Xăng E10 chính thức kinh doanh trên cả nước, người tiêu dùng nói gì?
Từ hôm nay (1/6), xăng sinh học E10 chính thức được triển khai trên phạm vi cả nước, đánh dấu bước chuyển mới trong lộ trình sử dụng nhiên liệu sạch tại Việt Nam.
Theo đó, bên cạnh kỳ vọng giảm phát thải và bảo vệ môi trường, không ít người dân vẫn băn khoăn về khả năng tương thích với động cơ, độ bền phương tiện và những chi phí có thể phát sinh trong quá trình sử dụng.
Xăng E10 vào cuộc sống, người dân vừa sử dụng vừa theo dõi
Ngày 1/6 đánh dấu một cột mốc quan trọng của thị trường nhiên liệu Việt Nam khi xăng sinh học E10 chính thức được đưa vào lưu thông trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Công Thương. Đây được xem là bước đi nhằm thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Tại nhiều cửa hàng xăng dầu ở TP.HCM trong ngày đầu triển khai, hoạt động mua bán diễn ra bình thường. Các trụ bơm đã được chuyển đổi sang xăng E10 RON95 và E5 RON92 theo quy định. Tuy nhiên, phía sau sự ổn định về nguồn cung là tâm lý thận trọng của không ít người sử dụng phương tiện.
Anh Việt Tú, tài xế xe công nghệ tại TP.HCM, cho biết đã theo dõi thông tin về việc chuyển đổi sang xăng E10 trong nhiều tháng qua. Với chiếc xe đã sử dụng hơn 12 năm, điều anh quan tâm nhất không phải là tên gọi của loại nhiên liệu mới mà là mức tiêu hao nhiên liệu và ảnh hưởng lâu dài đến động cơ.
“Tôi chạy xe để mưu sinh nên điều quan trọng là giá cả, mức tiêu hao nhiên liệu và liệu xăng mới có ảnh hưởng đến động cơ hay không”, anh Tú chia sẻ.
Tâm lý tương tự cũng xuất hiện ở nhiều người sử dụng xe máy. Chị Vân Thu cho biết bản thân khá lo lắng khi nghe thông tin xăng E10 chứa tới 10% ethanol. Dù hiểu chủ trương chuyển đổi nhằm giảm phát thải, chị vẫn mong muốn có thêm những đánh giá thực tế về tác động của loại nhiên liệu mới đối với động cơ.
“Trước khi áp dụng chính thức, gần như không còn lựa chọn mua xăng truyền thống. Người tiêu dùng buộc phải làm quen với loại nhiên liệu mới và chỉ mong quá trình sử dụng không phát sinh sự cố ngoài ý muốn”, chị Thu nói.
Không chỉ người đi xe máy, nhiều chủ sở hữu ô tô cũng bày tỏ sự thận trọng. Anh Hải Vinh, chủ một chiếc ô tô mới mua, cho rằng điều người tiêu dùng cần nhất hiện nay là thông tin rõ ràng từ các hãng sản xuất về mức độ tương thích của động cơ với xăng E10, cũng như các chính sách bảo hành nếu phát sinh sự cố liên quan đến nhiên liệu.
Theo ghi nhận từ các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu, trong những ngày đầu triển khai. Câu hỏi được khách hàng đặt ra nhiều nhất không phải giá bán mà là chất lượng và độ an toàn của nhiên liệu mới. Nhiều người chấp nhận sử dụng E10 nhưng vẫn muốn có thêm cơ sở khoa học để yên tâm khi vận hành phương tiện trong thời gian dài.
Chuyên gia đề nghị đánh giá kỹ tác động kỹ thuật trước khi chuyển đổi hoàn toàn sang xăng E10
Trao đổi với Một Thế Giới, về việc triển khai xăng E10 trên toàn quốc, ông Nguyễn Minh Đồng, chuyên gia ô tô có hơn 30 năm kinh nghiệm trong ngành công nghiệp ô tô tại Đức, cho rằng việc phát triển nhiên liệu sinh học là xu hướng tất yếu nhằm giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, lợi ích môi trường cần được đánh giá song song với các tác động kỹ thuật đối với phương tiện giao thông.
Theo ông Đồng, ethanol có khả năng giúp giảm một phần khí thải độc hại nhưng cũng làm thay đổi một số đặc tính của nhiên liệu. Khi tỷ lệ ethanol tăng từ 5% lên 10%, những yêu cầu về bảo quản, vận chuyển và kiểm soát chất lượng nhiên liệu cũng cần được nâng lên tương ứng.
Vị chuyên gia đặc biệt lưu ý đến độ bền của hệ thống nhiên liệu trên các phương tiện đời cũ. Theo ông, ethanol có thể làm giảm độ nhờn tự nhiên của nhiên liệu, đồng thời ảnh hưởng đến một số chi tiết bằng cao su, gioăng hoặc phớt nếu vật liệu không được thiết kế để tương thích với tỷ lệ ethanol cao hơn.
Một vấn đề khác được ông Đồng nhắc đến là đặc tính hút ẩm của ethanol. Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, nhiên liệu có thể hấp thụ hơi nước từ môi trường nếu quá trình bảo quản không được thực hiện đúng tiêu chuẩn. Điều này đòi hỏi hệ thống tồn trữ, vận chuyển và phân phối phải được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Theo đánh giá của chuyên gia, phần lớn các mẫu xe đời mới hiện nay có khả năng tương thích khá tốt với xăng E10. Tuy nhiên, đối với các phương tiện đã sử dụng nhiều năm, đặc biệt là xe cũ, cần có thêm các nghiên cứu và khuyến cáo cụ thể từ nhà sản xuất để người dân yên tâm sử dụng.
Ông Đồng cũng cho rằng người tiêu dùng cuối cùng sẽ đánh giá hiệu quả của E10 dựa trên tổng chi phí sử dụng thay vì chỉ nhìn vào giá bán mỗi lít xăng. Nếu mức tiêu hao nhiên liệu tăng hoặc phát sinh thêm chi phí bảo dưỡng, lợi ích kinh tế của người sử dụng có thể bị ảnh hưởng.
Từ thực tế đó, chuyên gia đề xuất cần có lộ trình chuyển đổi dựa trên các nghiên cứu khoa học được thực hiện trong điều kiện vận hành thực tế tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu nên được công khai để người dân, doanh nghiệp và các nhà sản xuất phương tiện cùng theo dõi.
Việc triển khai xăng E10 được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược xanh hóa ngành năng lượng và thực hiện cam kết giảm phát thải của Việt Nam. Tuy nhiên, để nhiên liệu sinh học thực sự được thị trường đón nhận, bên cạnh mục tiêu môi trường, các cơ quan quản lý cần bảo đảm chất lượng sản phẩm, minh bạch thông tin kỹ thuật và đặt quyền lợi người tiêu dùng ở vị trí trung tâm của quá trình chuyển đổi.
Khi những băn khoăn về độ bền động cơ, khả năng tương thích và chi phí sử dụng được giải đáp bằng các dữ liệu khoa học rõ ràng, xăng E10 mới có thể tạo dựng niềm tin và trở thành lựa chọn bền vững đối với hàng chục triệu người sử dụng phương tiện trên cả nước.