Trái tim chỉ còn hoạt động 5%: Kỳ tích ghép tim cứu sống bệnh nhi 15 tuổi
Bệnh nhi 15 tuổi suy tim giai đoạn cuối với chức năng tim chỉ còn 5% đã được cứu sống nhờ ca ghép tim xuyên đêm tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, sau cuộc chạy đua sinh tử kéo dài 3 giờ của gần 100 y bác sĩ.
Ngày 17/5, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết đơn vị vừa thực hiện thành công ca ghép tim cứu sống một bệnh nhi 15 tuổi suy tim giai đoạn cuối, sau cuộc chạy đua sinh tử kéo dài chỉ vỏn vẹn 3 giờ xuyên đêm. Đây là ca ghép tim thứ 11 được thực hiện thành công tại bệnh viện, không chỉ đánh dấu bước tiến chuyên môn của ngành ghép tạng Việt Nam mà còn mở ra hy vọng sống cho nhiều bệnh nhân đang cận kề ranh giới sinh tử.
Trái tim chỉ còn hoạt động 5% và cơ hội sống mong manh
Theo các bác sĩ, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng suy tim giai đoạn cuối với tiên lượng cực kỳ nặng. Kết quả siêu âm cho thấy phân suất tống máu của tim chỉ còn khoảng 5%, đồng nghĩa cơ tim gần như mất hoàn toàn khả năng co bóp và duy trì tuần hoàn hiệu quả.
PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Bắc – Giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM cho biết đây là một trong những ca bệnh nguy kịch nhất mà bệnh viện tiếp nhận trong thời gian gần đây. Theo ông, với tình trạng suy tim tiến triển nặng như vậy, nếu không được ghép tim kịp thời, nguy cơ tử vong có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Ông nhấn mạnh, thành công của ca ghép không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật ngoại khoa mà còn là kết quả của cả một hệ thống điều phối, hồi sức, gây mê và chăm sóc hậu phẫu hoạt động đồng bộ ở mức cao nhất.
“Mỗi phút trôi qua đều có ý nghĩa quyết định đối với sự sống của người bệnh. Trong những ca ghép khẩn cấp, tốc độ và sự chính xác là yếu tố sống còn”, PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Bắc nhận định.
Trong lúc gia đình gần như tuyệt vọng, chiều 15/5, bệnh viện nhận được thông tin có nguồn tim hiến phù hợp. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm hội đồng chuyên môn phải đối diện với một quyết định đầy áp lực khi cùng lúc có hai bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đang chờ ghép.
Sau quá trình hội chẩn khẩn cấp dựa trên tình trạng lâm sàng, mức độ nguy kịch và khả năng tương thích sinh học, các chuyên gia thống nhất ưu tiên ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi – người có nguy cơ tử vong cao nhất nếu không được can thiệp ngay lập tức.
Cuộc huy động khẩn cấp trong 180 phút sinh tử
Ngay sau khi xác định được nguồn tạng phù hợp, quy trình ghép tim khẩn cấp được kích hoạt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của ban giám đốc bệnh viện.
GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định – Phó giám đốc bệnh viện – trưởng ê-kíp ghép tim – cho biết toàn bộ ê-kíp chỉ có khoảng 3 giờ để hoàn tất tất cả công đoạn, từ điều phối tạng, chuẩn bị phòng mổ, hồi sức cho đến đưa trái tim vào cơ thể người nhận.
“Đây là khoảng thời gian cực kỳ ngắn đối với một ca ghép tim. Tất cả các bộ phận phải phối hợp chính xác gần như tuyệt đối. Chỉ cần chậm trễ hoặc sai sót ở bất kỳ khâu nào cũng có thể khiến ca ghép thất bại”, GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định chia sẻ.
Gần 100 nhân sự thuộc nhiều chuyên khoa khác nhau đã được huy động xuyên đêm. Từ ngoại tim mạch, gây mê hồi sức, hồi sức tích cực, xét nghiệm, ngân hàng máu cho đến các bộ phận hỗ trợ hậu cần đều hoạt động liên tục trong trạng thái khẩn cấp cao nhất.
Đúng 22 giờ 30 ngày 15/5, trái tim hiến tặng được đưa vào phòng mổ. Dưới sự thực hiện của ê-kíp phẫu thuật do GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định phụ trách, các thao tác nối ghép được triển khai liên tục với độ chính xác cao.
Đến 23 giờ 45 cùng ngày, trái tim mới bắt đầu đập ổn định trong lồng ngực bệnh nhi. Khoảnh khắc ấy khiến cả phòng mổ vỡ òa sau nhiều giờ căng thẳng.
Theo GS-TS-BS Nguyễn Hoàng Định, thành công của ca ghép lần này đến từ kinh nghiệm tích lũy qua 10 ca ghép tim trước đó cùng năng lực phối hợp ngày càng hoàn thiện giữa các chuyên khoa. Ông đánh giá đây là minh chứng cho thấy Việt Nam đang từng bước làm chủ các kỹ thuật ghép tạng chuyên sâu, vốn trước đây chỉ được thực hiện tại những trung tâm lớn trên thế giới.
Khẳng định năng lực ghép tim chuyên sâu của y học Việt Nam
Sau phẫu thuật, bệnh nhi tiếp tục được theo dõi đặc biệt tại khoa hồi sức với các chỉ số huyết động ổn định. Các bác sĩ đánh giá tim ghép đang hoạt động tốt và người bệnh có tín hiệu hồi phục tích cực.
Theo PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Bắc, ca ghép tim thứ 11 không chỉ là thành tựu chuyên môn của riêng bệnh viện mà còn cho thấy năng lực điều trị chuyên sâu của y học Việt Nam đang ngày càng tiệm cận các trung tâm ghép tạng tiên tiến trong khu vực.
Ông cho rằng điều quan trọng nhất trong ghép tạng không chỉ là kỹ thuật mà còn nằm ở khả năng tổ chức hệ thống cấp cứu, điều phối nguồn lực và phối hợp đa chuyên khoa trong thời gian cực ngắn.
“Sau mỗi ca ghép thành công là rất nhiều áp lực vô hình mà đội ngũ y tế phải vượt qua. Nhưng lớn hơn tất cả là khát vọng giữ lại sự sống cho người bệnh”, PGS-TS-BS Nguyễn Hoàng Bắc chia sẻ.
Bên cạnh niềm vui của ca ghép thành công, các chuyên gia cũng nhấn mạnh thực tế vẫn còn rất nhiều bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đang chờ nguồn tạng hiến phù hợp.
Các bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho rằng mỗi nghĩa cử hiến tạng không chỉ cứu sống một con người mà còn mở ra hy vọng cho nhiều gia đình đang tuyệt vọng vì bệnh tật.
Cuộc chạy đua kéo dài 3 giờ trong đêm cuối cùng đã khép lại bằng những nhịp tim hồi sinh. Nhưng với bệnh nhi 15 tuổi vừa được ghép tim thành công, hành trình sống mới chỉ vừa bắt đầu.