Cuộc đình công của 48.000 nhân viên bị đình chỉ, cổ phiếu Samsung tăng vọt
Cổ phiếu Samsung Electronics đã tăng hơn 8% hôm 21/5 sau khi công ty đạt được thỏa thuận vào phút chót với công đoàn tại Hàn Quốc để tránh một cuộc đình công.
Tuy nhiên, các điều khoản trong thỏa thuận, gồm cả khoản thưởng khoảng 416.000 USD cho một số nhân viên, cũng làm dấy lên những lo ngại.
Cuộc đình công kéo dài 18 ngày dự kiến với khoảng 48.000 thành viên công đoàn Samsung Electronics hiện đã bị đình chỉ. Thỏa thuận do chính phủ Hàn Quốc làm trung gian sẽ được đưa ra bỏ phiếu từ ngày 22 đến ngày 27/5. Ông Choi Seung-ho, lãnh đạo công đoàn Samsung Electronics, cho biết ông kỳ vọng thỏa thuận này sẽ được phê chuẩn.
Thỏa thuận trên giúp giới chức và nhiều người Hàn Quốc thở phào nhẹ nhõm.
Samsung Electronics hiện chiếm 22,8% kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc và khoảng 26% giá trị thị trường chứng khoán trong nước. Là hãng chip nhớ lớn nhất thế giới, Samsung Electronics có hơn 120.000 nhân viên và hợp tác với khoảng 1.700 nhà cung cấp.
Chip nhớ là linh kiện quan trọng trong các trung tâm dữ liệu AI, smartphone và laptop.
Nếu cuộc đình công diễn ra, chắc chắn sẽ gây thiệt hại đáng kể cho Samsung Electronics, nền kinh tế Hàn Quốc cũng như ảnh hưởng đến nguồn cung chip nhớ toàn cầu.
Các nhà phân tích dự báo tình trạng thiếu hụt chip nhớ sẽ nghiêm trọng hơn và giá có thể tiếp tục tăng nếu cuộc đình công xảy ra. Cụ thể hơn, công ty chứng khoán KB Securities ước tính nguồn cung NAND flash và DRAM toàn cầu có thể bị giảm lần lượt khoảng 2 - 3% và 3 - 4%.
Thuộc nhóm bộ nhớ không mất dữ liệu khi tắt nguồn, NAND flash là loại chip lưu trữ được dùng rất phổ biến trong các thiết bị hiện đại như điện thoại, ổ SSD, USB hay thẻ nhớ. Khác với DRAM (bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động), NAND flash có tốc độ chậm hơn nhưng lại lưu trữ được lâu dài và có mật độ dữ liệu cao.
Hãng dịch vụ tài chính JPMorgan Chase (Mỹ) ước tính cuộc đình công nếu xảy ra có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động của Samsung Electronics từ 21.000 tỉ won đến 31.000 tỉ won (14,08 tỉ USD đến 20,79 tỉ USD), còn doanh thu giảm khoảng 4.500 tỉ won.
Sau khi cuộc đình công bị đình chỉ, cổ phiếu Samsung Electronics cùng chỉ số chứng khoán chuẩn KOSPI đều tăng hơn 8% trong phiên giao dịch sáng 21/5.
KOSPI (Korea Composite Stock Price Index) là chỉ số chứng khoán chính của Hàn Quốc, tương tự như S&P 500 của Mỹ hay VN-Index của Việt Nam. Chỉ số này phản ánh biến động giá cổ phiếu của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường KOSPI thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX).
Samsung trả khoản thưởng đặc biệt chủ yếu bằng cổ phiếu
Ryu Young-ho, chuyên gia phân tích cấp cao tại hãng NH Investment & Securities, cho biết các nhà đầu tư cảm thấy nhẹ nhõm vì nguy cơ đình công dường như đã được ngăn chặn. Tuy nhiên, ông cũng nhận định thỏa thuận này không hoàn toàn tích cực vì làm chi phí lao động tăng đáng kể.
Ở chiều ngược lại, Samsung Electronics được hưởng lợi khi kế hoạch trả thưởng bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt có thể giúp giảm áp lực tài chính trước mắt cho công ty.
Một yêu cầu của công đoàn trước đó là trích 15% lợi nhuận hoạt động để làm tiền thưởng cũng đã được giảm xuống.
Theo công đoàn, Samsung Electronics dự kiến dành khoảng 10,5% lợi nhuận hoạt động cho khoản thưởng đặc biệt dành cho bộ phận chip, nơi phụ trách mảng chip nhớ và chip logic.
Một tài liệu cho thấy khoản thưởng này chủ yếu được trả bằng cổ phiếu Samsung Electronics theo chương trình kéo dài ít nhất 10 năm và phụ thuộc vào việc bộ phận chip đạt hơn 200.000 tỉ won (135 tỉ USD) lợi nhuận hoạt động hằng năm trong giai đoạn 2026 - 2028, cũng như hơn 100.000 tỉ won giai đoạn 2029 - 2035.
Ví dụ, một nhân viên mảng chip nhớ của Samsung Electronics có mức lương cơ bản 80 triệu won/năm dự kiến được nhận khoản thưởng khoảng 626 triệu won, tương đương 416.000 USD trong năm nay, chủ yếu dưới dạng cổ phiếu, theo một nguồn tin từ công đoàn .
Ông Jun Young-hyun, người đứng đầu bộ phận chip của Samsung Electronics, đã gửi thư nội bộ kêu gọi nhân viên “gác lại giai đoạn xung đột này” và đoàn kết để củng cố sức cạnh tranh toàn cầu cũng như tăng trưởng dài hạn của công ty.
Cuối tuần qua, chính phủ Hàn Quốc cảnh báo có thể can thiệp bằng biện pháp trọng tài khẩn cấp do lo ngại cuộc đình công sẽ gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Biện pháp này hiếm khi được sử dụng.
Lệnh trọng tài khẩn cấp có thể được Bộ trưởng Lao động Hàn Quốc áp dụng nếu chính phủ cho rằng một cuộc tranh chấp lao động có nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế hoặc đời sống người dân. Khi lệnh này được ban hành, mọi hoạt động đình công sẽ bị tạm hoãn trong 30 ngày để Ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia tiến hành hòa giải và phân xử tranh chấp.
“Chỉ một ngày ngừng hoạt động tại nhà máy bán dẫn của Samsung Electronics cũng có thể gây thiệt hại trực tiếp tới 1.000 tỉ won (khoảng 663 triệu USD)”, Thủ tướng Kim Min-seok nói sau cuộc họp khẩn với các bộ trưởng hôm 17/5.
Ông Kim Min-seok cho biết điều đáng lo hơn là việc dây chuyền sản xuất chip bị tạm dừng có thể khiến hoạt động bị đình trệ trong nhiều tháng. Theo Thủ tướng Hàn Quốc, thiệt hại kinh tế có thể tăng vọt lên tới 100.000 tỉ won nếu nguyên vật liệu buộc phải tiêu hủy vì đình công kéo dài.
