây là cơ hội vàng để các ứng cử viên Dân chủ vươn lên dẫn dắt dư luận bằng các cương lĩnh tranh cử kêu gọi quản lý công nghệ nghiêm ngặt. Thế nhưng, sự thật trên chiến trường chính trị lại diễn ra vô cùng tĩnh lặng. Rất hiếm có chính trị gia nào dám công khai đưa vấn đề kiểm soát AI lên làm trọng tâm tranh cử, ngoại trừ một vài cái tên nổi bật như Mallory McMorrow và Abdul El-Sayed tại Michigan, hay Scott Wiener tại California.

Sự im lặng đáng sợ này được giới chuyên môn gọi là "hiệu ứng đóng băng" lên toàn bộ hệ thống chính trị. Alex Jacquez - giám đốc chính sách tại tổ chức cấp tiến Groundwork Collaborative và từng là cố vấn Nhà Trắng - đã đưa ra một phân tích cực kỳ thực tế. Ông chỉ ra rằng một ứng cử viên hoàn toàn không nhận được bất kỳ lợi ích nào khi tự rước lấy rủi ro bị các nhóm chiến dịch thân AI đổ 20 triệu USD vào các chiến dịch quảng cáo bôi nhọ ngay tại khu vực bầu cử của mình.

Đứng trước áp lực tài chính khổng lồ đó, lựa chọn khôn ngoan và dễ dàng nhất đối với phần lớn các chính trị gia là giữ im lặng tuyệt đối.

Nỗi sợ hãi này hoàn toàn có cơ sở khi các nhà lập pháp nhìn lại bài học tàn khốc từ chu kỳ bầu cử năm 2024. Khi đó, ngành công nghiệp tiền điện tử đã sử dụng một chiến lược trừng phạt tương tự để tiêu diệt các đối thủ chính trị.

Fairshake - siêu ủy ban hành động chính trị (Super PAC) đại diện cho giới tiền số - đã ném khoảng 130 triệu USD vào thị trường quảng cáo để đánh bại Thượng nghị sĩ Sherrod Brown tại bang Ohio. Ông Brown vốn là một tiếng nói chỉ trích gay gắt công nghệ blockchain và đang trong nỗ lực tái tranh cử.

Ngay sau khi vị Thượng nghị sĩ này thất bại, Giám đốc điều hành Coinbase Brian Armstrong đã gửi đi một thông điệp răn đe mạnh mẽ tới toàn bộ Washington DC, khẳng định việc chống lại tiền mã hóa là cách nhanh nhất để kết thúc sự nghiệp chính trị vì nó đi ngược lại ý chí của giới tinh hoa.

Hiện tại, rất nhiều chiến lược gia từng vận hành các chiến dịch của giới tiền số đã chuyển sang đầu quân cho các Super PAC của ngành AI. Sự dịch chuyển nhân sự này cho thấy các tập đoàn công nghệ đang muốn sao chép chính xác công thức dùng tiền đè bẹp đối thủ để thao túng luật pháp.

Cuộc chiến không khoan nhượng tại các tiểu bang và sức mạnh của Super PAC

Sức mạnh kim tiền của giới công nghệ đang được cụ thể hóa bằng những con số choáng ngợp và những đòn tấn công trực diện tại các chiến trường trọng điểm như New York, Illinois, California và Virginia.

Nổi bật nhất trong số các tổ chức này là Leading the Future, một Super PAC có quyền lực huy động và chi tiêu không giới hạn. Đến nay, tổ chức này đã gom được 125 triệu USD từ các nhà tài trợ sừng sỏ, bao gồm quỹ đầu tư mạo hiểm khổng lồ Andreessen Horowitz và nhà đồng sáng lập OpenAI Greg Brockman.

Mục tiêu tấn công của nhóm này được xác định vô cùng rõ ràng. Tại Manhattan, ứng cử viên quốc hội của đảng Dân chủ Alex Bores đang trở thành tấm bia đỡ đạn. Ông Bores là người từng dẫn đầu những nỗ lực thúc đẩy đạo luật an toàn AI của bang New York và đang tranh cử với lời hứa sẽ siết chặt các quy định quản lý.

Lập tức, Leading the Future đã chĩa mũi dùi vào chiến dịch của ông. Josh Vlasto, đồng giám đốc của tổ chức này đã sử dụng những ngôn từ gay gắt, gọi Bores là "con rối của một phong trào cực đoan". Vlasto thẳng thắn tuyên bố Super PAC của ông sẽ chỉ hỗ trợ những thành viên Quốc hội muốn xây dựng một khuôn khổ quốc gia rõ ràng và nhất quán, thay vì theo đuổi những chính sách kìm hãm công nghệ.

Bức tranh vận động hành lang càng trở nên phức tạp khi có sự xuất hiện của Anthropic, một công ty khởi nghiệp AI hiếm hoi đi ngược lại số đông bằng cách lên tiếng kêu gọi các tiêu chuẩn an toàn khắt khe hơn.

Các quỹ hành động chính trị liên kết với Anthropic - điển hình như Jobs and Democracy PAC - đã rót vốn hỗ trợ các ứng cử viên như Valerie Foushee tại Bắc Carolina, giúp bà giành chiến thắng sít sao trong cuộc bầu cử sơ bộ.

Tuy nhiên, một diễn biến bất ngờ vừa xảy ra trong tuần này khi Anthropic xác nhận các khoản quyên góp của họ không thể được sử dụng để can thiệp trực tiếp vào kết quả bầu cử. Động thái lùi bước này đặt ra dấu hỏi lớn về mức độ sẵn sàng can dự thực sự của công ty vào cuộc chiến chính trị khốc liệt sắp tới.

Đứng trước sự lũng đoạn của đồng tiền, Hạ nghị sĩ cấp tiến Alexandria Ocasio-Cortez đã đưa ra một cam kết đanh thép: từ chối nhận bất kỳ khoản tiền nào từ các nhóm lợi ích AI. Bà kêu gọi các đồng nghiệp làm điều tương tự, đồng thời đưa ra lời cảnh báo trên nền tảng X rằng những chính trị gia nhận tiền từ ngành công nghiệp này sẽ đánh mất thẩm quyền và niềm tin khi công chúng phải gánh chịu những hậu quả từ sự phát triển công nghệ vô pháp.

Lằn ranh mỏng manh giữa sự an toàn chính trị và lòng tin cử tri

Bất chấp những lời kêu gọi cứng rắn từ phe cấp tiến, phần lớn các thành viên đảng Dân chủ tại Quốc hội vẫn đang bước đi trên một lằn ranh vô cùng thận trọng. Lãnh đạo phe thiểu số Hakeem Jeffries đã thể hiện rõ sự nhượng bộ khi bổ nhiệm chủ yếu các thành viên ôn hòa, thân thiện với giới kinh doanh vào các vị trí đồng chủ tịch Ủy ban Dân chủ Hạ viện về AI.

Quan điểm của ủy ban này được thể hiện rõ qua một bản kế hoạch công bố năm ngoái, trong đó nhấn mạnh mục tiêu "trao quyền cho đổi mới" và kêu gọi sự "hợp tác với ngành công nghiệp". Tuần trước, Leading the Future đã chính thức tuyên bố ủng hộ năm thành viên Hạ viện thuộc đảng Dân chủ theo đường lối ôn hòa, bao gồm cả một đồng chủ tịch ủy ban của ông Jeffries.

Dù vậy, giới phân tích chính trị độc lập vẫn giữ một góc nhìn phản biện sắc sảo. Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy người Mỹ có một quan điểm cực kỳ thực tế: họ ủng hộ các nỗ lực duy trì lợi thế của các công ty công nghệ trong nước trước các đối thủ cạnh tranh từ Trung Quốc; đồng thời khẳng định việc ban hành các quy tắc quản lý nghiêm ngặt là điều bắt buộc.

Thực tế tại các điểm bỏ phiếu cũng chứng minh tiền bạc không phải là chiếc đũa thần vạn năng. Tại Illinois, chỉ có một trong số bốn ứng cử viên cấp bang được quỹ Making Our Tomorrow (do Meta tài trợ) hậu thuẫn giành chiến thắng trong vòng sơ bộ. Tổ chức Leading the Future cũng phải nếm mùi thất bại khi một trong hai ứng cử viên họ dồn tiền hỗ trợ đã để thua cuộc.

Alyssa Cass - một cố vấn làm việc cho chiến dịch của Alex Bores - nhận định rằng nguồn tiền khổng lồ từ các Super PAC thực chất đang tạo ra một văn hóa sợ hãi tách rời hoàn toàn khỏi thực tế cử tri. Thay vì trốn tránh, nhiều chiến lược gia tin rằng việc chủ động tấn công vào các góc khuất của ngành công nghiệp AI mới là bước đi chính trị thông minh nhất vào lúc này.

Cooper Teboe - một chiến lược gia làm việc cho Hạ nghị sĩ Ro Khanna - lập luận rằng, những chính trị gia lo sợ bị giới công nghệ trả đũa đang thể hiện một tầm nhìn quá đỗi hạn hẹp.

Cuộc chiến định hình các quy tắc cho AI không chỉ giải quyết bài toán của cuộc bầu cử giữa kỳ. Vấn đề này chắc chắn sẽ chi phối toàn bộ chương trình nghị sự và quyết định kết quả của ít nhất ba chu kỳ bầu cử tổng thống tiếp theo, khi xã hội buộc phải tìm ra cách sống chung với trí tuệ nhân tạo.

Lựa chọn sự an toàn từ các nhà tài trợ hôm nay rất có thể sẽ phải trả giá bằng sự quay lưng của hàng triệu cử tri trong tương lai!

Bùi Tú