Giỗ tổ Hùng Vương và cách người dân TP.HCM nhớ cội nguồn
Giỗ tổ Hùng Vương ở TP.HCM không chỉ là nghi lễ dâng hương, mà còn là dịp để người thành phố trở về với cội nguồn qua văn hóa, gia đình và trải nghiệm cộng đồng.
Giỗ tổ Hùng Vương trong đời sống ở TP.HCM
Giỗ tổ Hùng Vương không chỉ là một ngày lễ trong lịch. Ở TP.HCM, ngày "Quốc giỗ" được thể hiện trong đời sống đô thị bằng nhiều hình thức, từ nghi lễ dâng hương, hội thi gói bánh chưng, diễu hành Việt phục đến các hoạt động ẩm thực, trò chơi dân gian và chương trình nghệ thuật dành cho gia đình.
Sáng 26/4, nhằm mùng 10/3 âm lịch, tại TP.HCM, lễ giỗ tổ Hùng Vương diễn ra tại Đền tưởng niệm các Vua Hùng, thuộc Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc, phường Long Bình. Không khí lễ giỗ tổ bắt đầu bằng tiếng nhạc cụ dân tộc, diễn văn tưởng niệm và đoàn diễu hành đón rước lễ. Đại biểu và người dân lần lượt dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các Vua Hùng. Sau nghi thức tại đền, lãnh đạo thành phố dâng hương, dâng hoa Đức Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh theo nghi thức cổ truyền.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, nhiều hoạt động văn hóa diễn ra trong khuôn viên Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc. Hội thi gói, nấu bánh chưng lần thứ 8 có khoảng 200 đội tham gia. Hội trại truyền thống Tự hào nòi giống Tiên Rồng lần thứ 17 thu hút khoảng 60 đội từ Đoàn Thanh niên các cấp và lực lượng vũ trang. Trong hai ngày mùng 9 và mùng 10/3 âm lịch, sân khấu Quảng trường Đền Tưởng niệm các Vua Hùng có biểu diễn nghệ thuật, võ cổ truyền, Vovinam, múa rồng và múa trống hội.
Từ nghi lễ dâng hương đến các hoạt động hội trại, gói bánh, biểu diễn nghệ thuật và trò chơi dân gian, giỗ tổ Hùng Vương ở TP.HCM được mở rộng thành một không gian sinh hoạt văn hóa. Người dân không chỉ đến để bày tỏ lòng thành kính, mà còn đưa con em tham gia các hoạt động cộng đồng, tiếp cận lịch sử và biểu tượng cội nguồn bằng những hình thức gần gũi hơn.
Khi cội nguồn được tiếp cận bằng trải nghiệm
Năm nay, nhiều điểm đến tại TP.HCM tổ chức hoạt động hướng về ngày giỗ tổ từ trước nhiều ngày. Công viên Văn hóa Đầm Sen có chuỗi chương trình từ ngày 25 - 27/4 với chủ đề Hương sen dâng Quốc tổ - Chung lòng hướng về cội nguồn dân tộc, gồm trang trí mâm bánh dâng Giỗ Tổ, lễ dâng bánh, dâng hương, ẩm thực bánh chè dân gian, hội thi duyên dáng áo dài, thả đèn hoa đăng, biểu diễn nghệ thuật, diễu hành và trò chơi dân gian.
Tại Suối Tiên, lễ giỗ tổ Hùng Vương được tổ chức sáng 26/4 với nghi thức cúng tế, dâng hương và chương trình sân khấu hóa tái hiện lịch sử dựng nước, giữ nước. Các hoạt động như trao gạo lộc Vua Hùng và biểu diễn nghệ thuật đưa ngày lễ đến gần hơn với nhiều tầng lớp người dân.
Thảo Cầm Viên Sài Gòn tổ chức Lễ hội Sắc màu văn hóa lần 2 với chủ đề Bách Việt Thăng Hoa từ ngày 22 - 27/4. Sáng 25/4, chương trình Tiên thường tuần du quy tụ khoảng 600 người từ 13 đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa và phục dựng cổ phục. Đoàn diễu hành Việt phục tiến về đền thờ Vua Hùng trong khuôn viên Thảo Cầm Viên để thực hiện nghi thức dâng lễ.
Ngày Quốc giỗ trong đời sống văn hóa thành phố
Trong đời sống đô thị, cách người dân đến với ngày giỗ tổ Hùng Vương đã rộng hơn. Nhiều người không chỉ đến dâng hương, mà còn đưa gia đình tham gia hoạt động văn hóa, xem hội thi mâm bánh, thưởng thức ẩm thực dân gian, dự lễ rước, mặc Việt phục hoặc tìm hiểu lịch sử qua bảo tàng và chương trình nghệ thuật.
Ở TP.HCM, lễ giỗ tổ Hùng Vương không chỉ gắn với Công viên Lịch sử Văn hóa Dân tộc mà còn diễn ra nhiều hoạt động, nghi lễ tại Đền thờ các Vua Hùng trong khuôn viên Bảo tàng Lịch sử TP.HCM, Công viên Văn hóa Đầm Sen, Suối Tiên và nhiều đền thờ Vua Hùng khác trên địa bàn thành phố.
Từ nén hương ở đền thờ, mâm bánh chưng, tiếng trống hội đến màu áo Việt phục, cội nguồn được nhắc nhớ bằng những hình thức gần gũi hơn. Các hoạt động này không thay thế nghi lễ chính, nhưng giúp truyền thống bước vào đời sống thường ngày qua những buổi đi cùng gia đình và những trải nghiệm văn hóa cụ thể.
Lễ giỗ tổ năm nay tại TP.HCM cho thấy ngày Quốc giỗ đang có thêm nhiều cách để hiện diện trong đời sống. Nghi lễ giữ chiều sâu và sự trang nghiêm. Phần hội mở thêm cánh cửa để nhiều người, nhiều lứa tuổi có thể tham gia. Khi người thành phố bước vào ngày Quốc giỗ cùng gia đình, cội nguồn không còn là khái niệm xa. Truyền thống trở thành một phần không thể thiếu trong sống hôm nay.
