Mark Zuckerberg đổi giọng khi Meta sa thải 8.000 nhân viên, chuyên gia nói gì?

Sau thời gian dài nhấn mạnh chuyện cắt giảm chi phí, tinh gọn bộ máy quản lý và khẩu hiệu “Năm hiệu quả”, Mark Zuckerberg đã chuyển sang giọng điệu cảm thông hơn trong email gửi nhân viên sau đợt sa thải hôm 20/5. Giám đốc điều hành Meta nhấn mạnh sự ổn định, thừa nhận những thiếu sót trong cách truyền đạt thông tin và cam kết sẽ “đối xử đúng đắn với những người còn ở lại”.

Trong email nội bộ gửi nhân viên, Mark Zuckerberg cảm ơn khoảng 8.000 người vừa bị sa thải và nhấn mạnh mong muốn mang lại “sự ổn định nhiều nhất có thể” cho những ai ở lại.

Điều đó cho thấy nỗi lo bị sa thải không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần nhân viên, mà còn gây tổn hại thực sự cho hoạt động của công ty.

Mark Zuckerberg nói rằng ông không kỳ vọng Meta sẽ có thêm các đợt sa thải trên toàn công ty trong năm 2026. Dù không loại trừ khả năng vẫn có những đợt cắt giảm quy mô nhỏ hơn ở Meta, thông điệp trên được đưa ra sau nhiều tuần nhân viên phải sống trong tâm trạng căng thẳng, không biết mình còn giữ được việc hay không.

Các chuyên gia về môi trường làm việc nói với trang Insider rằng email của Mark Zuckerberg, với giọng điệu nhẹ nhàng hơn so với phong cách cứng rắn sau đại dịch COVID-19, cho thấy ông nhận ra sự bất ổn kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực tới nhân viên và cuối cùng là cả công ty.

“Bạn cần tạo ra cảm giác an toàn về mặt tâm lý cho những người còn ở lại, vì các đợt sa thải khiến nhân viên cực kỳ mất tập trung”, Amii Barnard-Bahn, chuyên gia tư vấn và huấn luyện lãnh đạo cấp cao, nhận xét.

Các đợt sa thải trước đây của Meta còn gây tổn thương nhiều hơn

Đợt cắt giảm hôm 20/5 là thử thách mới nhất với lực lượng lao động Meta, vốn đã phải trải qua nhiều năm liên tục đối mặt các đợt sa thải lặp đi lặp lại, sự giám sát hiệu suất ngày càng chặt chẽ và những câu hỏi dai dẳng về việc liệu AI có lấy mất công việc của họ hay không.

Đây cũng là xu hướng chung của ngành công nghệ, khi ngày càng nhiều công ty gắn việc cắt giảm nhân sự với AI, còn các nhà lãnh đạo liên tục cảnh báo về một "cuộc thanh trừng đáng sợ" với nhóm lao động văn phòng.

Trong cuộc họp toàn công ty năm 2025, Mark Zuckerberg từng yêu cầu nhân viên “thắt dây an toàn” để chuẩn bị cho một năm “căng thẳng” phía trước.

Một số đợt sa thải trước đây của Meta thậm chí còn gây tổn thương nhiều hơn với nhân viên. Năm ngoái, công ty mẹ Facebook tuyên bố sa thải khoảng 4.000 nhân viên với lý do không đạt yêu cầu công việc.

Trước khi đợt sa thải mới nhất diễn ra, sự bất ổn kéo dài đã khiến nhiều nhân viên kiệt sức, thậm chí có người chỉ muốn bị cho nghỉ việc để chấm dứt cảnh chờ đợi.

Mark Zuckerberg gần như không còn lựa chọn nào khác

Trong email hôm 20/5, Mark Zuckerberg thừa nhận cái giá mà sự bất ổn về nhân sự gây ra: “Chúng tôi không phải lúc nào cũng cân bằng đúng, nhưng tôi thực sự quan tâm đến vấn đề đó nên sẽ tiếp tục điều chỉnh và cố gắng đối xử đúng đắn với mọi người trong quá trình này”, ông viết.

Chưa rõ giọng điệu mềm mỏng hơn của Mark Zuckerberg mang lại hiệu quả hay không. Dù vậy, ông gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc trấn an những nhân viên còn ở lại, theo Pav Stojkovic, chuyên gia từng giữ vị trí giám đốc nhân sự tại nhiều công ty, gồm cả The Athletic.

Cách tiếp cận hiện tại của Mark Zuckerberg khá khác so với trước đây. Năm 2022, ông từng nói với nhân viên Meta rằng sẽ nâng tiêu chuẩn đánh giá hiệu suất để loại bỏ những người “không nên ở đây”.

Khi đó, Giám đốc điều hành Meta nói rằng bằng cách “tăng sức ép lên một chút”, ông hy vọng một số nhân viên sẽ tự nhận ra “nơi này không phù hợp với mình” và chủ động rời đi.

Năm ngoái, Meta còn yêu cầu các quản lý xếp nhiều nhân viên hơn vào nhóm đánh giá hiệu suất thấp nhất. Mark Zuckerberg từ lâu được biết đến với phong cách điều hành gây áp lực cao tại Meta, củng cố văn hóa cạnh tranh khắc nghiệt kiểu “mạnh được yếu thua” trong tập đoàn mạng xã hội này.

Tuy nhiên, ông không phải lãnh đạo duy nhất theo đuổi triết lý “tự bơi hoặc chìm” trong bối cảnh AI đang làm thay đổi môi trường làm việc.

“Những công ty dẫn đầu về AI sẽ định hình thế hệ tiếp theo”

Thông điệp của Mark Zuckerberg xuất hiện vào thời điểm ngành công nghệ đang bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn.

Sự hào hứng với tiềm năng của AI đang song hành cùng nỗi lo về các đợt sa thải nhằm tăng hiệu quả và việc tự động hóa ngày càng lấn sâu vào công việc của con người.

Khi Meta điều chuyển khoảng 7.000 nhân viên sang các sáng kiến AI mới, Mark Zuckerberg cần một lực lượng lao động tập trung vào việc triển khai chiến lược giữa cuộc đua AI khốc liệt.

“Thành công không phải điều được đảm bảo sẵn. AI là công nghệ quan trọng nhất trong cuộc đời chúng ta. Những công ty dẫn đầu về AI sẽ định hình thế hệ tiếp theo”, ông viết.

Amii Barnard-Bahn cho rằng năng suất làm việc tại Meta có thể đã giảm mạnh trong tháng qua, khi nhân viên lo lắng không biết mình hoặc đồng nghiệp có bị sa thải hay tái cơ cấu hay không.

Bằng cách tạo cảm giác ổn định việc làm cao hơn trong hơn 6 tháng tới, Mark Zuckerberg có thể đang trao cho nhân viên điều mà nhiều hãng công nghệ lớn chưa làm được.

“Meta có nhân tài, hạ tầng, các ứng dụng, khả năng phân phối và mô hình kinh doanh. Chúng ta còn rất nhiều việc phải làm, nhưng nếu vượt qua được giai đoạn này, thành quả phía trước sẽ rất lớn”, tỉ phú sinh năm 1984 viết.

Nhân viên Meta gấp rút sử dụng hết phúc lợi trước khi bị sa thải

Trước đợt sa thải mới nhất của Meta, một số nhân viên đã bỏ văn phòng, gác lại công việc và cố gắng tận dụng tối đa các phúc lợi mà họ có thể sớm không còn được hưởng nữa, nhiều người trong công ty mẹ Facebook chia sẻ với tạp chí WIRED.

Hai nhân viên cho biết đang có làn sóng ồ ạt sử dụng khoản trợ cấp linh hoạt hằng năm trị giá 2.000 USD, có thể dùng cho nhiều mục đích như chăm sóc sức khỏe và các hoạt động nâng cao thể chất, tinh thần. Ngoài ra, Meta còn có khoản tín dụng 200 USD cấp ba năm một lần để mua thiết bị âm thanh, khiến nhiều người đổ xô mua Apple AirPods và các loại tai nghe khác.

Một nguồn tin khác cho biết các văn phòng Meta gần như trống trơn trong tuần này, khi nhiều người ưu tiên cập nhật CV và tụ tập bên ngoài với bạn bè, đồng nghiệp để tâm sự, vì có thể là lần cuối họ còn làm việc cùng nhau.

Theo các nguồn tin của WIRED, nhân viên Meta hiện ở trong trạng thái “tê liệt”, “làm việc cầm chừng” hoặc “hoảng loạn”.

Đợt cắt giảm diễn ra trong bối cảnh tập đoàn sở hữu Instagram, WhatsApp và Facebook đang đạt mức lợi nhuận cao kỷ lục. Tuy nhiên, Mark Zuckerberg cho rằng Meta cần giải phóng nguồn tiền để đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI, đồng thời tin rằng công ty vẫn có thể hoạt động hiệu quả với ít nhân sự hơn nhờ các công nghệ AI giúp tăng năng suất làm việc.

Meta từng dự báo chi tiêu vốn năm 2026 ở mức 115 - 135 tỉ USD, nhưng sau đó đã nâng lên 125 - 145 tỉ USD, chủ yếu do nhu cầu đầu tư hạ tầng AI và chi phí linh kiện trung tâm dữ liệu tăng.

Kể từ năm 2022, Meta đã trải qua 3 đợt sa thải lớn, gồm cả chiến dịch “năm hiệu quả” vào năm 2023. Dù có quy mô nhỏ hơn một số lần trước, đợt cắt giảm lần này vẫn gây chú ý mạnh vì diễn ra trong bối cảnh xã hội ngày càng lo ngại về tác động của AI với việc làm.

Theo 16 nhân viên và cựu nhân viên Meta trao đổi với WIRED gần đây, tinh thần nội bộ đang xuống mức thấp chưa từng có do hàng loạt vấn đề. Nhiều người bất mãn vì bị điều động sang nhóm AI mới mà không có quyền lựa chọn, cùng việc Meta triển khai phần mềm giám sát theo dõi cách nhân viên tại Mỹ sử dụng laptop để huấn luyện mô hình AI.

Meta cũng đang lên kế hoạch tái cấu trúc nội bộ trong quá trình sa thải diện rộng. Trong bản ghi nhớ mà Reuters tiếp cận được, bà Janelle Gale - Giám đốc nhân sự Meta - cho biết công ty dự định chuyển 7.000 nhân viên sang các sáng kiến mới liên quan đến quy trình AI, đồng thời cắt bỏ nhiều vị trí quản lý.

Ngoài ra, bà cho biết nhiều lãnh đạo Meta sẽ tiếp tục công bố các thay đổi về cơ cấu tổ chức.

“Khi xây dựng kế hoạch tái cấu trúc, nhiều lãnh đạo đã thiết kế bộ máy mới theo hướng ưu tiên AI ngay từ đầu. Hiện nhiều bộ phận có thể vận hành với mô hình ít tầng quản lý hơn, chia thành các nhóm nhỏ hoạt động linh hoạt hơn, ra quyết định nhanh hơn và có quyền chủ động lớn hơn”, Janelle Gale nói.

Theo Reuters, tổng số người bị ảnh hưởng, gồm cả bị sa thải hoặc chuyển sang vai trò mới, sẽ tương đương khoảng 20% lực lượng lao động hiện tại của Meta. Tuy nhiên, một số bộ phận của Meta không bị ảnh hưởng.

Trong một bản ghi nhớ trước đó gửi nhân viên, Janelle Gale cho biết Meta cũng đã hủy thêm 6.000 vị trí tuyển dụng còn đang để trống trong quá trình tái cơ cấu. Meta có 77.986 nhân viên tính đến cuối tháng 3, theo hồ sơ công ty.

Sơn Vân