Sam Altman có hơn 2 tỉ USD cổ phần tại nhiều công ty, OpenAI bị soi kỹ trước IPO

Thông tin này xuất hiện trong lúc Sam Altman (Giám đốc điều hành OpenAI) đối mặt với các cáo buộc trục lợi cá nhân từ các tổng chưởng lý tiểu bang và Elon Musk, cũng như một cuộc điều tra của Quốc hội Mỹ.

Danh sách các khoản đầu tư của Sam Altman được công bố hôm 13/5 trong phiên điều trần vụ kiện của Elon Musk chống lại OpenAI.

Elon Musk đang đòi bồi thường 150 tỉ USD và yêu cầu loại Sam Altman khỏi vị trí lãnh đạo cũng như hội đồng quản trị OpenAI. Tỉ phú giàu nhất thế giới cáo buộc Sam Altman vi phạm trách nhiệm của tổ chức phi lợi nhuận và làm giàu bất chính.

Sam Altman bác bỏ toàn bộ cáo buộc, nói trước tòa rằng tự rút lui khỏi cuộc thảo luận quan trọng với các công ty mà ông đã đầu tư.

Cũng trong ngày 13/5, tổng chưởng lý của 10 bang Mỹ đã đề nghị Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) xem xét kỹ các tài liệu của OpenAI trước khả năng công ty chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

Tuần trước, Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ của Hạ viện Mỹ cũng yêu cầu Sam Altman cung cấp thông tin về các chính sách của OpenAI nhằm ngăn ngừa xung đột lợi ích.

Theo tài liệu được luật sư Steven Molo của Elon Musk đưa ra trước tòa, Sam Altman nắm cổ phần ở 9 công ty từng ký thỏa thuận với OpenAI. Giá trị các khoản đầu tư này được tính đến ngày 31/12/2025.

Dù không sở hữu cổ phần trực tiếp tại OpenAI, Sam Altman hiện có tài sản ròng khoảng 4 tỉ USD theo ước tính của tạp chí Forbes, chủ yếu nhờ đầu tư mạo hiểm trước và trong thời gian điều hành OpenAI. Trong số các khoản đầu tư của giám đốc điều hành OpenAI, đáng chú ý có:

1,7 tỉ USD cổ phần tại Helion Energy, công ty năng lượng nhiệt hạch.

633 triệu USD tại Stripe, công ty phần mềm tài chính.

258 triệu USD tại Retro Biosciences, hãng công nghệ sinh học chống lão hóa.

Cả ba công ty này đều có hợp tác kinh doanh với OpenAI. Tài liệu cũng cho thấy Sam Altman đã bán hết cổ phần tại Reddit vào cuối năm 2025. Khi Reddit IPO năm 2024, số cổ phần mà Sam Altman từng nắm có giá trị hơn 600 triệu USD theo hồ sơ gửi SEC.

Các công ty khác từng làm ăn với OpenAI và có trong danh mục đầu tư của Sam Altman gồm:

Nhà sản xuất chip Cerebras.

Hãng phần mềm quản lý nhân sự Lattice (trước đây tên Degree).

Hãng thiết bị AI Humane.

Software Applications, công ty phát triển phần mềm AI.

Formation Bio (trước đây là Trialspark), công ty AI trong lĩnh vực dược phẩm.

Sam Altman: Không ký hợp đồng giữa OpenAI và Helion Energy

Sam Altman khai trước tòa rằng ông quen các nhà sáng lập Helion Energy và đầu tư vào công ty này từ năm 2015. Helion Energy đang theo đuổi mục tiêu xây dựng nhà máy điện nhiệt hạch đầu tiên trên thế giới. Dù chưa tạo ra doanh thu, Helion Energy hiện được định giá khoảng 5,4 tỉ USD trên thị trường tư nhân.

Sam Altman cho biết đã đề nghị hội đồng quản trị OpenAI xem xét hợp tác với Helion Energy từ cuối năm 2022 và đánh giá đây là “một thương vụ tốt”. Đến năm 2024, Helion Energy ký thỏa thuận cung cấp năng lượng trong tương lai cho OpenAI. Tháng 3/2026, Sam Altman rời hội đồng quản trị Helion Energy khi hai bên bắt đầu thảo luận một thỏa thuận lớn hơn.

Với thỏa thuận năm 2024 giữa Helion Energy và OpenAI, Sam Altman nói rằng không tham gia và không ký hợp đồng.

Luật sư Steven Molo cho rằng Sam Altman có “xung đột lợi ích rõ ràng” khi tham gia đàm phán thỏa thuận hợp tác nội dung giữa OpenAI và Reddit hồi tháng 5/2024.

Đáp lại, Sam Altman nói hội đồng quản trị OpenAI là bên phê duyệt cuối cùng, đồng thời có nhiều người khác tham gia đàm phán. Giám đốc điều hành OpenAI khẳng định đây là quy trình tiêu chuẩn để tránh xung đột lợi ích trong doanh nghiệp.

Steven Molo cũng chất vấn Sam Altman về thỏa thuận điện toán trị giá 10 tỉ USD giữa OpenAI và Cerebras, nơi ông đang nắm cổ phần trị giá khoảng 3,2 triệu USD.

Trong thư gửi SEC, tổng chưởng lý của các bang Alabama, Arkansas, Florida, Idaho, Iowa, Louisiana, Montana, Nebraska, Oklahoma và West Virginia cho rằng “cách hành xử của Sam Altman đến nay đặt ra nhiều câu hỏi pháp lý nghiêm trọng và cần được giám sát chặt chẽ”. SEC từ chối bình luận.

Sam Altman: Tôi đã đóng góp hàng triệu USD cho OpenAI, tương tự Elon Musk

Hôm 12/5, Sam Altman ra làm chứng tại tòa án liên bang ở thành phố Oakland (bang California, Mỹ) trong vụ kiện có thể quyết định tương lai của công ty AI đứng sau ChatGPT.

Trong hơn 3 giờ trả lời câu hỏi từ William Savitt (luật sư của OpenAI) và Steven Molo (luật sư phía Elon Musk), Sam Altman đã dẫn dắt bồi thẩm đoàn qua niềm đam mê khoa học viễn tưởng từ thời thơ ấu, hành trình bước lên đỉnh cao của ngành công nghệ, cũng như những cuộc đấu đá quyền lực xung quanh quyền kiểm soát OpenAI.

Đơn kiện từ Elon Musk cáo buộc Sam Altman đã lách cấu trúc quản trị của OpenAI, vốn được thiết kế để phát triển AI an toàn cho mọi người, nhằm trục lợi cho cá nhân. Song theo lời Sam Altman, chính Elon Musk mới là người muốn kiểm soát OpenAI. Ông nói Elon Musk từng muốn sáp nhập OpenAI vào Tesla và hầu như không quan tâm tới các vấn đề quản trị doanh nghiệp.

Theo Sam Altman, Elon Musk còn muốn giao quyền kiểm soát OpenAI cho con cái sau khi qua đời.

“Tôi chưa nghĩ quá nhiều về điều đó, nhưng có lẽ quyền kiểm soát nên được chuyển cho các con tôi”, Elon Musk được cho là đã nói như vậy khi các thành viên hội đồng quản trị OpenAI hỏi ông về vấn đề này, Sam Altman kể lại.

Sam Altman nói với bồi thẩm đoàn rằng ông đã đóng góp hàng triệu USD cho công ty, tương tự Elon Musk. Elon Musk đã đóng góp khoảng 38 triệu USD cho tổ chức phi lợi nhuận của OpenAI trước khi dừng tài trợ.

Sam Altman cho biết ông đã quyên góp 3,75 triệu USD tiền mặt cho OpenAI khi mới thành lập, cùng 17,5 triệu USD cho một nghiên cứu liên quan tới thu nhập cơ bản phổ quát.

“Và tôi cũng đóng góp rất nhiều thời gian và công sức”, ông nhấn mạnh.

Sam Altman cho rằng mức độ tham gia của Elon Musk hạn chế hơn nhiều. “Ông ấy ghé văn phòng mỗi tuần hoặc hai tuần một lần, sẵn sàng trả lời tin nhắn hay email khi cần”, Sam Altman nói.

Trong khi đó, hai đồng sáng lập là Chủ tịch Greg Brockman và Ilya Sutskever (cựu nhà khoa học trưởng) gần như dành toàn bộ thời gian thức trong ngày để làm việc cho OpenAI, Sam Altman nói trước tòa.

Theo Sam Altman, tới nửa cuối năm 2017, giữa lúc xuất hiện bất đồng về cách OpenAI tiếp tục huy động vốn, Elon Musk đã ngừng các khoản đóng góp hàng quý cho công ty AI này.

Lúc đó, Elon Musk cũng đang xây dựng sáng kiến AI tại Tesla. Ông rời hội đồng quản trị OpenAI vào đầu năm 2018, một phần vì đang cố tuyển dụng nhân sự từ công ty AI này cho hãng xe điện của mình, Sam Altman khai trước tòa.

Khi được hỏi cảm thấy thế nào về việc Elon Musk cố tuyển người từ OpenAI, Sam Altman trả lời ngắn gọn: “Tôi thấy khó chịu”.

Sơn Vân