Mỹ duyệt bán chip H200 cho 10 công ty Trung Quốc, Nvidia vẫn mắc kẹt

Điều này khiến một thương vụ công nghệ lớn rơi vào tình trạng bế tắc, khi Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) tìm cách tạo bước đột phá tại Trung Quốc trong tuần này.

Ban đầu không có tên trong phái đoàn Mỹ tới Bắc Kinh, Jensen Huang đã tham gia chuyến đi vào phút chót sau khi được Tổng thống Donald Trump mời. Ông Trump đã đón Jensen Huang tại bang Alaska (Mỹ) trên đường tới dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, làm dấy lên hy vọng chuyến đi này có thể giúp tháo gỡ vướng mắc nhằm bán chip Nvidia H200 tại Trung Quốc.

Vấn đề này có tầm quan trọng rất lớn, cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc giờ đây đang làm đình trệ cả những thương vụ đã được phê duyệt, khiến Nvidia kẹt giữa các lợi ích quốc gia đối lập của hai nước.

Nvidia từng nắm 95% thị phần chip tiên tiến tại Trung Quốc

Trước khi Mỹ siết chặt hạn chế xuất khẩu, Nvidia nắm khoảng 95% thị phần chip tiên tiến tại Trung Quốc. Trung Quốc từng đóng góp 13% doanh thu của gã khổng lồ chip Mỹ. Trước đây, Jensen Huang ước tính riêng thị trường AI của nước này sẽ đạt giá trị 50 tỉ USD trong năm 2026.

Theo các nguồn tin của Reuters, Bộ Thương mại Mỹ đã phê duyệt cho khoảng 10 công ty Trung Quốc, gồm cả Alibaba, Tencent, ByteDance và JD.com, mua chip H200.

Nguồn tin cho biết thêm rằng một số nhà phân phối như Lenovo và Foxconn cũng đã được cấp phép đưa chip H200 vào Trung Quốc. Các công ty được phép mua H200 trực tiếp từ Nvidia hoặc thông qua trung gian. Mỗi khách hàng được duyệt có thể mua tối đa 75.000 chip H200, theo Reuters.

Về mặt kỹ thuật, H200 thuộc kiến trúc Hopper, được Nvidia phát hành trước dòng Blackwell. Theo Viện Nghiên cứu Tiến bộ, chip Blackwell (B200, GB200) nhanh hơn khoảng 1,5 lần so với H200 trong huấn luyện mô hình AI và nhanh gấp 5 lần khi thực hiện các tác vụ suy luận.

Trước đây, chưa có trang nào đưa tin danh tính các bên mua H200 mà Mỹ phê duyệt, cùng bản chất mối quan hệ giữa họ với Nvidia và nhà phân phối được ủy quyền liên quan đến dòng chip AI này.

Người phát ngôn của Bộ Thương mại Mỹ, cơ quan giám sát các biện pháp kiểm soát xuất khẩu H200, từ chối bình luận.

Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cùng Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc chưa phản hồi thông tin trên.

Lenovo xác nhận với Reuters rằng họ “là một trong số các doanh nghiệp được phê duyệt để bán H200 tại Trung Quốc theo giấy phép xuất khẩu của Nvidia”.

Nvidia, Alibaba, Tencent, ByteDance, JD.com và Foxconn đều không phản hồi.

Hôm 14/5, Jensen Huang nói với Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) rằng ông hy vọng Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ dựa trên mối quan hệ tốt đẹp giữa hai bên trong cuộc gặp tại Bắc Kinh để cải thiện quan hệ song phương.

Các thương vụ bán H200 vẫn bị đình trệ

Dù được Mỹ phê duyệt, các thương vụ bán H200 vẫn bị đình trệ vì những công ty Trung Quốc chùn bước sau chỉ thị từ chính phủ nước này, theo một nguồn tin của Reuters. Nguồn tin này cho biết sự thay đổi lập trường của Trung Quốc một phần xuất phát từ những điều chỉnh từ phía Mỹ, dù chưa rõ cụ thể điều gì đã thay đổi.

Một nguồn tin khác của Reuters nói áp lực tại Trung Quốc đang gia tăng nhằm ngăn chặn hoặc kiểm soát chặt các đơn đặt hàng H200.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cũng đưa ra quan điểm tương tự khi phát biểu tại phiên điều trần ở Thượng viện tháng trước rằng: “Đến nay, chính quyền trung ương Trung Quốc vẫn chưa cho phép các công ty trong nước mua chip này, vì họ muốn tập trung đầu tư vào ngành công nghiệp nội địa”.

Sự do dự của Trung Quốc phản ánh tính toán chiến lược, do lo ngại nhập khẩu H200 có thể làm suy yếu nỗ lực phát triển chip AI nội địa. Dù chip AI Trung Quốc vẫn tụt hậu so với Nvidia, DeepSeek và một số công ty ngày càng nhấn mạnh việc sử dụng chip trong nước, gồm cả sản phẩm do Huawei phát triển.

Việc các công ty Trung Quốc chuyển sang Huawei cho thấy vị thế bấp bênh của Nvidia tại nước này. Jensen Huang từng cảnh báo rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ đang làm xói mòn chỗ đứng của Nvidia tại thị trường này. Tỉ phú 63 tuổi nói thị phần chip AI của Nvidia ở Trung Quốc thực tế đã giảm về gần như bằng 0.

Những điều kiện phức tạp

Con đường để hoàn tất các thương vụ đang bị cản trở bởi hàng loạt yêu cầu từ cả hai phía. Quy định của Mỹ ban hành tháng 1 yêu cầu công ty Trung Quốc phải chứng minh đã triển khai “các quy trình an ninh đầy đủ” và không sử dụng H200 cho mục đích quân sự.

Nvidia cũng phải chứng minh có đủ lượng hàng tồn kho tại Mỹ.

Ông Trump đã đàm phán một cơ chế theo đó Mỹ sẽ nhận 25% doanh thu từ việc Nvidia bán H200. Cơ chế này yêu cầu các chip phải đi qua lãnh thổ Mỹ trước khi được chuyển sang Trung Quốc, vì luật Mỹ không cho phép áp đặt trực tiếp phí xuất khẩu với hàng hóa.

Cơ chế đó làm dấy lên lo ngại tại Trung Quốc về khả năng H200 bị can thiệp hoặc cài lỗ hổng bí mật, dù đây chủ yếu là giải pháp lách các ràng buộc pháp lý, theo Reuters.

Nguồn tin của Reuters cho biết sự giám sát tại Trung Quốc cũng gia tăng sau khi Quốc vụ viện nước này ban hành hai quy định mới về an ninh chuỗi cung ứng, thúc đẩy chiến dịch trên toàn chính phủ nhằm xác định và loại bỏ sự phụ thuộc nước ngoài trong hạ tầng công nghệ trọng yếu.

Việc tiếp tục trì hoãn thương vụ bán H200 được phe cứng rắn với Trung Quốc tại Mỹ hoan nghênh. Họ bác bỏ lập luận của chính quyền Trump rằng các thương vụ như vậy sẽ giúp ngăn công ty Trung Quốc thu hẹp khoảng cách với các nhà thiết kế chip Mỹ.

Chris McGuire, nghiên cứu viên cấp cao về Trung Quốc và công nghệ mới nổi tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, nhận định: “Bất kỳ thỏa thuận nào cấp phép để Nvidia bán thêm chip cho Trung Quốc đều đồng nghĩa có ít chip Nvidia hơn cho các công ty Mỹ và làm suy giảm lợi thế AI của Mỹ trước Trung Quốc”.

“Điều đáng chú ý là Tổng thống Trump liên tục bị thuyết phục đặt lợi ích của Nvidia lên trên lợi ích của nước Mỹ”, ông nói thêm.

Sơn Vân