Người Việt có ngại đi du lịch vì thời tiết cực đoan?

Theo Báo cáo Du lịch & Bền vững 2026 do Booking.com công bố, có tới 82% du khách Việt Nam cho biết họ cân nhắc rủi ro từ thời tiết cực đoan khi lựa chọn cả điểm đến lẫn thời điểm du lịch. Kết quả này phản ánh một thay đổi đáng chú ý trong hành vi du lịch của người Việt, trong bối cảnh các hiện tượng khí hậu bất thường ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn trên toàn cầu.

Du lịch giờ không chỉ để “đi chơi”

Báo cáo của Booking.com được thực hiện trên 32.500 du khách tại 35 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam.

Kết quả cho thấy du lịch bền vững đang trở thành ưu tiên lớn với người Việt ở hầu hết các thế hệ. Có tới 96% du khách Việt khẳng định du lịch bền vững là mục tiêu quan trọng hoặc rất quan trọng đối với họ.

Điều đáng chú ý là nhận thức này không còn dừng ở khẩu hiệu hay xu hướng mạng xã hội. Nhiều du khách đang thay đổi hành vi thật sự như giảm sử dụng nhựa dùng một lần, ưu tiên doanh nghiệp địa phương, chọn cơ sở lưu trú có chứng nhận bền vững và tiết kiệm năng lượng trong quá trình du lịch.

Trong nhóm Millennials, 58% cho biết họ chủ động giảm rác thải khi du lịch, trong khi 48% ưu tiên thực phẩm địa phương và theo mùa. Với Gen Z, tỷ lệ tham gia các hoạt động tìm hiểu văn hóa bản địa đạt 47% - cao nhất trong các nhóm thế hệ được khảo sát.

Những con số này phản ánh sự thay đổi trong tư duy du lịch của người trẻ Việt Nam: Chuyến đi không còn chỉ xoay quanh nghỉ dưỡng hay chụp ảnh đẹp, mà còn gắn với trách nhiệm môi trường và trải nghiệm văn hóa sâu hơn.

Thời tiết cực đoan trở thành “yếu tố quyết định”?

Nếu trước đây du khách thường chọn điểm đến dựa trên giá vé máy bay, cảnh đẹp hay độ nổi tiếng trên mạng xã hội, thì hiện nay khí hậu đang trở thành yếu tố tác động ngày càng mạnh đến quyết định du lịch.

Theo khảo sát, 81% du khách Việt cho biết họ chủ động tránh các điểm đến nổi tiếng vì thời tiết khắc nghiệt.

Có tới 73% cảm thấy căng thẳng do yếu tố thời tiết khi đặt chuyến đi, còn 71% cho rằng diễn biến khí hậu khó lường khiến họ gặp khó khăn trong việc quyết định thời điểm du lịch phù hợp.

Đáng chú ý, 58% người được hỏi cho biết họ từng hủy hoặc thay đổi kế hoạch du lịch trong 12 tháng qua do thời tiết cực đoan hoặc thiên tai như nắng nóng kéo dài, bão, lũ lụt hay cháy rừng. Trong khi đó, hơn một nửa du khách Việt cho biết một số điểm đến đã trở nên “quá nóng” để ghé thăm vào đúng thời điểm họ mong muốn.

Điều này phản ánh xu hướng đang xuất hiện trên toàn cầu, du lịch giờ đây không còn tách rời câu chuyện biến đổi khí hậu.

Xu hướng tránh đám đông và đi “mùa lệch”

Một thay đổi đáng chú ý khác là du khách Việt đang dần rời xa mô hình du lịch đại trà. Theo báo cáo, 40% người được khảo sát cho biết họ có kế hoạch tránh các điểm du lịch quá tải, 35% dự định đi ngoài mùa cao điểm và 31% muốn tìm những điểm đến có khí hậu mát mẻ hơn. Đây là sự chuyển dịch quan trọng trong ngành du lịch hiện đại.

Trong nhiều năm, du lịch từng gắn chặt với các mùa cao điểm, các địa điểm “viral” và trải nghiệm đông đúc. Nhưng sau đại dịch và trong bối cảnh khí hậu biến đổi mạnh hơn, ngày càng nhiều du khách bắt đầu ưu tiên sự yên tĩnh, trải nghiệm cá nhân và chất lượng hành trình thay vì chỉ chạy theo xu hướng.

Theo báo cáo, 55% du khách Việt lựa chọn các điểm đến ít đông đúc hơn vì không muốn góp phần gây ra tình trạng quá tải du lịch (overtourism). Đồng thời, 63% những người chọn đi ngoài mùa cao điểm cho biết họ muốn giảm áp lực cho điểm đến địa phương.

Điều này cho thấy du khách ngày càng quan tâm hơn đến tác động của hành vi du lịch đối với cộng đồng bản địa và môi trường tự nhiên.

Du lịch bền vững trở thành tiêu chuẩn mới

Báo cáo cũng cho thấy sự thay đổi không chỉ nằm ở điểm đến, mà còn xuất hiện trong những lựa chọn nhỏ hơn trong suốt hành trình.

Nhiều du khách Việt đang thay đổi nhận thức qua những điều quen thuộc như: mang theo bình nước cá nhân,sử dụng phương tiện công cộng, chọn thực phẩm địa phương, tham gia tour tìm hiểu văn hóa bản địa, hoặc ưu tiên các hoạt động bảo tồn thiên nhiên và hệ sinh thái địa phương.

Theo ông Branavan Aruljothi, Giám đốc Quốc gia của Booking.com tại Việt Nam, du khách ở mọi thế hệ đang tìm ra những cách khác nhau để biến du lịch bền vững thành hành động thực tế.

“Nó thể hiện qua những lựa chọn trong hành trình, các trải nghiệm văn hóa mà họ tìm kiếm hay cách họ chủ động thay đổi kế hoạch để thích ứng với biến đổi khí hậu”, ông cho biết.

Trong năm 2025, khách du lịch toàn cầu đã đặt hơn 100 triệu lượt lưu trú qua đêm tại các cơ sở có chứng nhận bền vững trên Booking.com. Con số này cho thấy du lịch bền vững không còn là xu hướng nhỏ dành cho một nhóm người quan tâm môi trường, mà đang dần trở thành phong cách sống mới của nhiều du khách hiện đại.

Nhật Hạ