Trung Quốc quyết tâm tự chủ 70% tấm bán dẫn trong năm 2026
Trung Quốc đang hướng tới mục tiêu hơn 70% tấm bán dẫn được sử dụng bởi các nhà sản xuất chip trong nước phải là hàng nội địa ngay trong năm nay.
Nỗ lực nội địa hóa tấm bán dẫn không chỉ là một trong những chiến dịch quyết liệt nhất của Bắc Kinh, mà còn được giới chuyên gia đánh giá là sắp chạm đến vạch đích.
Khi thành công, đây sẽ là một chiến thắng mang tính bước ngoặt, tạo tiền đề vững chắc cho tham vọng tự chủ công nghệ của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Mệnh lệnh "bất thành văn" với tự chủ tấm bán dẫn
Theo các nguồn tin nội bộ, mục tiêu của chính phủ Trung Quốc hiện đã trở thành một "mệnh lệnh bất thành văn" đối với các nhà sản xuất chip trong nước về việc ưu tiên sử dụng tấm bán dẫn 12 inch (300 mm) do các doanh nghiệp nội địa cung cấp. Trong khi nhiều mục tiêu tự chủ công nghệ khác của quốc gia này vẫn còn đang dang dở hoặc chưa đạt kỳ vọng, mục tiêu cụ thể đối với tấm bán dẫn lại có khả năng hiện thực hóa rất cao.
Một giám đốc điều hành am hiểu về chuỗi cung ứng chia sẻ: "Chỉ khoảng 30% thị trường nội địa sẽ còn mở cửa cho các nhà cung cấp nước ngoài. Một số nhà sản xuất chip Trung Quốc vẫn đang nỗ lực chế tạo các dòng chip tiên tiến và phân khúc đó vẫn cần đến sự hỗ trợ từ các công ty dẫn đầu thị trường quốc tế. Tuy nhiên, đối với thị trường chip thế hệ cũ (legacy chips) và chip trưởng thành (mature chips), tấm bán dẫn nội địa của Trung Quốc về cơ bản đã hoàn toàn đáp ứng được cả về khối lượng lẫn yêu cầu kỹ thuật".
Tấm bán dẫn là đế nền vật lý không thể thiếu để sản xuất hầu hết các loại chip logic và chip nhớ. Trong đó, tấm bán dẫn 12 inch được sử dụng cho các dòng chip tiên tiến, còn tấm bán dẫn 8 inch truyền thống (lĩnh vực mà Trung Quốc phần lớn đã tự chủ từ lâu) chủ yếu phục vụ các thế hệ chip cũ và thiết bị điện tử công suất.
Dẫn đầu cuộc trỗi dậy này là "ông vua tấm bán dẫn Trung Quốc" Xi'an Eswin Material Technology. Kể từ khi chính thức chào sàn trên thị trường STAR (Thượng Hải) vào tháng 10 năm ngoái, Eswin đang phô diễn một tốc độ mở rộng đáng kinh ngạc. Công ty tuyên bố đến năm 2026, tổng công suất sản xuất của họ sẽ đạt 1,2 triệu tấm mỗi tháng.
Con số này đủ để đáp ứng 40% nhu cầu tấm bán dẫn 12 inch trong nước, đồng thời giúp thị phần toàn cầu của hãng vượt mốc 10%. Hai nguồn tin thân cận cho biết Eswin hiện đang rầm rộ xây dựng các cơ sở mới tại Tây An và Vũ Hán, với kế hoạch bổ sung năng lực sản xuất 700.000 tấm/tháng ngay trong năm nay, chiếm tới gần một nửa tổng mức mở rộng công suất của toàn ngành tại Trung Quốc.
Sự bứt phá của Eswin phản ánh một xu hướng chung. Các tên tuổi nội địa khác như National Silicon Industry Group, Zhonghuan Advanced hay Hangzhou Lion Microelectronics cũng đang dốc toàn lực tăng cường công suất. Dù chưa ghi nhận lợi nhuận, doanh thu năm 2025 của Eswin đã vọt lên 2,64 tỉ NDT (tương đương 385 triệu USD). Hãng tự hào cho biết sản phẩm của mình không chỉ phục vụ trong nước mà còn đang cung cấp cho các khách hàng toàn cầu như Micron, Globalfoundries, United Microelectronics Corp và đang được xác thực bởi những gã khổng lồ chip nhớ có nhà máy tại Trung Quốc như Samsung Electronics hay SK Hynix.
Hiệu ứng dây chuyền, khát vọng AI và nguy cơ định hình lại thị trường toàn cầu
Hệ sinh thái bán dẫn nội địa của Trung Quốc đang thể hiện một sự gắn kết chặt chẽ hơn bao giờ hết. Các "nhà vô địch" gia công chip như Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC), Hua Hong Semiconductor, cùng các "ông lớn" chip nhớ như CXMT và YMTC đều đã trở thành khách hàng lớn của Eswin. Phía Eswin xác nhận rằng tấm bán dẫn nội địa giờ đây đã trở thành lựa chọn mặc định cho bất kỳ dự án mở rộng nhà máy sản xuất chip mới nào tại Trung Quốc.
Để đẩy nhanh quá trình này, SMIC đã yêu cầu các khách hàng thiết kế chip của mình phải đồng ý sử dụng tấm bán dẫn nội địa trong quy trình sản xuất, nhằm giúp xác thực chất lượng sản phẩm qua nhiều ứng dụng khác nhau. Tương tự, hãng sản xuất màn hình lớn nhất Trung Quốc BOE Technology cũng bắt buộc các nhà cung cấp IC điều khiển (Driver IC) phải sử dụng tấm bán dẫn nội địa.
David Dai - nhà phân tích tại Bernstein Research - ước tính Trung Quốc đã đáp ứng được khoảng 50% nhu cầu tấm bán dẫn 12 inch nội địa vào năm 2025 và tỷ lệ này sẽ tiếp tục tăng mạnh trong năm 2026. Nhờ tốc độ đầu tư quyết liệt, thị phần toàn cầu của các nhà sản xuất Trung Quốc xét về năng lực sản xuất đã nhảy vọt từ mức vỏn vẹn 3% trong năm 2020 lên 28% vào năm 2025 và dự kiến sẽ cán mốc 32% vào cuối năm 2026.
Sự trỗi dậy này đang trực tiếp thách thức vị thế độc tôn truyền thống của các "ông lớn" nước ngoài như Shinetsu Chemical và Sumco (Nhật Bản), GlobalWafers (Đài Loan) cùng một số công ty châu Âu và Hàn Quốc. Dù năng lực tự chủ tấm bán dẫn đang tăng nhanh, các nhà sản xuất chip như SMIC hay Hua Hong (vốn đang ráo riết mở rộng công suất các dòng chip tiên tiến tương đương 7 nanomet và 5 nanomet để phục vụ cơn khát điện toán trí tuệ nhân tạo) vẫn sẽ cần đến một tỷ lệ nhất định tấm bán dẫn từ các nhà cung cấp ngoại quốc.
Bất chấp những lo ngại về tình trạng dư thừa nguồn cung khi các doanh nghiệp Trung Quốc ồ ạt gia nhập cuộc chơi, thị trường tấm bán dẫn toàn cầu vẫn đang đứng trước một chu kỳ tăng trưởng mới.
Hiệp hội công nghiệp bán dẫn SEMI dự báo lượng giao hàng tấm bán dẫn trên toàn thế giới sẽ tăng 13% so với cùng kỳ trong năm 2026. Động lực chính đến từ nhu cầu khổng lồ của cơ sở hạ tầng AI và công nghệ đóng gói chip tiên tiến (advanced chip packaging) – vốn đòi hỏi phải liên kết nhiều tấm bán dẫn lại với nhau và tiêu thụ lượng vật liệu lớn hơn đáng kể.
Trong hoàn cảnh đó, sự tự chủ của Trung Quốc không chỉ là một tấm khiên phòng vệ, mà còn biến quốc gia này thành một biến số có khả năng định hình lại hoàn toàn chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu trong thập kỷ tới.
