Vì sao Đà Nẵng đề xuất di dời ga đường sắt tốc độ cao?
Sở Xây dựng Đà Nẵng đề xuất di dời ga đường sắt tốc độ cao về vị trí mới với nhiều ưu thế vượt trội.
Theo Nghị quyết số 172/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội, dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541km, tốc độ thiết kế 350km/h. Đoạn đi qua Đà Nẵng dài khoảng 116,42km, với ga hành khách dự kiến ban đầu đặt tại phường Hòa Khánh (khu vực phía Bắc nút giao giữa đường Bà Nà - Suối Mơ với cao tốc, khoảng km701); ga hành khách tại xã Chiên Đàn, khoảng km768; ga hàng hoá tại xã Tam Mỹ (khu vực giáp ranh xã Tam Hiệp và xã Tam Mỹ Tây, huyện Núi Thành cũ).
Tuy nhiên, tại thời điểm quy hoạch cũ, không gian phát triển của Đà Nẵng còn hạn chế. Sau khi thực hiện sáp nhập, dư địa quỹ đất và hạ tầng đã mở rộng, đòi hỏi một sự thay đổi chiến lược để phù hợp với cấu trúc không gian mới và định hướng phát triển đô thị theo mô hình đầu mối giao thông công cộng (TOD).
Sở Xây dựng Đà Nẵng chỉ ra rằng, vị trí ga tại phường Hòa Khánh đang bộc lộ nhiều hạn chế. Địa hình khu vực này chủ yếu là đồi núi, gấp khúc, độ dốc lớn, gây khó khăn cho việc thi công nền ga, các công trình phụ trợ và làm tăng chi phí san lấp.
Đặc biệt, quỹ đất bị phân mảnh bởi đồi núi và các dự án đã phát triển, khiến việc hình thành khu đô thị hỗn hợp quy mô lớn (TOD) là bài toán khó. Khả năng kết nối giao thông tại đây cũng bị hạn chế khi tuyến đường Bà Nà - Suối Mơ chủ yếu phục vụ du lịch và giao thông đô thị nhỏ, không đáp ứng được lưu lượng hành khách lớn của đường sắt tốc độ cao, đồng thời việc kết nối với sân bay cũng gặp khó khăn.
Trước thực tế đó, Sở Xây dựng kiến nghị chuyển dịch vị trí ga về khu vực nút giao giữa Quốc lộ 14B và đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi (khoảng Km706+300), cách vị trí cũ khoảng 5km về phía Đông Nam.
Theo phân tích, vị trí mới sở hữu những ưu thế vượt trội như khả năng kết nối; đây là điểm giao cắt của các trục giao thông đối ngoại quan trọng (Quốc lộ 14B, 14G, đường cao tốc), cho phép tổ chức trung tâm trung chuyển giao thông cấp vùng. Đặc biệt, khoảng cách đến sân bay quốc tế Đà Nẵng ngắn hơn đáng kể, tạo ra giá trị thặng dư đất đai cao nhất khi kết hợp "cửa ngõ hàng không" và "cửa ngõ đường sắt".
Về địa hình rất thuận lợi, khu vực này tương đối bằng phẳng, giúp việc thi công nền ga, depot và các khu logistics trở nên dễ dàng, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Vị trí này cũng là động lực TOD với quỹ đất đủ lớn, là nơi lý tưởng để tổ chức khu đô thị nén, đa chức năng trong bán kính 800-1.000m, đóng vai trò là cực tăng trưởng mới phía Tây - Tây Nam, giúp giãn áp lực cho khu vực trung tâm hiện hữu.
Về giá trị cảnh quan, nằm gần sông và đường Thăng Long, vị trí mới không chỉ tạo ra "cửa ngõ cảm xúc" ấn tượng cho hành khách mà còn mở ra cơ hội kết nối giao thông đường thủy về phố cổ Hội An, tạo hành trình trải nghiệm liên tục cho đô thị du lịch.
Theo Sở Xây dựng, vị trí ga gắn với cao tốc và quốc lộ cho phép bố trí khu logistics, trung tâm phân phối, kho vận giá trị cao, phục vụ vận chuyển nhanh hàng hóa, bưu chính, thương mại điện tử; tạo tiền hề hình thành Hub logistics "Sân bay – Ga đường sắt tốc độ cao - Trung tâm logistics sau ga - Đô thị TOD", đáp ứng yêu cầu vận tải hành khách, hàng hóa chất lượng cao. Vị trí đề xuất có kết nối thuận lợi với Khu công nghệ cao, Khu CNTT tập trung, các khu công nghiệp Hòa Ninh, Liên Chiểu, Hòa Khánh, các khu thương mại tự do qua các tuyến đường vành đai và quốc lộ.
Với sự ủng hộ của phần lớn các đơn vị liên quan, Sở Xây dựng đề xuất UBND thành phố Đà Nẵng báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, thống nhất chủ trương điều chỉnh này nhằm làm cơ sở triển khai các bước thủ tục tiếp theo, hiện thực hóa khát vọng phát triển đô thị Đà Nẵng trong giai đoạn mới.