Vụ ngộ độc tại trường Đặng Thùy Trâm: Vì sao Sở ATTP TP.HCM chưa chịu xử lý?

Vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm khiến hơn 1.300 học sinh bị ảnh hưởng đang gây xôn xao dư luận. Lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã chính thức lên tiếng về những khó khăn trong truy xuất nguồn gốc, rào cản pháp lý từ "ngưỡng 5% tổn thương" và lộ trình siết chặt quản lý suất ăn công nghiệp năm 2026.

Mê cung thực phẩm gây ngộ độc và bài toán truy tìm thủ phạm

Tại cuộc họp báo về tình hình kinh tế- xã hội TP.HCM vào chiều 7/5, ông Lê Minh Hải – Phó giám đốc Sở An toàn thực phẩm (ATTP) TP.HCM– đã cung cấp những thông tin bước đầu về hành trình điều tra vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận, TP.HCM). Theo đó, các triệu chứng như sốt cao và rối loạn tiêu hóa ở các em nhỏ bắt đầu xuất hiện dồn dập sau chuỗi bữa ăn từ ngày 24 đến 27/4/2026- đây cũng chính là giai đoạn nhà trường tổ chức các hoạt động lễ hội và ngoại khóa quy mô lớn.

Điểm khó khăn nhất trong công tác điều tra hiện nay nằm ở chỗ nguồn cung thực phẩm cho các em học sinh không chỉ giới hạn ở đơn vị cung cấp suất ăn công nghiệp đã ký hợp đồng với nhà trường. Trong các đợt hoạt động ngoại khóa, nhiều loại thực phẩm từ các cơ sở dịch vụ bên ngoài đã được đưa vào sử dụng, tạo nên một chuỗi cung ứng đan xen khó kiểm soát. Sở ATTP đã ngay lập tức triển khai quy trình truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào và kiểm tra toàn bộ đội ngũ nhân sự tham gia chế biến. Tuy nhiên, để khẳng định chính xác cơ sở nào là "ngòi nổ" gây ra vụ ngộ độc, các cơ quan chức năng cần thêm thời gian để đối soát kết quả xét nghiệm mẫu thức ăn với các chỉ số bệnh phẩm thực tế từ phía Sở Y tế.

Rào cản từ ngưỡng 5% và nỗi đau của các gia đình học sinh

Một trong những vấn đề khiến dư luận đặc biệt quan tâm là tại sao đến thời điểm hiện tại, các cơ quan chức năng vẫn chưa đưa ra quyết định xử phạt cuối cùng đối với các bên liên quan. Theo lý giải của ông Lê Minh Hải, quy trình xử lý ngộ độc thực phẩm không chỉ đơn thuần là các biện pháp hành chính mà còn liên quan chặt chẽ đến khung pháp lý về tội phạm hình sự. Để có đủ căn cứ khởi tố hoặc xử phạt ở mức cao nhất, cơ quan điều tra phải xác lập được các chỉ số tổn thương cơ thể cụ thể của nạn nhân. Theo quy định, việc xử lý vi phạm phụ thuộc rất lớn vào việc liệu các trường hợp ngộ độc có gây ra tổn thương cơ thể từ 5% trở lên hay không, hoặc quy mô số lượng người bị ảnh hưởng có chạm tới ngưỡng định tội.

Chính rào cản này đã đặt các cơ quan quản lý vào một "bài toán cân não" giữa việc nhanh chóng xoa dịu dư luận và việc đảm bảo tính chính xác tuyệt đối trong thực thi pháp luật. Công tác phối hợp với Sở Y tế để giám định tỷ lệ tổn thương cho hàng nghìn học sinh là một khối lượng công việc khổng lồ, đòi hỏi sự thận trọng để không bỏ lọt tội phạm nhưng cũng không làm oan sai doanh nghiệp. Trong khi đó, các gia đình có con em bị ảnh hưởng vẫn đang từng ngày chờ đợi một câu trả lời thỏa đáng, không chỉ về trách nhiệm bồi thường mà còn về sự an toàn trong từng khay cơm tại môi trường giáo dục.

Mô hình "một đầu mối" và nỗ lực trám lỗ hổng suất ăn công nghiệp

Nhìn rộng hơn từ vụ việc tại Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm, vấn đề an toàn thực phẩm học đường tại TP.HCM đang đặt ra những thách thức mới cho Sở ATTP – cơ quan chuyên trách vừa mới đi vào vận hành ổn định.

Ông Lê Minh Hải thẳng thắn thừa nhận rằng sự hiện diện của Sở không phải là tấm bùa hộ mệnh giúp xóa sạch ngộ độc ngay lập tức, mà nhiệm vụ cốt lõi là tạo ra sự thống nhất trong quản lý. Trước đây, việc quản lý thực phẩm bị phân mảnh giữa nhiều sở ngành, gây khó khăn cho công tác kiểm tra và phản ứng nhanh khi có sự cố. Mô hình mới hiện nay hướng tới việc tập trung quyền lực và trách nhiệm vào một đầu mối duy nhất, giúp quy trình giám sát từ trang trại đến bàn ăn trở nên xuyên suốt hơn.

Để chủ động phòng ngừa, TP.HCM đã thiết lập một mạng lưới kiểm soát định kỳ với hơn 400 cơ sở cung cấp suất ăn sẵn trên địa bàn, cùng hàng nghìn đơn vị cung ứng từ các tỉnh lân cận. Công tác kiểm tra được tập trung vào hai đợt cao điểm trong năm: tháng 8-9 khi học sinh bắt đầu năm học và tháng 2-3 sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán. Đây là những thời điểm nhạy cảm khi các bếp ăn tập thể hoạt động trở lại sau một thời gian dài nghỉ ngơi, dễ nảy sinh các vấn đề về vệ sinh thiết bị và bảo quản nguyên liệu. Tuy nhiên, với nhân lực có hạn, việc bao quát toàn bộ hàng nghìn trường học và khu công nghiệp là một áp lực cực kỳ lớn, buộc ngành chức năng phải thay đổi phương thức quản lý từ kiểm tra trực tiếp sang xây dựng các "Chuỗi thực phẩm an toàn".

Một trong những giải pháp mang tính đột phá mà Sở ATTP TP.HCM đang quyết liệt triển khai chính là việc phân cấp, ủy quyền quản lý xuống tận cấp phường, xã. Với 168 đơn vị hành chính cấp cơ sở, việc để chính quyền địa phương trực tiếp tham gia vào khâu cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và giám sát các cơ sở dịch vụ ăn uống được kỳ vọng sẽ tạo ra những "cánh tay nối dài" hiệu quả. Sở đã tổ chức liên tục các lớp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ địa phương để đảm bảo rằng khi thực hiện phân cấp, quy trình kiểm soát vẫn giữ được sự nghiêm ngặt và đồng bộ.

Hồ Quang