Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương: Chuyển đổi số thực chất là tạo ra cách làm mới

Tại Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 diễn ra sáng nay, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Hoàng Phương đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh chuyển đổi số là đột phá hàng đầu trong kỷ nguyên mới.

Thứ trưởng cho biết: "Việt Nam đã xác định ba trụ cột khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để đưa đất nước phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Cả ba trụ cột này đều có những vai trò hết sức quan trọng trong bối cảnh phát triển của Việt Nam hiện nay; tuy nhiên hôm nay tôi xin được nói sâu hơn về chuyển đổi số thực chất".

Những bước tiến của chuyển đổi số thực chất

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhìn nhận thẳng thắn về những kết quả và thách thức: Chỉ trong một vài năm ngắn ngủi, chúng ta đã có những bước tiến mạnh mẽ để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia:

Hệ thống thể chế tương đối hoàn thiện phục vụ cho chuyển đổi số - năm 2025 đã sửa đổi 10 luật với hàng chục Nghị định thông tư, đặc biệt phải kể đến là Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật dữ liệu, Luật AI tạo hành lang pháp lý tương đối toàn diện để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia;

Chúng ta đã có hạ tầng số hiện đại với tỷ lệ phủ sóng 5G trên 90% dân số;

Chúng ta đã có những cơ sở dữ liệu quốc gia lớn và nền tảng số dùng chung quốc gia như CSDL quốc gia về dân cư và nền tảng VNeID;

Người dân và các cơ quan nhà nước đang có những bước tiến mạnh mẽ trong việc triển khai sử dụng trí tuệ nhân tạo;

Và đồng thời chúng ta đang triển khai nhiều chương trình tăng cường đào tạo nhân lực mà đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học, công nghệ, chúng ta đã có nhiều chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; phổ cập kiến thức số, trang bị kỹ năng số cho người dân và doanh nghiệp".

Thứ trưởng cũng lưu ý: "Bên cạnh những mặt đã làm được, chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế: vẫn còn khoảng cách giữa thể chế và thực thi, giữa hạ tầng được đầu tư và giá trị được tạo ra, giữa kỳ vọng và niềm tin số của người dân và doanh nghiệp".

Thay đổi tư duy để tạo giá trị vượt trội

Để giải quyết vấn đề này, Thứ trưởng nhấn mạnh: "Một câu hỏi thường trực với Lãnh đạo Bộ KHCN và các đơn vị chức năng của Bộ KHCN là làm sao để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra được những giá trị thực sự lớn, thực sự đột phá. Để làm được điều này thì cần phải có một sự thay đổi tư duy mạnh mẽ trong tư duy, nhận thức về chuyển đổi số".

Nhiều người vẫn cho rằng chuyển đổi số chủ yếu là đầu tư thêm máy móc, phần mềm, nền tảng số hay cơ sở dữ liệu. Đây là điều cần thiết nhưng chưa phải là điểm cốt lõi của chuyển đổi số. Điều quan trọng hơn để chuyển đổi số thành công là phải xuất phát từ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn của người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước để tìm ra những cách làm mới, quy trình mới dựa trên công nghệ số.

“

Mục tiêu của chuyển đổi số không phải là làm những việc cũ trên môi trường số, mà là làm tốt hơn những việc cần làm: nhanh hơn, đơn giản hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương

Khi người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ trực tiếp cảm nhận được những lợi ích đó, họ sẽ chủ động tham gia và trở thành động lực thúc đẩy mạnh mẽ, đảm bảo sự phát triển bền vững của quá trình chuyển đổi số quốc gia. Chuyển đổi số không phải là số hóa quy trình cũ, mà là tạo ra cách làm mới bằng công nghệ số với hiệu quả vượt trội.

Bốn mục tiêu trọng tâm của Diễn đàn 2026

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương công bố 4 mục tiêu trọng tâm:

Một là, tạo dựng một không gian đối thoại chính sách thực chất, để Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và các đối tác quốc tế cùng định hình tầm nhìn và tháo gỡ điểm nghẽn cho chuyển đổi số quốc gia.

Hai là, thúc đẩy phát triển nền tảng số và dịch vụ số dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo - coi đây là hạ tầng cốt lõi để xây dựng chính phủ số, phát triển kinh tế số và kiến tạo xã hội số.

Ba là, kết nối nguồn lực và lan tỏa các mô hình hiệu quả - từ trung ương đến địa phương, từ thành thị đến nông thôn, miền núi, hải đảo - để không một người dân nào, không một vùng đất nào bị bỏ lại phía sau trong tiến trình số.

Bốn là, mở rộng hợp tác quốc tế, đưa Việt Nam tham gia chủ động và có trách nhiệm vào dòng chảy công nghệ toàn cầu, đồng thời khẳng định năng lực tự chủ về công nghệ của chính mình.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương tin tưởng: "Lịch sử đã nhiều lần chứng minh rằng dân tộc Việt Nam luôn có khả năng làm nên những điều phi thường vào những thời khắc quyết định. Hôm nay, đứng trước cánh cửa của kỷ nguyên số, đứng trước sự chuyển động vô cùng mạnh mẽ của quá trình chuyển đổi số quốc gia, sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tôi tin tưởng sâu sắc rằng, với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp, trí tuệ của các nhà khoa học và khát vọng của hơn một trăm triệu người dân, Việt Nam nhất định sẽ xây dựng thành công một quốc gia số hùng cường, thịnh vượng và bền vững".

Nam Phong