Phòng thí nghiệm chip bí mật của Huawei lộ diện, trước khi ông Trump thăm Trung Quốc

Phòng thí nghiệm Nghiên cứu công nghệ nền tảng Chip lần đầu tiên xuất hiện trên truyền hình quốc gia cuối tuần trước, khi ông Nhậm Chính Phi (Giám đốc điều hành Huawei) đón tiếp Phó thủ tướng Trung Quốc Đinh Tiết Tường tại khuôn viên hồ Luyện Thu của công ty ở thành phố Thượng Hải.

Video này được phát trên chương trình thời sự giờ vàng Tân Văn Liên Bố của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV).

Dù phóng sự không tiết lộ chi tiết các công nghệ đang được phát triển, tiến bộ chip của Huawei vẫn đang được theo dõi sát sao như một dấu hiệu cho thấy khả năng của Trung Quốc trong việc vượt qua các hạn chế xuất khẩu từ phương Tây.

Chip vẫn là trung tâm cuộc chiến công nghệ Mỹ - Trung khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 13/5 đến 15/5. Đây là chuyến đi đầu tiên của ông Trump tới cường quốc châu Á trong nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ thứ hai.

Huawei trở thành biểu tượng cho nỗ lực tự chủ công nghệ của Trung Quốc, đại diện cho sự phản kháng mạnh mẽ nhất từ nước này trước các biện pháp siết chặt kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Vào tháng 9/2025, Huawei đã phá vỡ sự im lặng kéo dài quanh các dự án bán dẫn bí mật bằng việc công bố lộ trình 3 năm cho dòng chip AI Ascend, chỉ một ngày trước cuộc điện đàm giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và ông Trump.

Dòng Ascend là các chip AI hiệu năng cao của Huawei, được định vị như một lựa chọn nội địa thay thế cho GPU (bộ xử lý đồ họa) Nvidia.

Chuyến thăm Huawei của ông Đinh Tiết Tường là một phần trong hành trình thị sát rộng hơn tới các hãng công nghệ lớn, gồm cả nhà sản xuất pin CATL, cùng các tổ chức học thuật như Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, nhằm kiểm tra tiến độ nghiên cứu nền tảng của đất nước, theo CCTV.

Phó thủ tướng Trung Quốc kêu gọi các doanh nghiệp hàng đầu theo đuổi những đột phá hoàn toàn mới thay vì chỉ cải tiến công nghệ có sẵn, đồng thời tập trung xử lý các điểm nghẽn ngay từ nền tảng cốt lõi.

Bất chấp bị cắt quyền tiếp cận công nghệ tiên tiến của Mỹ do các lệnh trừng phạt, Huawei đã phục hồi mạnh mẽ những năm gần đây nhờ các bước tiến trong chip và AI, với một số cột mốc được công bố vào các thời điểm ngoại giao quan trọng giữa Trung Quốc và Mỹ.

Vào tháng 8/2023, Huawei bất ngờ ra mắt dòng Mate 60 sử dụng chip Kirin 9000s do hãng tự phát triển, đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ ở phân khúc smartphone cao cấp sau nhiều năm chịu trừng phạt. Sự kiện giới thiệu dòng Mate 60 diễn ra trùng với chuyến thăm Trung Quốc của Bộ trưởng Thương mại Mỹ khi đó là Gina Raimondo.

Doanh số chip AI của Huawei vượt Nvidia ở Trung Quốc

Doanh số chip AI của Huawei đã tăng vọt trong năm 2026 khi hãng vượt qua Nvidia tại Trung Quốc, thị trường chip AI lớn nhất thế giới, trong bối cảnh các sản phẩm tiên tiến của công ty Mỹ vẫn bị cấm vào nước này, theo trang FT. Tuy vậy, tổng sản lượng chip AI của Trung Quốc vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với Mỹ và tụt hậu về hiệu năng ít nhất hai thế hệ.

Để bắt kịp, Trung Quốc đang trông cậy vào các hãng công nghệ trong nước, từ sản xuất chip đến phát triển mô hình AI, hợp tác chặt chẽ với nhau. Mục tiêu là xây dựng một hệ sinh thái có thể duy trì năng lực cạnh tranh AI của Trung Quốc bất chấp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu ngày càng siết chặt từ Mỹ.

Theo Jensen Huang - Giám đốc điều hành Nvidia, một hệ sinh thái như vậy có thể đe dọa vị thế thống trị toàn cầu của Mỹ. Ông nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây rằng: “Ngày mà mô hình DeepSeek được tối ưu và chạy tốt nhất trên chip của Huawei, đó sẽ là một kết cục tồi tệ cho Mỹ”. Jensen Huang cũng cảnh báo điều này có thể dẫn đến kịch bản “các mô hình AI trên toàn thế giới được phát triển và chạy tốt nhất trên phần cứng không phải của Mỹ”.

Khi ra mắt V4 hôm 24/4, công ty khởi nghiệp DeepSeek cho biết mô hình AI mới nhất đã được tối ưu cho tác vụ suy luận trên chip Ascend 950PR (thuộc dòng Ascend 950) của Huawei. Suy luận đề cập đến quy trình sử dụng mô hình AI đã được huấn luyện để trả lời các truy vấn và thực hiện các tác vụ.

V4 của DeepSeek gồm hai phiên bản: V4 Pro với 1.600 tỉ tham số và V4 Flash với 284 tỉ tham số, cả hai đều hỗ trợ cửa sổ ngữ cảnh lên tới 1 triệu token. Cả V4 Pro và V4 Flash được phát hành dưới dạng mã nguồn mở theo giấy phép MIT, cho phép doanh nghiệp tự do sử dụng, chỉnh sửa và thương mại hóa.

Ascend 950PR của Huawei "cháy hàng" nhờ DeepSeek V4

Việc DeepSeek tối ưu hóa V4 cho chip Huawei đánh dấu bước chuyển chiến lược, giảm phụ thuộc vào chip Mỹ và hướng nhiều hơn tới công nghệ AI nội địa. Đây là ưu tiên của Trung Quốc trong tham vọng dẫn đầu công nghệ.

Nhu cầu với dòng Ascend 950 tăng vọt sau khi V4 ra mắt và tương thích với chip AI mới của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc.

Các công ty internet lớn nhất Trung Quốc, gồm ByteDance, Tencent và Alibaba, đang liên hệ với Huawei để đặt hàng chip mới Ascend 950, theo các nguồn tin của Reuters.

Các công ty chuyên về điện toán đám mây và dịch vụ cho thuê GPU cũng đang chạy đua để đặt hàng Ascend 950, hai nguồn tin của Reuters cho biết, nhưng không tiết lộ tên cụ thể.

Dù có hiệu năng vượt trội so với Nvidia H20, Ascend 950PR vẫn kém hơn H200, chip AI tiên tiến hơn của Nvidia đang vướng vào tình trạng pháp lý chưa rõ ràng.

H20 từng là chip AI mạnh nhất mà Nvidia được phép bán tại Trung Quốc trước khi bị chặn nhập khẩu năm ngoái. Trong khi đó, Nvidia H200 dù được Mỹ phê duyệt xuất khẩu nhưng vẫn chưa thể vào thị trường Trung Quốc do hai bên chưa thống nhất điều kiện thương mại, tạo cơ hội cho Huawei mở rộng thị phần chip AI.

Ascend 950PR được xem là bước đột phá của Huawei sau nhiều năm gặp khó khăn trong việc giành đơn hàng lớn từ các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc. Theo Reuters, các bài thử nghiệm Ascend 950PR trong năm nay diễn ra thuận lợi, với ByteDance và Alibaba dự kiến đặt hàng sau khi nhận mẫu vào tháng 1.

Cuộc đua giành Ascend 950PR cho thấy việc DeepSeek ra mắt mô hình V4 đã thúc đẩy mạnh nhu cầu chip AI nội địa, trong bối cảnh Mỹ tiếp tục hạn chế xuất khẩu chip tiên tiến nhất của Nvidia. Đây cũng là sự thừa nhận về hiệu năng ngày càng tăng của chip Huawei.

Tháng trước, Huawei cho biết cơ sở hạ tầng siêu nút Ascend của hãng, được xây dựng trên dòng chip Ascend 950, sẽ hỗ trợ đầy đủ DeepSeek V4. Toàn bộ dòng sản phẩm siêu nút Ascend đã được điều chỉnh để phục vụ quá trình suy luận V4.

Trong các nhà sản xuất chip Trung Quốc, dòng Ascend 950 của Huawei, đặc biệt là 950PR, là chip nội địa duy nhất có thể xử lý các phép tính AI bằng dạng số được nén gọn hơn. Nhờ đó, Ascend 950 có thể thực hiện nhiều phép tính hơn mỗi giây và giảm chi phí vận hành.

Tuy nhiên, Huawei tiết lộ tình trạng hạn chế nguồn cung sẽ còn kéo dài cho đến khi sản lượng Ascend 950 được mở rộng.

Sản lượng Ascend 950 dự kiến vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu, do các hạn chế xuất khẩu của Mỹ với thiết bị sản xuất chip tiên tiến. Điều này khiến Trung Quốc khó tiếp cận công nghệ sản xuất chip hàng đầu lâu nay.

Theo Reuters, Huawei dự kiến sản xuất khoảng 750.000 Ascend 950PR trong năm 2026. Huawei bắt đầu sản xuất hàng loạt chip AI này từ tháng 4 và triển khai giao hàng quy mô lớn từ nửa cuối năm 2026.

Sơn Vân