Microsoft công bố 7 mô hình AI mới ở Build 2026, đấu với OpenAI và Anthropic
Microsoft vừa công bố 7 mô hình AI mới cùng hàng loạt sản phẩm tại Build 2026, từ PC AI, tác tử AI đến chip điện toán lượng tử thế hệ tiếp theo.
Microsoft là nhân tố chính trong sự bùng nổ AI, cung cấp hạ tầng và dịch vụ đám mây quan trọng, đồng thời đầu tư hàng chục tỉ USD vào OpenAI và Anthropic. Giờ đây, Microsoft nỗ lực cạnh tranh với OpenAI, Anthropic và Google bằng các mô hình AI độc quyền do chính mình phát triển.
Tại Build - hội nghị dành cho nhà phát triển ở thành phố San Francisco (Mỹ) hôm 2/6, Microsoft đã giới thiệu MAI-Code-1-Flash, mô hình AI lập trình đầu tiên của hãng. MAI-Code-1-Flash có thể nhận mô tả bằng văn bản từ người dùng rồi tự tạo mã nguồn cho ứng dụng và website.
Theo Microsoft, MAI-Code-1-Flash được tối ưu mạnh cho chi phí và tốc độ xử lý, hiện đã được tích hợp vào dịch vụ GitHub Copilot cũng như trình soạn thảo Visual Studio Code.
Thị trường vibe coding gần đây bùng nổ mạnh khi cả lập trình viên lẫn người không có nền tảng kỹ thuật đều sử dụng câu lệnh văn bản để tạo ra phần mềm phức tạp. Với Microsoft, việc cung cấp sản phẩm riêng sẽ mang lại lợi ích kinh tế trong bối cảnh chi phí sử dụng các mô hình AI hàng đầu ngày càng tăng. Microsoft có thể vận hành các mô hình này trên hạ tầng đám mây Azure của mình thay vì phải trả tiền cho bên thứ ba như OpenAI hay Anthropic.
Vibe coding là cách lập trình bằng AI, trong đó người dùng không cần tự viết nhiều mã nguồn mà chủ yếu mô tả ý tưởng bằng ngôn ngữ tự nhiên để AI tạo ra phần mềm.
Vào tháng 5, Google đã giới thiệu Gemini 3.5 Flash, mô hình AI có khả năng lập trình và thực hiện nhiều tác vụ khác, đồng thời chạy trên các trung tâm dữ liệu riêng của hãng.
Ngoài MAI-Code-1-Flash, Microsoft còn công bố MAI-Thinking-1, mô hình AI chuyên về suy luận logic, đồng thời nhấn mạnh hiệu quả của cả hai sản phẩm tại Build 2026.
Ông Kyle Daigle, Giám đốc tiếp thị dành cho nhà phát triển kiêm Giám đốc vận hành GitHub tại Microsoft, cho biết MAI-Thinking-1 có quy mô trung bình nhưng “được xây dựng để đạt hiệu suất cao, đồng thời giữ chi phí token ở mức thấp”.
Token là đơn vị dữ liệu cơ bản mà mô hình AI dùng để đọc, xử lý và tạo nội dung. Số lượng token sử dụng càng nhiều thì chi phí dành cho nhà phát triển càng cao.
Microsoft đang cố mở rộng hiện diện ở nhiều tầng hơn trong hệ sinh thái AI, trong lúc OpenAI và Anthropic tiếp tục tăng trưởng với tốc độ kỷ lục và hướng tới việc IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng).
Anthropic đã bí mật nộp hồ sơ IPO hôm 1/6, còn OpenAI đang chuẩn bị cho kế hoạch niêm yết, có thể diễn ra trong năm nay.
Microsoft hiện đã đầu tư hơn 13 tỉ USD vào OpenAI và 5 tỉ USD vào Anthropic, đồng thời cung cấp các mô hình AI của hai công ty AI hàng đầu này thông qua nền tảng đám mây Azure.
MAI-Thinking-1 hiện được cung cấp dưới dạng bản xem trước riêng tư thông qua Microsoft Foundry, dịch vụ giúp tích hợp mô hình AI vào ứng dụng. Khách hàng có thể đăng ký trải nghiệm trước khi MAI-Thinking-1 được phát hành rộng rãi. Theo Microsoft, khách hàng có thể tăng độ chính xác cho MAI-Thinking-1 bằng cách bổ sung dữ liệu riêng của họ.
“Những gì các bạn vừa thấy là một sự thay đổi rất lớn. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc mọi công ty không chỉ đơn thuần sử dụng các mô hình AI tiên tiến, mà phải trực tiếp tham gia vào cuộc đua phát triển AI tiên tiến và trở thành một phần của hệ sinh thái đó”, Giám đốc điều hành Satya Nadella của Microsoft phát biểu trên sân khấu Build 2026.
Ông Mustafa Suleyman, Giám đốc điều hành Microsoft AI, cho biết sau khi tinh chỉnh các mô hình AI để phù hợp hơn với nhu cầu của hãng tư vấn McKinsey, Microsoft đã đạt hiệu quả chi phí cao hơn gấp 10 lần so với GPT 5-5 của OpenAI.
Cũng tại Build 2026, Microsoft công bố phiên bản nâng cấp của những mô hình AI chạy trên nền tảng đám mây dành cho nhận dạng giọng nói, tạo ảnh và giọng nói nhân tạo. Cụ thể gồm:
MAI-Transcribe-1.5: mô hình AI nhận dạng giọng nói và chuyển thành văn bản. Microsoft cho biết mô hình này hỗ trợ tới 43 ngôn ngữ, tốc độ xử lý nhanh hơn nhiều so với Gemini và GPT-4o-Transcribe.
MAI-Voice-2 và MAI-Voice-2 Flash: hai mô hình AI tạo giọng nói nhân tạo, hỗ trợ nhiều kiểu giọng, biểu cảm cảm xúc và khoảng 15 ngôn ngữ, gồm cả khả năng pha trộn ngôn ngữ như Hindi - Anh hoặc Tây Ban Nha-Anh.
MAI-Image-2.5 và MAI-Image-2.5 Flash: hai mô hình AI tạo và chỉnh sửa ảnh. Ngoài tạo ảnh từ văn bản, phiên bản mới còn hỗ trợ chỉnh sửa ảnh đầu vào giống GPT Image của OpenAI hoặc Imagen của Google.
Chưa hết, Microsoft còn tiết lộ các mô hình AI cỡ nhỏ có thể chạy trực tiếp trên PC Windows, gồm:
Aion 1.0 Instruct: mô hình ngôn ngữ nhỏ tối ưu cho xử lý văn bản và tác vụ AI nhẹ trên thiết bị cá nhân.
Aion 1.0 Plan: mô hình suy luận và điều phối tác tử AI cục bộ trên PC Windows.
Phi Silica: mô hình tối ưu cho Copilot+ PC và các tác vụ nền của Windows.
Những sản phẩm đáng chú ý khác ở Build 2026
Tại Build 2026, Microsoft không chỉ giới thiệu 7 mô hình mới mà còn phát đi tín hiệu rằng hãng đang bước vào giai đoạn xây dựng toàn bộ hệ sinh thái AI.
Trọng tâm lớn nhất của Build năm nay là các tác tử AI có khả năng tự hành động thay vì chỉ trả lời câu hỏi như chatbot truyền thống. Hầu hết công bố quan trọng của Microsoft đều xoay quanh mục tiêu biến AI thành lớp trung tâm mới của Windows, Microsoft 365 và các thiết bị tương lai.
Một trong những sản phẩm gây chú ý nhất là Surface RTX Spark Dev Box, mẫu PC AI mới dành cho lập trình viên. Thiết bị này dùng siêu chip RTX Spark của Nvidia, tích hợp RAM hợp nhất 128GB và có thể chạy cục bộ các mô hình AI tới khoảng 120 tỉ tham số mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào đám mây. Microsoft muốn biến Surface RTX Spark Dev Box thành nền tảng phát triển AI thế hệ mới cho Windows, cạnh tranh trực tiếp với các thiết bị cao cấp của Apple.
Song song đó, Microsoft còn ra mắt Project Solara, nền tảng mới được thiết kế dành riêng cho các thiết bị sử dụng tác tử AI thay vì ứng dụng truyền thống. Theo Microsoft, Project Solara là nền tảng cho kỷ nguyên thiết bị AI tiếp theo.
Microsoft trình diễn hai nguyên mẫu gồm thiết bị để bàn giống loa thông minh có màn hình và thiết bị đeo dạng thẻ nhân viên tích hợp camera cùng cảm biến vân tay. Hai sản phẩm này có thể nhận diện người dùng, ghi nhớ ngữ cảnh công việc và tương tác liên tục với các tác tử AI.
Tại Build 2026, Microsoft còn công bố Scout, tác tử AI có thể hoạt động theo thời gian thực, được tích hợp vào Microsoft 365, có khả năng tự theo dõi cuộc họp, xử lý công việc, phối hợp các quy trình và điều khiển nhiều tác tử AI cùng lúc.
Nói đơn giản, Microsoft muốn biến Scout thành một “nhân viên AI” có thể hỗ trợ công việc hằng ngày thay cho việc người dùng phải tự thao tác thủ công trên từng ứng dụng riêng lẻ.
Ngoài các sản phẩm AI, Microsoft còn dành nhiều thời lượng cho chip điện toán lượng tử Majorana 2 thế hệ mới. Công ty cho biết Majorana 2 sử dụng qubit, đơn vị thông tin trong điện toán lượng tử, với độ chính xác cao hơn gấp 1.000 lần, nhờ vật liệu siêu dẫn mới dựa trên chì thay vì nhôm. Microsoft đặt mục tiêu tạo ra máy tính lượng tử thực tiễn vào năm 2029.
Microsoft biến Windows thành hệ điều hành được xây dựng xoay quanh AI
Một thay đổi đáng chú ý khác là Microsoft đang biến Windows thành hệ điều hành được xây dựng xoay quanh AI. Gã khổng lồ phần mềm Mỹ giới thiệu nhiều công cụ mới dành cho lập trình viên, đồng thời tăng khả năng chạy AI trực tiếp trên PC thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào các trung tâm dữ liệu đám mây.
Bên cạnh đó, Microsoft cho biết đang phát triển công cụ giúp Windows chạy OpenClaw, nền tảng phần mềm mã nguồn mở có khả năng điều phối nhiều tác tử AI để thực hiện các công việc hằng ngày cho người dùng. Mục tiêu của Microsoft là biến OpenClaw thành công cụ đủ an toàn để doanh nghiệp sử dụng trên các máy tính chứa dữ liệu nhạy cảm.
Một hướng đi khác biệt trong chiến lược AI của Microsoft là tập trung vào chẩn đoán y khoa, lĩnh vực được hãng công bố từ cuối năm ngoái. Hiện Microsoft đã đạt thỏa thuận với Mayo Clinic để cùng phát triển AI y tế tiên tiến, kết hợp năng lực suy luận và hạ tầng tính toán của Microsoft với dữ liệu cùng chuyên môn lâm sàng từ Mayo Clinic.
Mayo Clinic là một trong những hệ thống y tế và trung tâm nghiên cứu y khoa phi lợi nhuận danh tiếng nhất thế giới, có trụ sở chính tại bang Minnesota (Mỹ).
Về tổng thể, Build 2026 cho thấy Microsoft không còn chỉ muốn là đối tác hạ tầng của OpenAI mà đang cố xây dựng hệ sinh thái AI hoàn chỉnh riêng, bao trùm từ mô hình nền tảng, thiết bị, hệ điều hành, tác tử AI đến điện toán lượng tử.