Chủ nhà trọ tự ý tăng giá điện : ‘Ăn gậy’ thay vì hưởng 'củ cà rốt'

Tự nâng giá điện sẽ bị ‘đánh gậy’ phạt nặng

Nghị định 133/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực có 4 chương. Trong đó, Chương II quy định rõ về hành vi vi phạm, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả.

Tại Điều 13 về ‘Vi phạm các quy định về sử dụng điện’, khoản 7 có chế tài: ‘Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định trong trường hợp mua điện theo giá bán lẻ điện để phục vụ mục đích sinh hoạt’.

Cùng với mức xử phạt vi phạn hành chính nêu trên, Nghị định còn đưa ra biện pháp khắc phục hậu quả. Theo đó, đối tượng vi phạm còn bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính (bao gồm cả mọi chi phí phát sinh do hành vi vi phạm gây ra) để hoàn trả cho cá nhân, tổ chức bị chiếm đoạt đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 7 Điều này. Người cho thuê nhà phải hoàn trả cho người thuê nhà số tiền đã thu thừa cộng với lãi suất do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng. Trường hợp không xác định được cá nhân, tổ chức để hoàn trả thì nộp toàn bộ số tiền chênh lệch vào ngân sách nhà nước.

Nghị định 133/2026/NĐ-CP sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 25/5/2026. Theo đó, đối tượng vi phạm là chủ các nhà trọ cho thuê nếu bị phát hiện, sẽ bị ‘đánh gậy’ thay vì từ trước đến nay chỉ biết hưởng lợi một chiều từ số tiền chênh lệch nhờ vào việc nâng giá điện tại nhà trọ cho thuê.

Nhiều chiêu trò nâng giá

Trên thực tế hàng chục năm qua tại nhiều địa phương, rất ít trường hợp chủ nhà trọ không nâng giá điện tại các nhà trọ cho công nhân, sinh viên hay thậm chí người đi làm thuê ở.

Chị Sam Linh (tên đã được viết khác – PV) - một nữ nhân viên thiết kế hiện ở trọ tại Phường Thạnh Mỹ Tây (TP.HCM) - cho biết, chị đang thuê trọ chung với một người bạn tại một chung cư trên địa bàn với mức giá điện phải trả là 3.500 đồng/kWh. Chủ nhà cho biết vì đăng ký kinh doanh dịch vụ cho thuê nhà nên giá điện được tính theo khung giá điện dịch vụ. Tuy nhiên trên thực tế, đối với trường hợp người thuê trọ như chị Linh, khung giá điện từ công ty điện lực tính theo mức giá điện sinh hoạt bậc ba, tương ứng 2.380 đồng/kWh.

Bằng cách giải thích khác đi, chủ cho thuê trọ đã có thể thu tăng hơn 1.000 đồng/kWh điện để tránh bị khách thuê phàn nàn.

Tuy nhiên theo chị Linh, mức giá chị phải trả tại nhà thuê hiện giờ còn khả dĩ. Một số người bạn của chị thuê trọ tại một số chung cư mini kiểu mới, phải trả tiền điện với mức giá 4.000 – 4.500 đồng/kWh.

Theo chị Tuyết, một người từng đi thuê trọ qua nhiều địa bàn tại TP.HCM trước khi chính thức cư trú tại Phường Bến Thành, tình trạng chủ nhà trọ thu tiền điện đối với khách thuê diễn ra muôn hình vạn trạng. Trường hợp gia đình chị, hiện có căn hộ chung cư cho thuê ở Quận 4 cũ, khách thuê được hưởng mức giá điện bằng với mức giá bán từ công ty điện lực. Khách có thể tự trả trực tiếp tiền điện cho nhà cung cấp thông qua ví điện tử, tài khoản ngân hàng và chủ nhà không can thiệp.

‘Tuy nhiên, với rất nhiều trường hợp như khu trọ của công nhân lao động, sinh viên, hay thậm chí căn hộ chung cư cũ, chủ nhà thường đưa ra thỏa thuận giá điện với khách thuê trước, và mức giá được nâng cao lên ít nhất 1.000 – 1.500 đồng/kWh. Chủ nhà thì cứ nại lý do là giá điện dịch vụ, khách thuê không nắm hết thông tin nên có cãi lại cũng chẳng đi tới đâu’, chị Tuyết cho biết.

Quá ít trường hợp bị xử phạt

Cũng theo chị Tuyết, tình trạng nâng giá điện tại nhà trọ, căn hộ cho thuê là khá phổ biến nhưng việc xử lý hành vi vi phạm như muối bỏ bể, chính vì thế tính răn đe không cao.

‘Nhà trọ ngày nay mọc lên ở khắp nơi, ngành điện hay cơ quan quản lý cũng chẳng thể kiểm tra xuể. Khách thuê phải trả giá điện cao cũng bức xúc, nhưng vì muốn yên ổn nên cũng ngại báo với công ty điện lực và các cơ quan chức năng’, lời chị Tuyết.

Bản thân người thực hiện bài viết này cũng có một số người quen đang thuê nhà trọ ở TP.HCM, và hầu hết đều là những trường hợp phải trả giá điện ở mức cao hơn giá bán lẻ điện sinh hoạt từ công ty điện lực tối thiểu là 40%. ‘Cây gậy’ sẽ chính thức có hiệu lực trong vòng hơn 1 tháng nữa nhưng việc ‘đánh gây’ có được thực hiện thường xuyên để ‘dẹp loạn giá điện’ tại các nhà trọ hay không vẫn còn để ngỏ chưa có câu trả lời.

Nhiều chủ nhà trọ suốt nhiều năm qua đã hưởng lợi ‘củ cà rốt’ từ khách thuê của họ nhưng chưa bị xử lý, có thể sẽ tiếp tục trượt theo quán tính hưởng lợi này. Nhưng với những quy định mới từ Nghị định 133/2026/NĐ-CP, sự hưởng lợi này sẽ đối mặt với sự ‘đánh gậy’ phạt nặng cộng với hình thức khắc phục hậu quả cũng rất nặng nề.

Thế Lâm