Lướt sóng robot hình người, hai anh em vươn lên thành tỉ phú

Sự bùng nổ của thị trường robot hình người đang tạo ra một "cơn sốt vàng" mới, không chỉ dành cho các nền tảng phát triển trí tuệ nhân tạo mà còn mở ra cơ hội đổi đời ngoạn mục cho các nhà cung cấp linh kiện phần cứng.

Cùng với nhu cầu tăng vọt về các linh kiện cốt lõi, cổ phiếu của Leader Harmonious Drive Systems (Leaderdrive) niêm yết trên sàn Thượng Hải đã tăng vọt 40% trong năm qua nhờ doanh số bán hàng bùng nổ. Cú hích mạnh mẽ trên thị trường chứng khoán đã đưa nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Zuo Yuyu (Tả Dục Dục, 56 tuổi) và anh trai kiêm Phó chủ tịch Zuo Jing (Tả Kinh, 61 tuổi) gia nhập câu lạc bộ tỷ phú. Dựa trên mức giá đóng cửa 203,8 nhân dân tệ vào hôm thứ năm vừa qua, hai anh em – mỗi người nắm giữ 17% cổ phần – hiện sở hữu khối tài sản ròng trị giá 1 tỉ USD cho mỗi người.

Hành trình kiên bỉ phá vỡ thế độc quyền công nghệ trong làng robot hình người

Thành công rực rỡ của ngày hôm nay không đến một cách ngẫu nhiên mà là kết quả của một hành trình dài đầy thử thách. Là một cử nhân vật lý tốt nghiệp từ Đại học Nam Kinh, ông Zuo Yuyu gia nhập công ty gia công kim loại Hengjia Metal ở Tô Châu vào năm 1999 và được giao trọng trách phụ trách mảng kinh doanh kỹ thuật cơ khí. Dưới sự dẫn dắt của ông, công ty đã mở rộng danh mục sản phẩm sang các linh kiện điện và thành công giành được những hợp đồng từ các khách hàng lớn như ABB của Thụy Sĩ, General Electric của Mỹ và Nachi-Fujikoshi của Nhật Bản.

Đến năm 2003, nhận thấy tiềm năng to lớn của ngành công nghiệp tự động hóa, ông Yuyu bắt đầu chuyển hướng sang lĩnh vực linh kiện robot và dành thời gian để tự nghiên cứu phát triển các bộ giảm tốc hài (harmonic reducers) – linh kiện cốt lõi hoạt động như những "khớp nối" linh hoạt của robot. Phải mất đến 8 năm ròng rã, đến tận năm 2011, sản phẩm đầu tiên mới thực sự hoàn thiện để tung ra thị trường. Đây cũng là thời điểm ông chính thức thành lập Leaderdrive với sứ mệnh sản xuất các linh kiện robot có mức giá phải chăng nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác cao.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Shanghai Securities News vào năm 2020, ông Yuyu đã trải lòng về những ngày tháng khởi nghiệp gian khó: "Công nghệ cốt lõi khi đó hoàn toàn nằm trong tay các công ty Nhật Bản. Chúng tôi không hề có một bản thiết kế mẫu nào, tất cả chỉ là một quá trình liên tục thử nghiệm và sửa sai. Nếu có một bí quyết nào cho thành công của chúng tôi, thì đó chính là khả năng chịu đựng gian khổ và sự sẵn lòng đầu tư thời gian".

Năm 2014, người anh trai Zuo Jing, vốn đang làm việc tại cục thuế chính phủ, đã quyết định từ bỏ công việc nhà nước để gia nhập công ty với vai trò tổng giám đốc. Sự kết hợp ăn ý của hai anh em đã đưa Leaderdrive lên sàn chứng khoán Star của Thượng Hải vào năm 2020, huy động thành công khoảng 1,1 tỷ nhân dân tệ trong đợt IPO, tạo bàn đạp vững chắc cho việc mở rộng quy mô sản xuất.

Bành trướng toàn cầu trong cơn sốt công nghệ tự động hóa

Ngày nay, Leaderdrive có trụ sở tại Tô Châu đã khẳng định vị thế là nhà sản xuất thiết bị giảm tốc hài lớn nhất Trung Quốc xét về thị phần. Theo ước tính của J.P. Morgan trong một báo cáo hồi tháng 3, công ty này hiện đang nắm giữ từ 30% đến 40% thị phần tại thị trường nội địa. Bên cạnh đó, Leaderdrive còn sản xuất các linh kiện quan trọng khác như cơ cấu truyền động quay (rotary actuators), đóng vai trò như "cơ bắp" giúp chuyển đổi tín hiệu điện thành chuyển động vật lý. Các linh kiện này được ứng dụng rộng rãi từ thiết bị sản xuất chất bán dẫn đến máy móc y tế chuyên dụng.

Bức tranh tài chính của công ty đang cho thấy đà tăng trưởng vũ bão. Trong năm 2025, lợi nhuận ròng của Leaderdrive đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, đạt mức 124,4 triệu nhân dân tệ (tương đương 18,2 triệu USD), trong khi doanh thu cũng ghi nhận mức tăng 47%, lên ngưỡng 570,7 triệu nhân dân tệ. Động lực chính cho sự bứt phá này đến từ sự bùng nổ của thị trường robot. Các linh kiện phục vụ cho phân khúc này đóng góp tới 74% tổng doanh số bán hàng của hãng.

Danh sách khách hàng của Leaderdrive quy tụ những cái tên hàng đầu. Theo J.P. Morgan, tại thị trường nội địa, công ty đang cung cấp linh kiện cho các ông lớn robot hình người như UBTech Robotics và Agibot. Đáng chú ý hơn, Leaderdrive còn thực hiện các đơn đặt hàng R&D quy mô nhỏ cho những gã khổng lồ toàn cầu như Tesla và Figure AI – công ty khởi nghiệp được Nvidia hậu thuẫn. Dù hiện tại 90% doanh thu vẫn đến từ thị trường quê nhà, Leaderdrive đang có những bước tiến vững chắc ra biển lớn. Vào tháng 2, công ty đã thành lập một liên doanh với Minth Group (nhà cung cấp phụ tùng ô tô của tỉ phú Đài Loan Chin Jong Hwa) nhằm phát triển các mô-đun khớp nối chuyên dụng cho robot hình người tại Mỹ. Động thái này giúp Leaderdrive sẵn sàng phục vụ các khách hàng lớn như Tesla, Figure AI hay Boston Dynamics, đón đầu làn sóng ứng dụng robot tại thị trường phương Tây.

Sự trỗi dậy của anh em nhà Zuo là minh chứng cho thấy chuỗi cung ứng linh kiện đang trở thành "mỏ vàng" mới. Họ chính thức gia nhập danh sách ngày càng nối dài của các tỉ phú Trung Quốc phất lên từ hệ sinh thái tự động hóa, sát cánh cùng những tên tuổi như Wang Xinyang (nhà sáng lập Gpixel chuyên sản xuất cảm biến hình ảnh) và Howard Huang (nhà sáng lập Orbbec với các sản phẩm camera thị giác 3D giúp robot nhận thức chiều sâu).

Bùi Tú