DeepSeek kết hợp với chip Huawei là kịch bản tồi tệ cho nước Mỹ

Khác với tư duy phong tỏa cực đoan đang hiện diện tại Thung lũng Silicon, người đứng đầu đế chế chip nghìn tỉ đô lập luận rằng việc cô lập hoàn toàn thị trường Trung Quốc có thể phản tác dụng. Hệ lụy lớn nhất của các lệnh cấm vận là nó đang vô tình thúc đẩy sự hình thành của một hệ sinh thái công nghệ độc lập tại quốc gia tỉ dân, một hệ sinh thái đủ sức lật đổ các tiêu chuẩn công nghệ mà Mỹ đang nỗ lực thiết lập trên toàn cầu.

Cú bứt phá của DeepSeek và chip Huawei sẽ là "kịch bản tồi tệ" cho vị thế nước Mỹ

Sự xuất hiện gần đây của các mô hình AI nguồn mở đến từ Trung Quốc đã thực sự làm rung chuyển giới công nghệ phương Tây. Điển hình nhất là DeepSeek, một mô hình được đánh giá là đã tạo ra những bước nhảy vọt đáng kinh ngạc với chi phí huấn luyện thấp một cách khó tin. Khi bình luận về sự kiện này trên chương trình podcast Dwarkesh mới đây, Jensen Huang không hề che giấu sự lo ngại khi khẳng định: "DeepSeek không phải là một bước tiến vô thưởng vô phạt”.

Theo vị tỉ phú 63 tuổi, rủi ro lớn nhất không chỉ nằm ở bản thân sức mạnh phần mềm, mà là sự cộng sinh giữa các mô hình xuất sắc này và nền tảng phần cứng nội địa Trung Quốc. Nếu các mô hình nguồn mở như DeepSeek được tối ưu hóa đặc biệt để chạy trên kiến trúc vi mạch của Huawei thay vì chip của Nvidia hay AMD, nước Mỹ sẽ đánh mất đi đòn bẩy quyền lực lớn nhất của mình. Ông đưa ra một lời dự báo đầy sức nặng: "Ngày mà DeepSeek được ra mắt đầu tiên trên phần cứng của Huawei, đó sẽ là một viễn cảnh tồi tệ đối với quốc gia chúng ta”.

Sự trỗi dậy của các mô hình nguồn mở mang một sức mạnh lan tỏa khủng khiếp. Huang giải thích rằng thế giới công nghệ luôn có xu hướng đón nhận các nền tảng cởi mở và dễ tiếp cận. Bằng cách cung cấp miễn phí các mô hình mạnh mẽ, Trung Quốc có thể lôi kéo cộng đồng lập trình viên toàn cầu xây dựng ứng dụng dựa trên nền tảng của họ. Ông nhấn mạnh về viễn cảnh bị truất ngôi: "Khi AI lan tỏa ra phần còn lại của thế giới, các tiêu chuẩn, nền tảng công nghệ của họ sẽ trở nên vượt trội hơn chúng ta, bởi vì các mô hình của họ là mã nguồn mở”.

Để duy trì vị thế bá chủ, Huang chỉ ra rằng ngành công nghiệp AI được xây dựng trên 5 lớp (layers) cốt lõi, và Mỹ bắt buộc phải duy trì sự thống trị trên tất cả các mặt trận này, đặc biệt là lớp vi mạch nền tảng. Ông thẳng thắn thừa nhận thực tế đầy thách thức: "Tôi sẽ mang đến cho bạn một tin xấu, đó là các mô hình AI trên toàn thế giới đang được phát triển và chạy tốt nhất trên các phần cứng không thuộc về nước Mỹ. Đó là một tin xấu đối với chúng ta”. Từ đó, ông vạch ra mệnh lệnh chiến lược: "Nếu những năm tiếp theo mang tính chất quyết định, thì chúng ta phải đảm bảo rằng tất cả các mô hình AI trên thế giới đều được xây dựng trên nền tảng công nghệ của nước Mỹ”.

Bác bỏ tư duy "vũ khí hóa" AI và chiến lược kiểm soát

Cuộc tranh luận trong podcast trở nên căng thẳng hơn khi người dẫn chương trình đưa ra một sự so sánh gây tranh cãi: ví sức mạnh điện toán AI như "uranium làm giàu". Lập luận này cho rằng, tương tự như vật liệu hạt nhân, AI tiềm ẩn sức mạnh tàn phá (như các chiến dịch tấn công mạng do các quốc gia thù địch thực hiện) và do đó cần phải bị kiểm soát xuất khẩu một cách gắt gao. Quan điểm này vốn nhận được sự đồng tình từ một số nhà lãnh đạo trong ngành, điển hình là CEO của Anthropic, Dario Amodei.

Tuy nhiên, Jensen Huang đã phản bác lập luận này một cách gay gắt và dứt khoát. Ông gọi sự so sánh giữa chip AI và vũ khí hạt nhân là một sự "huyễn hoặc" (lunacy) và là một "sự tương đồng tồi tệ, phi logic". Ông chỉ ra một thực tế hiển nhiên rằng bộ vi xử lý và bộ nhớ DRAM từ lâu đã là những mặt hàng được sản xuất và xuất khẩu rộng rãi trên toàn cầu. Việc cố gắng kiểm soát một công nghệ cốt lõi của thời đại số như cách kiểm soát vũ khí hạt nhân là một điều bất khả thi.

Thay vì cố gắng dựng lên những bức tường rào nhằm cô lập thị trường, Huang cho rằng nước Mỹ cần tiếp cận vấn đề bằng tư duy dẫn dắt. Để chống lại các mối đe dọa không gian mạng, giải pháp là phải thông qua các cuộc đối thoại quốc tế với giới nghiên cứu và các chính phủ để thiết lập các ranh giới an toàn chung.

Ông đặc biệt cảnh báo rằng việc gieo rắc nỗi sợ hãi quá mức về AI sẽ gây ra những hệ lụy tàn khốc cho nguồn nhân lực công nghệ của nước Mỹ trong tương lai. Lời phát biểu của ông vang lên như một lời thức tỉnh đối với giới truyền thông và các nhà làm chính sách: "Bạn đang làm hại chính đất nước này. Nếu chúng ta khiến mọi người sợ hãi và từ bỏ các công việc kỹ sư phần mềm vì cho rằng AI sẽ giết chết mọi công việc và hậu quả là chúng ta không còn một kỹ sư phần mềm nào, thì chúng ta đang gây tổn hại cho chính nước Mỹ”.

Góc nhìn của Jensen Huang cung cấp một lăng kính thực tế về cuộc chiến công nghệ toàn cầu. Những phát biểu của ông chỉ ra rằng các biện pháp trừng phạt cực đoan có thể vô tình trở thành chất xúc tác buộc đối thủ phải tự chủ công nghệ nhanh hơn dự kiến. Để chiến thắng, nước Mỹ không thể dựa vào việc cấm cản người khác tiến lên, mà phải đảm bảo nền tảng công nghệ của mình luôn là sự lựa chọn ưu việt và hấp dẫn nhất.

Bùi Tú