Hành trình 1.700 km ghép tim cứu chàng trai 23 tuổi tại TP.HCM
Trái tim hiến tặng từ Quảng Ninh vượt hơn 1.700 km xuyên đêm để ghép cho chàng trai 23 tuổi suy tim giai đoạn cuối tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, tạo nên kỳ tích y khoa nghẹt thở.
Chiều 11/5, GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cho biết bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép tim, hồi sinh sự sống cho nam bệnh nhân 23 tuổi suy tim giai đoạn cuối từ trái tim của người chết não hiến tặng tại Quảng Ninh, sau hành trình vận chuyển xuyên Việt dài hơn 1.700 km.
Đằng sau ca ghép tim thành công là cuộc chạy đua nghẹt thở với thời gian, nơi từng phút giây đều quyết định cơ hội sống còn của người bệnh.
Chàng trai 23 tuổi cận kề cửa tử vì suy tim giai đoạn cuối
Ở tuổi 23, khi nhiều người đang bắt đầu xây dựng tương lai, nam bệnh nhân lại phải đối mặt với căn bệnh suy tim giai đoạn cuối kéo dài nhiều năm. Khi nhập viện tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, chức năng tim của bệnh nhân gần như suy kiệt hoàn toàn. Các bác sĩ buộc phải sử dụng thuốc vận mạch liều cao liên tục để duy trì huyết áp và giữ sự sống.
Tình trạng bệnh tiến triển nhanh khiến bệnh nhân được đưa vào danh sách chờ ghép tim khẩn cấp của Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người. Tuy nhiên, cơ hội tìm được nguồn tạng phù hợp vô cùng mong manh bởi thời gian sống của bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối thường chỉ được tính bằng ngày, thậm chí bằng giờ.
Bi kịch xảy ra khi chỉ 8 ngày trước thời điểm được ghép tim, người bệnh bất ngờ rơi vào tình trạng ngưng tim. Trong khoảnh khắc sinh tử, ê-kíp hồi sức phải khẩn cấp triển khai hệ thống ECMO để thay thế chức năng tim và phổi, duy trì tuần hoàn ngoài cơ thể nhằm kéo dài “thời gian vàng” chờ nguồn tạng hiến.
Theo GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định, đây là trường hợp suy tim tối cấp đặc biệt nguy hiểm. Nếu không được ghép tim kịp thời, nguy cơ tử vong của bệnh nhân tăng lên theo từng giờ. Việc duy trì ECMO chỉ là giải pháp tạm thời nhằm giữ lại cơ hội sống cho người bệnh trong lúc chờ nguồn tim phù hợp.
Cuộc chạy đua 1.700 km xuyên đêm
Giữa lúc hy vọng gần như tắt lịm, một nguồn tin khẩn từ Bệnh viện Đa khoa Quảng Ninh mang đến cơ hội sống còn: một người chết não đồng ý hiến tạng và trái tim hiến phù hợp với bệnh nhân 23 tuổi tại TP.HCM.
Ngay trong đêm, kế hoạch vận chuyển tạng xuyên Việt lập tức được kích hoạt. Thách thức lớn nhất nằm ở khoảng cách hơn 1.700 km giữa nơi hiến và nơi ghép. Trong ghép tim, “thời gian thiếu máu lạnh” – khoảng thời gian từ khi lấy tim khỏi cơ thể người hiến đến khi ghép vào người nhận – là yếu tố then chốt quyết định khả năng hồi phục của tim sau ghép.
Sau nhiều cuộc hội chẩn khẩn cấp, ê-kíp ghép tim tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM quyết định tiếp nhận quả tim hiến tặng, đồng thời triển khai đồng bộ các phương án hồi sức chuyên sâu nhằm bảo đảm khả năng sống sót cao nhất cho người bệnh.
GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định nhận định, thành công của một ca ghép tim không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật phẫu thuật mà còn nằm ở năng lực tổ chức, phối hợp liên viện và tối ưu hóa thời gian vận chuyển tạng. Theo ông, mỗi phút trôi qua đều ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cơ tim và khả năng hồi phục sau ghép.
9 phút 34 giây nghẹt thở giữa TP.HCM để kịp ghép tim
Sau khi được lấy từ người hiến tại Quảng Ninh, trái tim được bảo quản đặc biệt và vận chuyển bằng đường hàng không từ Hải Phòng vào TP.HCM. Suốt hành trình kéo dài khoảng 2 giờ trên không, toàn bộ ê-kíp ghép tim liên tục cập nhật thời gian để chuẩn bị sẵn sàng mọi công đoạn trong phòng mổ.
Khi máy bay vừa hạ cánh xuống Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, lực lượng cảnh sát giao thông lập tức mở đường ưu tiên cho xe cứu thương đưa trái tim về bệnh viện. Giữa dòng xe đông đúc của TP.HCM, hành trình từ sân bay đến bệnh viện chỉ diễn ra trong đúng 9 phút 34 giây.
Tại phòng mổ, bệnh nhân đã được gây mê và chuẩn bị sẵn sàng. Dưới sự chỉ huy của GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định cùng ê-kíp phẫu thuật tim mạch, các mạch máu lớn được nối với độ chính xác tuyệt đối nhằm bảo đảm lưu thông tuần hoàn ngay sau ghép.
Khoảnh khắc trái tim mới bắt đầu đập trở lại trong lồng ngực chàng trai trẻ đã khiến cả phòng mổ vỡ òa xúc động. Chỉ khoảng 50 phút sau khi bắt đầu ca ghép, trái tim từ Quảng Ninh đã hòa chung nhịp đập với cơ thể người nhận, đánh dấu ca ghép tim thành công thứ 10 tại bệnh viện.
Theo các chuyên gia, ghép tim là một trong những kỹ thuật khó nhất của ngoại khoa hiện đại bởi đòi hỏi sự phối hợp chính xác giữa nhiều chuyên khoa như phẫu thuật tim mạch, gây mê hồi sức, hồi sức sau ghép và miễn dịch chống thải ghép.
GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định cho biết, thành công của ca ghép lần này cho thấy năng lực ghép tạng của Việt Nam đang tiến gần hơn với các trung tâm y khoa lớn trên thế giới. Quan trọng hơn, đây là minh chứng cho khả năng tổ chức vận chuyển tạng xuyên Việt trong thời gian cực ngắn nhằm tối ưu cơ hội sống cho những bệnh nhân nặng.
Đằng sau kỳ tích ấy là sự phối hợp khẩn trương của Bệnh viện Đa khoa Quảng Ninh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, lực lượng công an, cảnh sát giao thông, ngành hàng không cùng Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người.
Trên hết, điều làm nên ý nghĩa lớn nhất của hành trình này chính là nghĩa cử hiến tạng cao đẹp của gia đình người hiến. Sự ra đi của một con người đã mang lại cơ hội sống mới cho chàng trai trẻ đang cận kề cái chết, tiếp tục viết nên câu chuyện đầy nhân văn về sự sẻ chia và sức mạnh của lòng nhân ái trong y học hiện đại.