Chuyên gia: Nhiều CEO dùng AI làm bình phong cho các đợt sa thải quy mô lớn
Làn sóng sa thải nhân viên quy mô lớn do AI có thật, hay chỉ là chiêu bài của các CEO?
Dữ liệu mới cho thấy việc triển khai AI (trí tuệ nhân tạo) là nguyên nhân gây ra nhiều vụ sa thải hơn bất kỳ lý do nào khác trong tháng 4. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng các hãng công nghệ đang dùng AI như “bình phong” để che giấu những khó khăn nội bộ lớn hơn. Công nghệ là lĩnh vực sử dụng lý do này nhiều hơn bất kỳ ngành nào khác.
Theo dữ liệu mới từ hãng dịch vụ nghề nghiệp Challenger, Gray and Christmas, các nhà tuyển dụng tại Mỹ thông báo cắt giảm 83.387 nhân viên trong tháng 4, tăng 38% so với tháng 3.
Trong số đó, 26% số vụ cắt giảm (21.490 người) được cho là do AI. Điều này khiến AI trở thành lý do hàng đầu gây ra cắt giảm việc làm trong năm thứ hai liên tiếp, và là nguyên nhân lớn thứ ba cho các kế hoạch sa thải tính từ đầu năm 2026.
Khi Coinbase, Meta và Oracle cắt giảm hàng nghìn việc làm dưới danh nghĩa AI, một số giám đốc điều hành và chuyên gia công nghệ cho rằng các công ty đang trốn tránh trách nhiệm bằng lý do này.
Jason Droege, Giám đốc điều hành công ty cơ sở hạ tầng AI Scale AI, tháng trước cho biết các giám đốc điều hành (CEO) đang lấy lý do AI để giảm số lượng nhân viên và thực hiện những đợt cắt giảm mà lẽ ra được coi là tái cấu trúc quy mô thông thường.
Đầu năm nay, Sam Altman cáo buộc các công ty tẩy trắng việc sa thải bằng AI, tức là đổ lỗi cho AI với những đợt cắt giảm nhân sự mà dù sao họ cũng sẽ thực hiện.
Trong một cuộc phỏng vấn với trang Insider, Torsten Slok, nhà kinh tế trưởng của tập đoàn quản lý tài sản Apollo Global Management, nhận định rằng “hoàn toàn có khả năng những công ty hoạt động kém hiệu quả đang đổ lỗi cho AI để né tránh trách nhiệm”.
Các chuyên gia thị trường lao động từ lâu đã cảnh báo về việc AI thay thế con người và làm thu hẹp lực lượng lao động.
CEO Anthropic, Block và Coinbase nói gì?
Dario Amodei, CEO Anthropic, đã cáo buộc các công ty AI và các quan chức chính phủ “che đậy” thực tế rằng việc cắt giảm việc làm hàng loạt có thể sắp xảy ra.
Jack Dorsey, CEO Block, cho biết việc cắt giảm nhân sự tại công ty của ông nhằm mục đích tích hợp AI vào các nhóm nhỏ hơn nhưng vận hành nhanh hơn.
Brian Armstrong, CEO sàn giao dịch tiền mã hóa Coinbase, cho biết công ty đang thu hẹp quy mô các nhóm, trong một số trường hợp chỉ còn lại một người. Theo Brian Armstrong, giờ đây họ sẽ phải đảm nhiệm công việc của nhiều người với sự hỗ trợ từ các tác tử AI.
Các CEO công nghệ gần đây đã cảnh báo rằng những vị trí quản lý cấp trung và công việc văn phòng có khả năng bị tổn thương nhất trong kỷ nguyên AI. Theo tạp chí Forbes, một cuộc khảo sát gần đây cho thấy cứ 3 người ở Mỹ thì có 1 người lo ngại AI sẽ khiến nhiều lao động bị mất việc.
Tuy nhiên, những người khác lại cho rằng nhân viên nào chấp nhận sử dụng AI thì không cần phải lo lắng. Giáo sư Morgan Frank của Đại học Stanford đã công bố một bài nghiên cứu hồi đầu năm 2026 cho thấy những công việc đang bị nhắm đến để thay thế bởi AI từng gặp rủi ro trước khi công nghệ này bùng nổ.
Marc Benioff, CEO Salesforce, cho biết công ty đang tuyển dụng 1.000 sinh viên mới tốt nghiệp và thực tập sinh để "đón đầu sự bùng nổ của AI".
Cục Thống kê Dân số Mỹ ước tính rằng các công ty ở khu vực tập trung công nghệ như thành phố San Francisco, Boston và Seattle đang sử dụng AI với tỷ lệ cao hơn nhiều so với phần còn lại của đất nước.
Các công ty trong lĩnh vực công nghệ đã thông báo sa thải 33.361 nhân viên trong tháng 4, nâng tổng số người bị cắt giảm tính đến thời điểm này trong năm lên 85.411, tăng 33% so với con số được công bố cùng kỳ năm ngoái, theo Challenger, Gray và Christmas. Đây là con số sa thải trong lĩnh vực công nghệ cao nhất từ đầu năm đến nay trong nhiều năm.
Xét trên toàn bộ lĩnh vực ở Mỹ, điều kiện thị trường và kinh tế vẫn là nguyên nhân được viện dẫn nhiều nhất cho các đợt cắt giảm nhân sự, tiếp theo là đóng cửa doanh nghiệp, AI và tái cấu trúc.
Jensen Huang chán ngấy với dự đoán bi quan về AI của Dario Amodei
Khi thảo luận về việc ứng dụng AI trên podcast Memos to the President tuần trước, Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) cho biết các lãnh đạo trong ngành nên cẩn trọng với cách họ nói về tầm quan trọng của công nghệ này.
Tại một thời điểm, ông nhắc đến dự đoán của Dario Amodei (Giám đốc điều hành Anthropic) rằng AI có thể thay thế 50% công việc văn phòng cấp thấp những năm tới.
“Những kiểu bình luận như vậy không giúp ích gì. Chúng được đưa ra bởi những người giống tôi - các giám đốc điều hành. Khi trở thành giám đốc điều hành, một số người dễ rơi vào cảm giác mình là Thượng đế, có quyền năng và biết mọi thứ”, Jensen Huang nhận xét.
Giám đốc điều hành Nvidia nói thêm: “Tôi nghĩ chúng ta cần cẩn trọng và thực sự bám sát vào các sự thật khi phát biểu”.
Trong cuộc phỏng vấn, tỉ phú 63 tuổi người Mỹ gốc Đài Loan còn chỉ trích những tuyên bố cho rằng AI có thể hủy diệt thế giới.
“Việc nói những điều vô nghĩa, những thứ sẽ không xảy ra, rằng đây là mối đe dọa tồn vong với nhân loại, rằng có 20% khả năng AI dẫn đến diệt vong. Điều đó thật lố bịch”, Giám đốc điều hành Nvidia nhấn mạnh.
Có thể Jensen Huang đang ám chỉ Elon Musk, người từng đưa ra nhận định này trong một lần xuất hiện trên podcast The Joe Rogan Experience hồi tháng 2. Tỉ phú giàu nhất thế giới tuyên bố con người phải đối mặt với “20% nguy cơ bị xóa sổ bởi AI”.