Elon Musk gọi OpenAI là đứa con tinh thần, bị thẩm phán cảnh cáo việc dùng MXH

Elon Musk đang kiện OpenAI, Giám đốc điều hành Sam Altman và Chủ tịch Greg Brockman, cho rằng họ đã lừa dối ông và công chúng bằng cách từ bỏ sứ mệnh biến OpenAI thành tổ chức quản lý AI vì lợi ích của nhân loại mà chuyển nó thành cỗ máy kiếm lợi nhuận khổng lồ.

“Nếu việc rút ruột một tổ chức từ thiện trở thành điều có thể chấp nhận, toàn bộ nền tảng của hoạt động từ thiện tại Mỹ sẽ bị phá hủy. Đó là điều khiến tôi lo ngại”, tỉ phú giàu nhất thế giới nói trong ngày đầu của phiên tòa.

Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla và SpaceX, mô tả OpenAI là “đứa con tinh thần” của mình.

“Tôi là người nghĩ ra ý tưởng, đặt tên, tuyển những nhân sự chủ chốt, dạy họ mọi thứ tôi biết và cung cấp toàn bộ nguồn vốn ban đầu. OpenAI được tạo ra một cách rõ ràng như tổ chức từ thiện không mang lại lợi ích cho bất kỳ cá nhân nào. Tôi hoàn toàn có thể lập nó như một công ty vì lợi nhuận nhưng đã chủ động không làm vậy”, Elon Musk nói trước tòa.

Luật sư của OpenAI: Elon Musk muốn “nắm quyền kiểm soát toàn bộ”

Trước khi Elon Musk bắt đầu làm chứng, William Savitt (luật sư đại diện cho OpenAI và Sam Altman) nói với bồi thẩm đoàn trong phần trình bày mở đầu rằng chính Giám đốc điều hành Tesla mới là người nhìn thấy cơ hội kiếm tiền khi tài trợ cho giai đoạn phát triển ban đầu của OpenAI. Theo luật sư này, Elon Musk thúc đẩy OpenAI trở thành doanh nghiệp vì lợi nhuận mà ông có thể lãnh đạo với vai trò giám đốc điều hành.

William Savitt cho biết Elon Musk muốn “nắm quyền kiểm soát toàn bộ” và chỉ kiện sau khi thất bại. Năm 2023, Elon Musk thành lập công ty khởi nghiệp AI riêng là xAI, hiện thuộc SpaceX.

“Điều ông ta quan tâm là Elon Musk phải ở vị trí cao nhất. Chúng ta có mặt ở đây vì ông Musk không đạt được điều mình muốn”, William Savitt nói.

Luật sư của OpenAI cũng cho rằng việc OpenAI thành lập thực thể vì lợi nhuận vào tháng 3/2019 là yếu tố then chốt giúp họ mua năng lực tính toán và trả lương cho các nhà khoa học hàng đầu nhằm cạnh tranh với phòng thí nghiệm AI DeepMind của Google.

Trong khi đó, Steven Molo (luật sư của Elon Musk) nói với bồi thẩm đoàn rằng chính các bị đơn phía OpenAI mới là những người tham lam tiền bạc, khi công ty bắt đầu thu hút nhà đầu tư như Microsoft. Đến nay, Microsoft rót gần 14 tỉ USD vào công ty khởi nghiệp phát triển ChatGPT.

“Đây không phải là phương tiện để làm giàu cho một nhóm người”, Steven Molo nhấn mạnh.

Dự kiến Elon Musk sẽ tiếp tục làm chứng trước tòa vào ngày 29/4.

Thẩm phán cảnh cáo Elon Musk việc sử dụng mạng xã hội

Elon Musk đang yêu cầu bồi thường tới 150 tỉ USD từ OpenAI và Microsoft, với số tiền này sẽ được chuyển cho bộ phận từ thiện của OpenAI.

Ông cũng muốn OpenAI quay trở lại mô hình phi lợi nhuận, loại bỏ Sam Altman và Greg Brockman khỏi các vị trí lãnh đạo, đồng thời Altman rời khỏi hội đồng quản trị. Hai cáo buộc của Elon Musk gồm vi phạm tín thác từ thiện và làm giàu bất chính.

Elon Musk mô tả OpenAI là tổ chức từ thiện. Thế nhưng, tổ chức này từng tự gọi mình là công ty nghiên cứu AI phi lợi nhuận trong bài đăng năm 2015.

Trước khi bồi thẩm đoàn được chọn, Thẩm phán liên bang Mỹ Yvonne Gonzalez Rogers đã khiển trách Elon Musk sau khi các luật sư của OpenAI phàn nàn về các bài đăng từ tỉ phú này trên mạng xã hội X hôm 27/4. Trong đó, Elon Musk trực tiếp chỉ trích Sam Altman và Greg Brockman. “Altman lừa đảo và Greg Brockman đã đánh cắp một tổ chức từ thiện. Chấm hết”, tỉ phú giàu nhất thế giới viết.

Yvonne Gonzalez Rogers cho biết bà không muốn ban hành lệnh cấm phát ngôn, nhưng kêu gọi Elon Musk “cố gắng kiểm soát xu hướng sử dụng mạng xã hội để tác động bên ngoài phòng xử án”.

“Có lẽ trước đây ông chưa từng làm vậy”, nữ thẩm phán nói.

Elon Musk đồng ý hạn chế hoạt động trên mạng xã hội, và Sam Altman cũng đưa ra cam kết tương tự. Sam Altman và Satya Nadella (Giám đốc điều hành Microsoft) dự kiến sẽ ra làm chứng trước tòa.

Phiên tòa mang lại cái nhìn hiếm hoi về những cá tính và cái tôi đã định hình OpenAI, từ một phòng thí nghiệm phi lợi nhuận trong căn hộ của Greg Brockman trở thành công ty khởi nghiệp được định giá 852 tỉ USD.

Phiên tòa này cũng có thể làm phức tạp kế hoạch IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) tiềm năng của OpenAI khi đặt dấu hỏi về ban lãnh đạo, đồng thời làm gia tăng lo ngại của người Mỹ về công nghệ AI nói chung.

Mức độ quan tâm của Elon Musk với an toàn AI?

Elon Musk, Sam Altman, Greg Brockman đồng sáng lập OpenAI năm 2015 với mục tiêu phát triển AI phục vụ nhân loại và là đối trọng với Google.

Elon Musk nói trước tòa rằng: “Tôi đã có những lo ngại cực lớn về AI trong thời gian rất dài”, bắt đầu tập trung hơn sau các cuộc gặp với cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama và việc Google không đề cập đến những rủi ro của AI.

“Tôi từng rất thân với Larry Page tại Google. Chúng tôi đã nói chuyện hàng giờ về an toàn AI. Đến một thời điểm, tôi nhận ra Larry Page không thực sự quan tâm đủ đến AI… Chúng tôi cần một đối trọng với Google”, Elon Musk nói. Larry Page là đồng sáng lập Google.

Ngược lại, William Savitt cho rằng an toàn AI không phải là ưu tiên của Elon Musk và ông từng chế giễu các nhân viên OpenAI tập trung vào lĩnh vực này, gọi họ là “đồ ngốc”.

Elon Musk cho biết đã cung cấp khoảng 38 triệu USD cho sứ mệnh ban đầu của OpenAI và tận dụng các mối quan hệ để hỗ trợ năng lực tính toán, trực tiếp tiếp cận Satya Nadella cũng như Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia).

Năm 2019, OpenAI tái cấu trúc thành đơn vị vì lợi nhuận do tổ chức phi lợi nhuận kiểm soát, cho phép nhận vốn từ nhà đầu tư bên ngoài nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm với sứ mệnh ban đầu. Động thái này diễn ra sau khi Elon Musk rời hội đồng quản trị 13 tháng.

Russell Cohen, luật sư của Microsoft, cho biết công ty không làm gì sai và luôn là “đối tác có trách nhiệm trong mọi bước đi”.

OpenAI đang đối mặt cạnh tranh ngày càng lớn từ các đối thủ, đặc biệt là Anthropic, và chi hàng tỉ USD cho tài nguyên điện toán. Một đợt IPO tiềm năng có thể định giá công ty ở mức 1.000 tỉ USD, theo hãng tin Reuters.

xAI của Elon Musk vẫn kém xa OpenAI về mức độ sử dụng. Ông đã sáp nhập xAI vào SpaceX, nơi cũng lên kế hoạch IPO năm nay và có thể trở thành thương vụ lớn nhất lịch sử.

Tháng 10/2025, OpenAI tiếp tục tái cấu trúc để trở thành công ty vì lợi ích công cộng. Theo đó, OpenAI hoạt động theo mô hình hai lớp: tổ chức phi lợi nhuận kiểm soát công ty vì lợi ích công cộng. Tổ chức phi lợi nhuận này nắm khoảng 26% cổ phần và có thêm quyền mua cổ phiếu nếu OpenAI đạt các mốc định giá trong tương lai.

Trong khi đó, Microsoft nắm khoảng 27% cổ phần ở thực thể vì lợi nhuận của OpenAI. Phần còn lại (khoảng 47%) thuộc về nhân viên và các nhà đầu tư khác.

Sơn Vân