Cảnh giác trước video tập thể hình do AI tạo ra trên mạng

Các video tập thể hình trên mạng xã hội thường đi kèm những lời hứa hẹn về sự thay đổi vóc dáng nhanh chóng chỉ trong vài tuần. Hình ảnh những thân hình săn chắc, các bức ảnh so sánh trước và sau khi tập luyện, cùng lời cam kết giúp người xem trẻ ra nhiều tuổi nhờ một bài tập đơn giản liên tục xuất hiện. Những kết quả này thường trông quá hoàn hảo để có thể trở thành sự thật. Thực tế, một cuộc điều tra gần đây của BBC đã phát hiện ra rằng rất nhiều quảng cáo thể hình đang sử dụng các nhân vật do AI tạo ra để lừa dối người dùng. Mục đích cuối cùng của họ là bán các gói đăng ký ứng dụng tập luyện.

Nội dung ảo trên mạng xã hội và những lời hứa phi thực tế về tập thể hình

Trong vài năm trở lại đây, nội dung do AI tạo ra đã tràn ngập trên các bảng tin mạng xã hội. Các video quảng bá việc tập thể hình và các chương trình rèn luyện sức khỏe trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến. Theo ghi nhận của Cơ quan Tiêu chuẩn Quảng cáo Anh (ASA), nhiều video sử dụng nhân vật ảo tự nhận rằng họ đã áp dụng thành công các bài tập được quảng cáo.

Những video này thường đưa ra các cam kết biến đổi cơ thể mà giới chuyên môn đánh giá là không thể xảy ra theo góc độ khoa học trong một khoảng thời gian ngắn như vậy. Lời chào mời quen thuộc thường là khả năng thay đổi vóc dáng trong vài tuần, giúp người tập trông trẻ ra 20 tuổi, hoặc giảm tới 18 kg chỉ trong một tháng. Về mặt y khoa, việc ép cân quá nhanh mang lại rủi ro rất lớn cho hệ tim mạch và quá trình trao đổi chất của con người.

Nhiều quảng cáo sử dụng chung một cấu trúc thông điệp dù hình ảnh nhân vật khác nhau. Có video dàn dựng giống một buổi trò chuyện podcast, trong đó nữ huấn luyện viên ảo khoe rằng bài tập của cô mang lại hiệu quả kỳ diệu. Ở một đoạn phim khác, nhân vật đóng giả sĩ quan quân đội lại chê bai các phòng tập truyền thống và hứa hẹn kết quả khó tin nếu tập theo phong cách quân đội. Thậm chí, có những video chiếu cảnh nhóm phụ nữ đi dạo trên bãi biển, hào hứng kể về quá trình thay đổi vóc dáng, dù thực tế không ai trong số họ có thật.

Một kịch bản khác tinh vi hơn là nhân vật AI đứng thuyết trình, tự hào khoe rằng các bác sĩ cũng phải xin lời khuyên từ cô và dưới khán đài là những tiếng reo hò cũng được tạo ra bằng máy tính. Những công nghệ sao chép giọng nói và tạo hình khuôn mặt hiện nay tinh vi đến mức người xem lướt qua màn hình điện thoại rất khó nhận ra sự bất thường ở cử động môi hay ánh mắt của nhân vật.

Những tài khoản mạo danh này thường đánh vào tâm lý nóng vội muốn có thân hình đẹp. Bằng cách sử dụng hình ảnh những người mẫu ảo có cơ bụng hoàn hảo hoặc đường cong cơ thể lý tưởng, họ tạo ra một ảo giác rằng mọi thứ đều có thể đạt được dễ dàng. Các ứng dụng mà họ bán thường chứa những bài tập chắp vá, thiếu cơ sở khoa học và hoàn toàn không có sự giám sát của huấn luyện viên chuyên nghiệp. Việc tập luyện sai tư thế theo các ứng dụng này dễ dẫn đến chấn thương cơ bắp hoặc xương khớp.

Vòng lặp thuật toán và kỳ vọng sai lệch

Một khi người dùng dừng lại xem hoặc tương tác với nội dung thể hình, các thuật toán sẽ nhanh chóng lấp đầy bảng tin của họ bằng những video tương tự. Giáo sư Andy Miah, chuyên gia về trí tuệ nhân tạo tại Đại học Salford, nhận định xu hướng này đang diễn ra trên diện rộng.

Theo ông, những người lướt mạng dễ bị thu hút bởi họ thực sự có nhu cầu tìm kiếm các giải pháp cải thiện sức khỏe, vóc dáng và ngoại hình. Nhu cầu này luôn tồn tại, nhưng ở thời điểm hiện tại, người dùng gặp rất nhiều khó khăn trong việc xác định đâu là thông tin đáng tin cậy. Khi công nghệ can thiệp sâu vào việc tạo ra nội dung, ranh giới giữa lời khuyên hữu ích và trò lừa đảo thương mại trở nên mờ nhạt.

Khác với các nhân vật có sức ảnh hưởng là người thật, nhân vật AI có khả năng sản xuất nội dung liên tục không ngừng nghỉ. Người dùng gần như không thể tắt hẳn các nội dung AI này và việc ngăn chặn bảng tin bị nhồi nhét bằng những vật liệu nhân tạo này là điều bất khả thi.

Dù thừa nhận AI mang lại nhiều khía cạnh tích cực, Giáo sư Miah mô tả tình trạng hiện tại trong lĩnh vực quảng cáo giống như một vùng đất không có luật lệ rõ ràng. Các nền tảng công nghệ vẫn đang loay hoay trong việc gắn nhãn phân loại đâu là video do máy tính tạo ra, trong khi những tài khoản giả mạo liên tục tìm cách lách luật để tiếp cận người dùng mới.

Giáo sư Miah cảnh báo rằng những tuyên bố về việc đạt được kết quả tập luyện trong thời gian ngắn là hoàn toàn xa rời thực tế. Điều này nuôi dưỡng những hy vọng hão huyền và tạo ra những kỳ vọng sai lệch cho người xem. Khi tin vào các quảng cáo này, người dùng dễ dàng chi tiền mua các gói tập luyện vô giá trị. Nghiêm trọng hơn, khi áp dụng mà không thấy kết quả như video hứa hẹn, người tập dễ rơi vào trạng thái chán nản, tự ti về cơ thể và từ bỏ việc rèn luyện sức khỏe.

Khi người của BBC liên hệ với các công ty đứng sau những quảng cáo có vấn đề này để tìm hiểu thêm, không có bất kỳ phản hồi nào được đưa ra. Để bảo vệ bản thân trên không gian số, người dùng cần giữ sự tỉnh táo, tìm hiểu kỹ nguồn gốc ứng dụng và tham khảo ý kiến chuyên gia thể hình trước khi quyết định chi tiền.

Bùi Tú