Nhật dự báo khủng hoảng eo biển Hormuz hạ nhiệt vào tháng 7

Dù các nỗ lực đàm phán giữa Mỹ và Iran hiện vẫn đang rơi vào bế tắc, Idemitsu Kosan vẫn tự tin vào năng lực duy trì nguồn cung hiện tại và vạch ra chiến lược dài hạn nhằm đa dạng hóa sự phụ thuộc vào dầu mỏ khu vực Trung Đông.

Dự báo thị trường và diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz

Idemitsu Kosan, một trong những tập đoàn xăng dầu hàng đầu của Nhật Bản, vừa đưa ra nhận định đầy khả quan về tình hình cung ứng năng lượng. Cụ thể, công ty kỳ vọng cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz sẽ sớm bắt đầu lắng xuống, kéo theo đó là sự sụt giảm của giá dầu về các mốc trước khi nổ ra xung đột.

Hôm 12/5, tập đoàn cho biết triển vọng lợi nhuận cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3 năm sau được thiết lập dựa trên giả định eo biển Hormuz sẽ mở cửa cho tàu thuyền qua lại từ tháng 7. Sự kiện này sẽ giúp cân bằng cung cầu dầu thô và đưa thị trường dần trở lại trạng thái bình thường.

Dù không cung cấp lời giải thích quá chi tiết về lập luận của mình, Giám đốc tài chính Takashi Sakata chia sẻ với giới truyền thông rằng Idemitsu đã xây dựng kịch bản này dựa trên hàng loạt báo cáo phân tích cũng như góc nhìn nội bộ của doanh nghiệp. Vị lãnh đạo này nhấn mạnh giả định của tập đoàn là một số hình thức lưu thông qua eo biển Hormuz sẽ có thể thực hiện được trong quý hai của năm tài chính hiện tại.

Dù eo biển có hoạt động trở lại, mức giá dầu thô được dự báo vẫn neo ở khoảng 80 USD mỗi thùng cho đến tháng 12 do các cơ sở sản xuất tại Trung Đông bị hư hại, sau đó sẽ giảm xuống 65 USD trong ba tháng đầu năm 2027. Dựa trên các tiêu chuẩn báo cáo tài chính quốc tế, nhà máy lọc dầu kỳ vọng lợi nhuận ròng cho năm tài chính hiện tại sẽ đạt 90 tỉ yen, tương đương 570 triệu USD. Con số này giảm so với mức lợi nhuận ròng 192,3 tỉ yen ghi nhận vào năm kết thúc vào tháng 3 trước đó theo nguyên tắc kế toán của Nhật Bản.

Kịch bản của Idemitsu Kosan được đưa ra vào thời điểm các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột kéo dài mười tuần lại một lần nữa rơi vào bế tắc. Vào hôm thứ hai, Washington đã kiên quyết từ chối phản hồi của Tehran đối với đề xuất mà họ đưa ra. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang trong tình trạng thoi thóp và gay gắt gọi lời đề nghị đáp trả của Iran là một thứ đồ bỏ đi. Phía Tehran một mực nhấn mạnh quyền chủ quyền đối với eo biển Hormuz và yêu cầu chấm dứt cuộc phong tỏa của hải quân Mỹ. Ngay sau những bình luận này, giá dầu trên toàn cầu đã lập tức tăng vọt.

Các chuyến đi qua eo biển Hormuz, điểm nghẽn hàng hải sống còn đối với nguồn cung dầu mỏ tới châu Á, vẫn bị gián đoạn vô cùng nghiêm trọng với một lượng rất nhỏ tàu thuyền có thể đi qua. Trước khi Mỹ và Israel bắt đầu tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran vào ngày 28/2, khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đã đi qua eo biển này. Thống kê từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cho thấy lượng dầu thô nhập khẩu của đất nước mặt trời mọc đã giảm 16,5% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm trước.

Chiến lược đa dạng hóa và bài toán phụ thuộc

Mặc dù tình hình đang diễn biến phức tạp, Chủ tịch Idemitsu là ông Noriaki Sakai cho biết công ty vẫn có khả năng bảo đảm nguồn cung từ các đối tác không vận chuyển qua eo biển Hormuz. Khối lượng dầu thô mà tập đoàn đã mua được kể từ khi chiến sự bắt đầu không có sự sụt giảm quá nghiêm trọng so với năm ngoái. Ông Sakai chia sẻ hôm 12/5 rằng công ty đang tăng cường tìm kiếm nguồn cung ứng từ bên ngoài khu vực Trung Đông. Cùng với đó, doanh nghiệp cũng tận dụng các tuyến đường giao thương từ Trung Đông nhưng không đi qua eo biển Hormuz, ví dụ như các tuyến từ Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và Saudi Arabia. Hoạt động thu mua hoàn toàn có thể tiếp tục diễn ra ổn định dưới những điều kiện thực tế lúc này.

Đáng chú ý, Idemitsu Kosan là một trong số ít những công ty trên toàn cầu có thể đưa tàu đi qua eo biển đầy rủi ro này. Siêu tàu chở dầu thô Idemitsu Maru đã đi qua điểm chốt chặn vào cuối tháng 4. Giới quan sát tin rằng công ty đã không phải trả bất kỳ khoản phí quá cảnh nào cho Iran. Sự kiện này là minh chứng rõ nét cho mối quan hệ bền chặt mà tập đoàn Nhật Bản đã nỗ lực bồi đắp với Iran trong hơn nửa thế kỷ qua.

Mối quan hệ đặc biệt này bắt nguồn từ sự kiện Nissho Maru nổi tiếng. Vào năm 1953, một năm sau khi kết thúc thời kỳ chiếm đóng Nhật Bản của Mỹ sau chiến tranh, Idemitsu đã lách qua cuộc phong tỏa của hải quân Anh và nhập khẩu thành công dầu từ Iran trên chính con tàu này, một sự kiện mang ý nghĩa to lớn luôn được người Iran ghi nhớ.

Dẫu vậy, phía Idemitsu khẳng định rằng ngay cả khi mức độ lưu thông qua eo biển trở lại bình thường như trước chiến tranh, các công ty năng lượng vẫn sẽ tiếp tục tìm cách đa dạng hóa nguồn cung để rời xa dầu mỏ Trung Đông. Giám đốc tài chính Sakata nhấn mạnh các chiến lược thu mua chắc chắn sẽ không quay lại như quá khứ. Quá trình đa dạng hóa sẽ tiếp diễn mạnh mẽ trong thời gian tới. Việc giả định rằng hoạt động thu mua dầu thô từ Trung Đông sẽ tiếp tục suy giảm là một bước đi hợp lý nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn.

Bùi Tú