SoftBank sản xuất pin không lithium, tạo lối đi riêng

Để hiện thực hóa mục tiêu chiến lược này, SoftBank dưới sự dẫn dắt của tỉ phú Masayoshi Son sẽ tiến hành hợp tác để sản xuất các loại pin lưu trữ không sử dụng những vật liệu đắt đỏ như pin không lithium hay coban ngay tại thị trường nội địa. Kế hoạch đầy tham vọng này được kỳ vọng sẽ cung cấp nguồn điện năng dồi dào, an toàn và ổn định cho hàng loạt trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang liên tục mọc lên khắp nơi trên lãnh thổ Nhật Bản.

Định hình lại chuỗi cung ứng và công nghệ cốt lõi với pin không lithium

Theo những thông tin mới nhất, SoftBank sẽ thiết lập mối quan hệ hợp tác chiến lược với công ty khởi nghiệp Cosmos Lab của Hàn Quốc để cùng nhau phát triển và chế tạo loại pin kẽm halogen thế hệ mới. Ưu điểm nổi bật nhất của công nghệ mang tính đột phá này là việc tận dụng các loại vật liệu có giá thành thấp hơn rất nhiều. Đồng thời, những vật liệu này cực kỳ dễ dàng tìm kiếm và khai thác ngay tại thị trường Nhật Bản, giúp loại bỏ các rủi ro từ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hai bên đang nỗ lực tối đa để đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu, với mục tiêu có thể chính thức khởi động dây chuyền sản xuất thương mại sớm nhất vào năm tài chính 2027. Đáng chú ý, cơ sở sản xuất công nghệ cao này dự kiến sẽ được xây dựng tại nền móng cũ của nhà máy sản xuất màn hình tinh thể lỏng thuộc sở hữu của Sharp ở khu vực Sakai, nằm ngay gần thành phố Osaka sầm uất.

Động thái này là một phần cực kỳ quan trọng trong nỗ lực to lớn của SoftBank nhằm xây dựng một hệ thống cơ sở hạ tầng vật lý hoàn chỉnh và độc lập phục vụ cho quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo. Quyết định tự chủ sản xuất diễn ra vào thời điểm Nhật Bản đang cố gắng bằng mọi cách để giảm bớt sự phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc đối với các khoáng sản kim loại công nghiệp quan trọng.

Hiện tại, Trung Quốc đang duy trì một sự hiện diện khổng lồ và gần như độc quyền trong các hoạt động khai thác cũng như tinh chế những loại vật liệu hiếm này. Quốc gia tỉ dân cũng đã liên tục thắt chặt sự kiểm soát đối với các hoạt động xuất khẩu khoáng sản thiết yếu trong những năm gần đây, gây ra những lo ngại sâu sắc về sự đứt gãy an ninh chuỗi cung ứng công nghệ cao trên toàn cầu.

Các loại pin dựa trên thành phần kẽm hiện đang nổi lên như một ứng cử viên sáng giá hàng đầu cho thế hệ pin lưu trữ năng lượng tiếp theo, mang sứ mệnh thay thế hoàn toàn công nghệ lithium tốn kém. Rất nhiều công ty công nghệ lớn và các viện nghiên cứu thuộc các trường đại học hàng đầu khác của Nhật Bản cũng đang tích cực làm việc trong lĩnh vực đầy tiềm năng này.

Về phía đối tác Cosmos Lab, doanh nghiệp khởi nghiệp này đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm trong việc nỗ lực phát triển các loại pin tương tự nhờ vào sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các cơ quan chính phủ Hàn Quốc và nhiều đối tác chiến lược khác.

Mở rộng quy mô và xây dựng hệ sinh thái công nghệ toàn diện

Về mặt cấu trúc kỹ thuật, lợi thế lớn nhất của công nghệ pin gốc kẽm là việc sử dụng nước thay cho các dung môi hữu cơ để làm chất điện phân. Về nguyên tắc hóa học, sự thay đổi cốt lõi này giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ gây ra cháy nổ, mang lại sự an toàn tuyệt đối cho quá trình vận hành liên tục của các trung tâm dữ liệu. Dù vậy, chúng vẫn đang tồn tại một số nhược điểm nhất định khi đem so sánh với dòng pin lithium-ion truyền thống. Vấn đề đáng lo ngại nhất làm đau đầu giới kỹ sư là tuổi thọ sử dụng ngắn hơn đáng kể.

Sự tích tụ của các tinh thể kim loại trên các điện cực trong quá trình sạc và xả điện chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự phân hủy cấu trúc của pin. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho biết Cosmos Lab đang tập trung mọi nguồn lực để khắc phục điểm yếu này nhằm ngăn chặn triệt để sự hình thành tinh thể, qua đó kéo dài độ bền thực tế cho sản phẩm.

Theo lộ trình đã được vạch ra, SoftBank dự định sẽ ưu tiên cung cấp những khối pin mới này cho trung tâm dữ liệu cực lớn mà tập đoàn đang khẩn trương xây dựng ở khu vực Sakai. Khi công nghệ đạt đến độ chín muồi và giá thành sản xuất giảm xuống mức tối ưu, chúng hoàn toàn có thể được lắp đặt rộng rãi trong các nhà máy sản xuất công nghiệp và các hộ gia đình để lưu trữ nguồn năng lượng mặt trời và năng lượng gió.

Để hiện thực hóa tầm nhìn vĩ mô này, SoftBank sẽ cân nhắc việc đầu tư hàng chục tỉ yên từ nay cho đến năm 2030 nhằm mở rộng công suất sản xuất pin hàng năm lên mức vượt trên 1 gigawatt giờ. Với mức quy đổi 10 tỉ yen tương đương khoảng 64 triệu USD, khoản ngân sách khổng lồ này sẽ biến cơ sở tại Sakai trở thành một trong những nhà máy sản xuất hệ thống lưu trữ điện năng lớn nhất Nhật Bản. Khi hoàn thiện và chạy tối đa công suất, nhà máy có khả năng tung ra thị trường hơn 100 nghìn hệ thống lưu trữ điện cho các hộ gia đình thông thường mỗi năm.

Tập đoàn dự kiến sẽ đưa mảng sản xuất thiết bị lưu trữ năng lượng này vào kế hoạch kinh doanh trung hạn tiếp theo của mình, dự kiến sẽ được công bố chính thức và chi tiết sớm nhất vào tháng 5 tới đây. Song song với lĩnh vực năng lượng, các chương trình phát triển chiến lược khác của SoftBank cũng đang được triển khai mạnh mẽ.

Trong số đó phải kể đến các trạm nền tảng hoạt động trên độ cao lớn đóng vai trò như những tháp truyền thông nổi trên không trung để cung cấp kết nối mạng không dây, cùng với tham vọng tự thiết kế và sản xuất các dòng vi mạch chuyên dụng phục vụ cho hệ thống trí tuệ nhân tạo cây nhà lá vườn của riêng Nhật Bản. Tất cả những mảnh ghép công nghệ này đang kết hợp lại để tạo nên một hệ sinh thái toàn diện, giúp gã khổng lồ Nhật Bản củng cố vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên kỹ thuật số.

Bùi Tú