‘Mũi tên tẩm độc’ trong cá basa: Nguy cơ thảm kịch y khoa từ bữa ăn quen thuộc
Xương cá basa nhỏ, sắc nhọn có thể gây thủng thực quản, áp xe cổ và viêm trung thất nguy hiểm.
Ngày 12/5, bác sĩ Phù Hoàng Duy, Khoa Nội soi, Bệnh viện Nhân dân 115- cho biết: Bệnh viện vừa tiếp nhận một trường hợp nữ bệnh nhân 28 tuổi nhập viện cấp cứu sau bữa ăn cá basa. Ngay sau khi ăn, người bệnh xuất hiện cảm giác đau nhói dữ dội khi nuốt, kèm cảm giác vướng ở vùng cổ bên phải. Tình trạng đau tăng nhanh mỗi khi nuốt nước bọt khiến bệnh nhân gần như không thể ăn uống bình thường.
Khi cá basa trở thành thảm họa
Qua thăm khám và nội soi thực quản – dạ dày – tá tràng cấp cứu, các bác sĩ phát hiện một mảnh xương cá sắc nhọn cắm sâu vào niêm mạc vùng amidan phải, gây viêm sung huyết xung quanh. Dị vật sau đó được gắp thành công bằng kỹ thuật nội soi, giúp bệnh nhân tránh được nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Theo bác sĩ Phù Hoàng Duy, đây không phải trường hợp hiếm gặp. Thời gian gần đây, bệnh viện liên tục tiếp nhận các ca hóc xương cá basa với mức độ tổn thương ngày càng phức tạp. Điều đáng nói là nhiều bệnh nhân nhập viện muộn do chủ quan hoặc áp dụng các mẹo dân gian sai lầm.
Bác sĩ Duy cho biết cá basa dù thường được sơ chế kỹ và bán dưới dạng phi lê tại siêu thị nhưng vẫn tồn tại hệ thống xương dăm cực nhỏ, mảnh và sắc. Chính đặc điểm này khiến việc loại bỏ hoàn toàn xương trong quá trình chế biến gần như không thể tuyệt đối. Người ăn vì chủ quan cho rằng cá “không xương” nên dễ nuốt nhanh, ăn vội và bỏ qua nguy cơ dị vật.
Nguy hiểm hơn, khi bị hóc xương, nhiều người lập tức áp dụng các mẹo truyền miệng như nuốt cơm nóng, ăn rau, uống nhiều nước hoặc dùng tay móc họng để đẩy xương xuống. Theo giới chuyên môn, đây là những hành động tiềm ẩn rủi ro rất lớn.
“Việc cố nuốt cơm hoặc dùng vật cứng tác động vào vùng họng có thể khiến xương cắm sâu hơn vào niêm mạc, làm tăng nguy cơ trầy xước, chảy máu hoặc thủng thực quản. Một dị vật nhỏ nhưng sắc nhọn hoàn toàn có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng nếu xử trí sai cách”, bác sĩ Phù Hoàng Duy cảnh báo.
Nếu không phát hiện kịp thời có nguy cơ tử vong
Thực tế, trong y khoa, hóc xương cá không đơn thuần là tai nạn ăn uống thông thường. Nếu dị vật tồn tại quá lâu trong cơ thể mà không được phát hiện và lấy ra đúng kỹ thuật, người bệnh có thể đối mặt với hàng loạt biến chứng nguy hiểm như áp xe vùng cổ, nhiễm trùng lan rộng, thủng thực quản hoặc viêm trung thất – tình trạng nhiễm trùng sâu trong lồng ngực có tỷ lệ tử vong cao.
Đặc biệt, nhiều trường hợp ban đầu chỉ có cảm giác vướng nhẹ nên người bệnh chủ quan tự theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, cảm giác đau tăng dần theo thời gian chính là dấu hiệu cảnh báo dị vật đang gây tổn thương sâu hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo, sau khi ăn cá nếu xuất hiện các biểu hiện như nuốt đau, đau rát vùng cổ, cảm giác vướng kéo dài, khó nuốt hoặc đau tăng khi ăn uống thì cần nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng hoặc nội soi để được kiểm tra. Nếu kèm theo sốt, khó thở hoặc đau ngực, người bệnh cần cấp cứu ngay vì nguy cơ biến chứng nặng đã tăng cao.
Theo bác sĩ Phù Hoàng Duy, nội soi là phương pháp an toàn và hiệu quả nhất hiện nay để xử lý dị vật đường tiêu hóa. Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ gắp dị vật nhanh chóng, hạn chế tối đa tổn thương và giảm nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật.
Bên cạnh việc xử trí đúng cách, phòng ngừa vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần đặc biệt cẩn trọng khi chế biến và ăn các loại cá có nhiều xương dăm như basa. Dù mua cá phi lê hoặc thực phẩm sơ chế sẵn, người nội trợ vẫn nên kiểm tra kỹ trước khi nấu.
Trong bữa ăn, thói quen nhai chậm, nhai kỹ có ý nghĩa rất quan trọng để phát hiện sớm dị vật. Với trẻ nhỏ và người cao tuổi – nhóm có phản xạ nuốt yếu hoặc khả năng nhận biết dị vật kém – việc lọc xương cần được thực hiện cẩn thận hơn để tránh tai nạn đáng tiếc.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng không nên quá tin tưởng vào cảm giác “an toàn” của thực phẩm chế biến sẵn. Chỉ một mảnh xương nhỏ bị bỏ sót cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu chủ quan.
Một bữa ăn ngon chỉ thực sự trọn vẹn khi đi kèm với sự an toàn. Trong nhiều trường hợp, việc đến bệnh viện sớm sau khi hóc xương không chỉ giúp người bệnh tránh đau đớn kéo dài mà còn có thể ngăn chặn những biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng.