4 trọng tâm khuyến nông chiến lược cho nông nghiệp thông minh

Nông nghiệp thông minh được hiểu là quá trình ứng dụng đồng bộ hàng loạt công nghệ tân tiến như Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), nền tảng dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ chuỗi khối (blockchain) vào xuyên suốt toàn bộ chuỗi giá trị. Sự can thiệp của khoa học diễn ra từ khâu sản xuất, quản lý vận hành, chế biến cho đến tận bước tiêu thụ nông sản cuối cùng. Nằm ở trung tâm của hệ sinh thái kỹ thuật số này, công nghệ IoT đảm nhận vai trò như một trái tim miệt mài bơm máu, liên tục thu thập dữ liệu theo thời gian thực về tình trạng đất đai, diễn biến thời tiết, sinh lý cây trồng và môi trường sinh thái.

Từ nguồn dữ liệu đồ sộ được truyền về, hệ thống máy chủ sẽ tiến hành phân tích và đưa ra những khuyến cáo canh tác cực kỳ chuẩn xác, kịp thời cho người sản xuất. Dựa trên nền tảng ưu việt này, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã hoạch định bốn hướng triển khai trọng tâm nhằm thúc đẩy sự chuyển mình toàn diện của nền sản xuất.

Tối ưu hóa tài nguyên trong canh tác và chăn nuôi

Khía cạnh đầu tiên được hệ thống khuyến nông tập trung nguồn lực là lĩnh vực trồng trọt. Giải pháp cốt lõi được đưa ra là đẩy mạnh ứng dụng hệ thống IoT vào các vùng chuyên canh lúa, cây ăn quả và nhóm cây công nghiệp có giá trị cao. Mục tiêu lớn nhất của định hướng này là cắt giảm tối đa các khoản chi phí đầu vào, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá và nâng cao năng suất thu hoạch.

Thực tế sinh động từ các vùng canh tác thí điểm đã chứng minh sức mạnh của máy móc khi giúp người nông dân giảm được hơn 25% lượng nước tưới tiêu, đồng thời tiết giảm 15% khối lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Sự tinh chỉnh kỹ thuật xác đáng này giúp năng suất cây trồng tăng thêm từ 8% đến 10%, tạo ra biên độ lợi nhuận cực kỳ hấp dẫn cho các hợp tác xã. Việc sử dụng vật tư tiết kiệm cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ hệ sinh thái đất và nước, duy trì độ phì nhiêu cho các thế hệ tương lai.

Song hành cùng trồng trọt, mảng chăn nuôi cũng đang đón nhận những định hướng đổi mới sâu sắc. Hệ thống mạng lưới cảm biến, công nghệ tự động hóa và trí tuệ nhân tạo được đưa vào vận hành để giám sát chặt chẽ môi trường chuồng trại cũng như sức khỏe của từng cá thể vật nuôi. Khả năng theo dõi liên tục về nhiệt độ, độ ẩm và nồng độ khí thải giúp nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó kéo giảm 20% đến 30% nguy cơ bùng phát dịch bệnh lây lan. Mức độ hao hụt giảm đi tỷ lệ thuận với việc chi phí thú y được tối ưu hóa, trực tiếp làm tăng sản lượng thịt, trứng và sữa. Sự thay đổi này tạo tiền đề vững chắc để hình thành các chuỗi chăn nuôi thông minh, minh bạch và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Tương tự, đối với lĩnh vực thủy sản, công nghệ đóng vai trò bảo chứng cho chất lượng xuất khẩu. Các thiết bị cảm biến môi trường nước liên tục gửi về các thông số về độ mặn, lượng oxy hòa tan, kết hợp cùng hệ thống cho ăn tự động giúp người quản lý dễ dàng điều hành ao nuôi từ khoảng cách xa. Nguồn nước được kiểm soát nghiêm ngặt giúp tăng tỷ lệ sống của tôm cá, nâng cao năng suất tổng thể và đảm bảo sản phẩm đầu ra đáp ứng hoàn hảo các tiêu chuẩn kiểm dịch khắt khe nhất của thị trường quốc tế.

Kỷ nguyên nông nghiệp thông minh và sự kết nối tri thức

Để các trọng tâm về sản xuất kể trên có thể bám rễ sâu vào thực tiễn, định hướng thứ tư của Trung tâm Khuyến nông Quốc gia mang tính chất mở đường: Đổi mới toàn diện hoạt động khuyến nông cơ sở. Phương thức truyền đạt truyền thống với những buổi tập huấn tập trung hay tài liệu in ấn đang dần nhường chỗ cho kỷ nguyên khuyến nông số. Các nền tảng dữ liệu đám mây, ứng dụng trên thiết bị di động thông minh và hệ thống cảnh báo sớm được tích cực triển khai rộng rãi.

Những công cụ hiện đại này tạo ra một vòng tròn kết nối trực tiếp, xóa bỏ mọi rào cản địa lý giữa các nhà khoa học, lực lượng cán bộ khuyến nông và những người nông dân trực tiếp đứng trên đồng ruộng. Khi một hiện tượng thời tiết cực đoan sắp xảy ra hoặc một mầm bệnh mới xuất hiện, thông tin cảnh báo cùng hướng dẫn xử lý sẽ ngay lập tức được gửi thẳng đến điện thoại của từng hộ gia đình.

Theo kế hoạch triển khai của hệ thống, toàn bộ 100% số hộ dân tham gia các mô hình điểm đều được đảm bảo quyền lợi tiếp cận thông tin và nhận các khuyến cáo kỹ thuật thông qua các ứng dụng kỹ thuật số. Sự đồng bộ này giúp tri thức khoa học được phân phối một cách công bằng, nhanh chóng và chính xác tuyệt đối. Người nông dân giờ đây không còn phải tự mình mầy mò tìm kiếm giải pháp theo kinh nghiệm cũ mỗi khi mảnh vườn gặp sự cố.

Họ được bảo vệ và dẫn dắt bởi một hệ sinh thái thông tin liền mạch, nơi tri thức của các chuyên gia đầu ngành luôn sẵn sàng phục vụ bất cứ lúc nào. Bằng việc bám sát và thực thi quyết liệt bốn trọng tâm chiến lược này, hoạt động khuyến nông đang thực sự thay da đổi thịt, trở thành một bệ phóng vững chãi đưa nền kinh tế nông nghiệp bước vào một chu kỳ phát triển thịnh vượng và bền vững.

MỜI THAM DỰ HỘI THẢO "NÔNG NGHIỆP THÔNG MINH"

Thời gian: Từ 8h00-12h00, Thứ Sáu, ngày 17/4/2026

Địa điểm: Khách sạn Tao Đàn (Trung tâm Hội nghị Văn phòng Chính phủ) 35 Nguyễn Trung Trực, phường Bến Thành, TP.HCM

Cá nhân, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp có nhu cầu tham dự xin liên hệ:

Ms. Bích Ngọc (phía Bắc): Điện thoại 0913358727

Mr. Đình Mười (phía Nam): Điện thoại 0934999945

BTC Hội thảo rất hân hạnh được đón tiếp!

Bùi Tú