Amazon dùng AI hồi sinh nhân vật hoạt hình nổi tiếng, tác giả phản ứng gay gắt
Một nhân vật hoạt hình từng gây sốt trên mạng xã hội cách đây gần 10 năm đang trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận mới về trí tuệ nhân tạo (AI), bản quyền sáng tạo và quyền của tác giả trong kỷ nguyên số.
Loryn Brantz, họa sĩ minh họa và tác giả của nhân vật hoạt hình Good Advice Cupcake" công khai chỉ trích BuzzFeed và Amazon sau khi biết nhân vật do cô sáng tạo được cấp phép để phát triển thành một series hoạt hình mới có sử dụng công nghệ AI.
Từ người tạo nên cơn sốt mạng xã hội đến dự án hoạt hình AI
Loryn Brantz gia nhập BuzzFeed năm 2014, thời điểm nền tảng này đang ở đỉnh cao ảnh hưởng. Năm 2017, cô tạo nên cơn sốt trên mạng xã hội với Good Advice Cupcake, trong đó nhân vật bánh cupcake "siêu lạc quan" mang vẻ ngoài dễ thương nhưng thường đưa ra những lời khuyên hài hước, thẳng thắn.
Theo Brantz, nhân vật này được xây dựng dựa trên chính tính cách của cô. "Tôi là người luôn cố gắng giữ tinh thần lạc quan một cách quyết liệt. Nhân vật này là cách để tôi truyền tải những thông điệp tích cực bằng sự hài hước", Brantz chia sẻ với WIRED.
Sau khi trở nên nổi tiếng trên internet, BuzzFeed đã phát triển Good Advice Cupcake thành một series hoạt hình trực tuyến gồm 8 tập, phát hành trong năm 2019. Các tập phim xoay quanh những chủ đề đời sống quen thuộc như áp lực cá nhân, các mối quan hệ hay hành trình trưởng thành.
Mọi thứ trở nên căng thẳng khi Amazon Prime Video công bố dự án hoạt hình mới mang tên Cupcake & Friends. Đây là một trong ba series được lựa chọn từ GenAI Creators' Fund - chương trình hợp tác giữa Amazon Web Services (AWS) và Amazon MGM Studios nhằm thúc đẩy việc ứng dụng AI trong sản xuất nội dung.
Tác giả phản đối việc sử dụng AI
Sau khi thông tin được công bố, Brantz đăng tải bài viết trên Instagram, cho rằng việc biến nhân vật của mình thành một "con rối AI vô hồn" là điều cô không thể chấp nhận. Cô cũng kêu gọi người dùng tẩy chay các sản phẩm hoạt hình được tạo ra bằng AI.
Nữ họa sĩ cho biết khi ký các thỏa thuận với BuzzFeed nhiều năm trước, cô không thể hình dung rằng công nghệ AI tạo sinh sẽ phát triển mạnh mẽ như hiện nay.
"Tôi sẽ không bao giờ ký những điều khoản như vậy nếu biết rằng nhân vật có thể được phát triển bằng công nghệ AI trong tương lai", Brantz nói.
Theo cô, thời điểm rời BuzzFeed vào năm 2023 để chuyển sang làm việc cho thương hiệu giáo dục Ms. Rachel, cô từng tin rằng công ty sẽ không tiếp tục phát triển nhân vật này nếu không có sự tham gia của mình. Tuy nhiên, điều đó đã không xảy ra.
Hiện tài khoản Instagram của Good Advice Cupcake vẫn thu hút hơn 2 triệu người theo dõi.
BuzzFeed: Chúng tôi sở hữu nhân vật
Trước những chỉ trích từ tác giả, BuzzFeed khẳng định công ty là đơn vị sở hữu quyền sở hữu trí tuệ đối với nhân vật Cuppy, không phải Brantz.
Đại diện BuzzFeed cho biết công ty muốn sử dụng công nghệ mới để đưa một thương hiệu hoạt hình đã ngừng phát triển trở lại với khán giả và tiếp tục xây dựng những câu chuyện mới xung quanh nhân vật này.
Jonah Peretti, người sáng lập BuzzFeed và hiện phụ trách mảng AI của công ty, cũng phủ nhận quan điểm cho rằng AI sẽ thay thế hoàn toàn vai trò của con người trong dự án.
Theo Peretti, các khâu như viết kịch bản, xây dựng câu chuyện và phát triển nhân vật vẫn do con người đảm nhiệm. AI chỉ đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ quá trình sản xuất. Ông so sánh việc ứng dụng AI trong hoạt hình với việc Disney từng sử dụng công nghệ Xerox để hỗ trợ quy trình làm phim hoạt hình trong quá khứ.
Tuy nhiên, Brantz cho rằng sự so sánh này là không phù hợp. Cô cũng chỉ trích BuzzFeed vì không công khai chi tiết cách AI được sử dụng trong dự án mới.
Cuộc tranh luận lớn hơn về AI và quyền sáng tạo
Vụ việc đang thu hút sự chú ý không chỉ vì liên quan đến một nhân vật hoạt hình nổi tiếng, mà còn phản ánh những tranh luận ngày càng gay gắt về vai trò của AI trong ngành công nghiệp sáng tạo.
Trong những năm gần đây, nhiều nghệ sĩ, nhà văn, họa sĩ minh họa và nhà làm phim đã lên tiếng lo ngại rằng AI có thể được sử dụng để khai thác các tác phẩm có sẵn mà không nhận được sự đồng thuận hoặc chia sẻ lợi ích thỏa đáng với người sáng tạo ban đầu. Trong khi đó, các công ty công nghệ và truyền thông cho rằng AI chỉ là một công cụ mới, tương tự những bước tiến công nghệ từng xuất hiện trong lịch sử sáng tạo nội dung.
Với trường hợp của Good Advice Cupcake, tranh cãi không chỉ xoay quanh việc AI có được sử dụng hay không, mà còn đặt ra câu hỏi về quyền kiểm soát của tác giả đối với những nhân vật họ tạo ra sau khi quyền sở hữu trí tuệ đã thuộc về doanh nghiệp.
Brantz cho biết cô đang xem xét các lựa chọn pháp lý, dù thừa nhận không quá lạc quan về khả năng thay đổi tình hình.