Top 50 doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới của Forbes có gì lạ?

Bảng xếp hạng doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo năm nay ghi nhận sự xuất hiện của 20 gương mặt mới đầy tiềm năng. Đồng thời phản ánh mức độ tập trung nguồn vốn cao độ khi hai gã khổng lồ OpenAI và Anthropic - chiếm lĩnh đến 80% tổng số tiền tài trợ của toàn bộ các công ty lọt vào danh sách.

Sự thống trị nguồn vốn của doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo và những biến động mua bán sáp nhập

Đây là ấn bản lần thứ tám của danh sách AI 50 do tạp chí Forbes thực hiện. Dữ liệu tài chính cho thấy tổng số vốn huy động được của tất cả 50 doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo đạt mức 305,6 tỉ USD. Đáng chú ý, chỉ riêng hai công ty dẫn đầu là OpenAI và Anthropic đã thu hút lượng vốn tích lũy lên tới 242,6 tỉ USD. Con số này cho thấy một sự chênh lệch rất lớn về dòng tiền đầu tư, khi các quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu tại Thung lũng Silicon và các tập đoàn công nghệ lớn đều dồn phần lớn nguồn lực vào những mô hình nền tảng cốt lõi nhất.

Báo cáo của Forbes chỉ ra rằng ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo đã trải qua những thay đổi lớn lao trong năm qua với làn sóng sáp nhập diễn ra mạnh mẽ. Ba doanh nghiệp từng góp mặt trong danh sách AI 50 của năm 2025 nay đã bị các tập đoàn công nghệ lớn thâu tóm thông qua nhiều hình thức khác nhau. Cụ thể, người sáng lập kiêm giám đốc điều hành của công ty dán nhãn dữ liệu Scale AI là Alexandr Wang đã chuyển sang đầu quân cho Meta.

Công ty khởi nghiệp xAI do Elon Musk thành lập đã được SpaceX mua lại, tạo ra một thực thể hợp nhất có mức định giá lên đến 1,25 nghìn tỉ USD. Trong một diễn biến khác, Google đã chi 2,4 tỉ USD để chiêu mộ đội ngũ đồng sáng lập của công ty khởi nghiệp lập trình Windsurf và giành quyền cấp phép công nghệ của họ. Ngay sau đó, Cognition, một công ty phát triển tác tử lập trình thông minh lần đầu lọt vào danh sách với mức định giá 10 tỉ USD, đã nhanh chóng mua lại các tài sản còn sót lại của Windsurf.

Xu hướng phát triển mô hình chuyên biệt và các nhân tố mới

Mặc dù có sự hợp nhất liên tục, cuộc đua giành vị trí trong bảng xếp hạng năm nay vẫn diễn ra rất khốc liệt với hàng trăm hồ sơ đăng ký. Trong số 20 doanh nghiệp mới lọt vào danh sách, có những cái tên nổi bật đang phát triển các giải pháp chuyên sâu. Công ty Reflection được định giá 8 tỉ USD đang tập trung xây dựng các mô hình nguồn mở với sự tham gia của các nhà đầu tư lớn như Nvidia, Sequoia Capital, Lightspeed Venture Partners và 1789 Capital.

Công cụ thuyết trình Gamma, được định giá 2,1 tỉ USD, đã vượt mức doanh thu thường niên 100 triệu USD. Người dùng nền tảng này có thể tạo ra các bài thuyết trình tài chính, hình ảnh truyền thông xã hội hay thiết kế trang web hoàn chỉnh thông qua các lệnh văn bản đơn giản. Chai Discovery, một công ty mới thành lập được hai năm với định giá 1,3 tỉ USD, đang ứng dụng công nghệ để nghiên cứu và tăng tốc quá trình phát triển các loại thuốc mới. Công ty phần mềm Rogo cũng ghi dấu ấn khi cung cấp giải pháp phân tích dữ liệu tài chính cho khoảng 25 nghìn người dùng.

Bên cạnh hai gã khổng lồ dẫn đầu, tạp chí Forbes ghi nhận nhiều doanh nghiệp khác vẫn đang kiên trì đầu tư vào việc đào tạo mô hình. Physical Intelligence đã huy động thành công 1 tỉ USD để phát triển mô hình nền tảng cho robot, thu thập dữ liệu thông qua người điều khiển từ xa trong các môi trường thực tế như nhà bếp và phòng ngủ. Tại châu Âu, công ty khởi nghiệp Mistral của Pháp đang bán các mô hình nguồn mở cho các tập đoàn lớn như Cisco và các cơ quan chính phủ, biến lợi thế địa phương thành năng lực cạnh tranh cốt lõi. Trong lĩnh vực sáng tạo, công ty Suno đến từ Cambridge đang tiến sâu vào ngành công nghiệp giải trí nhờ các mô hình tạo âm nhạc tự động.

Tạp chí Forbes cũng đặc biệt lưu ý đến sự phát triển của Anthropic và EliseAI. Kể từ tháng 2 năm nay, Anthropic đã liên tục tạo ra những bước đi quan trọng, bắt đầu bằng việc ra mắt Claude Cowork giúp tự động hóa quy trình kinh doanh. Công ty này sau đó đã vướng vào một cuộc xung đột công khai với chính phủ Mỹ và bị Lầu Năm Góc đưa vào danh sách đen. Dù vậy, doanh thu năm ngoái của Anthropic vẫn đạt 4,5 tỉ USD, và mô hình Claude của họ đã vượt qua ChatGPT để trở thành ứng dụng có lượt tải xuống cao nhất trên App Store vào tháng 2 vừa qua, đẩy mức định giá của công ty lên 380 tỉ USD.

Trong khi đó, EliseAI, một công ty thành lập năm 2017 với số vốn huy động 392 triệu USD, đang chứng minh tính ứng dụng thực tiễn khi cung cấp chatbot cho hơn 80% các công ty quản lý bất động sản quy mô lớn tại Mỹ. Sự đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ từ các doanh nghiệp này cho thấy ngành trí tuệ nhân tạo đang bước vào giai đoạn ứng dụng sâu rộng vào mọi mặt của nền kinh tế.

Bùi Tú