Xa lộ Hà Nội còn nhiều điểm nghẽn mặt bằng, TP.HCM thúc tiến độ các dự án trọng điểm

Hàng chục trường hợp chưa bàn giao mặt bằng

Xa lộ Hà Nội được xem là một trong những tuyến giao thông huyết mạch của TP.HCM, kết nối trung tâm thành phố với cửa ngõ phía Đông và TP. Đồng Nai. Trong nhiều năm qua, việc mở rộng tuyến đường này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm ùn tắc giao thông, nâng cao năng lực vận tải và tạo động lực phát triển cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Tuy nhiên, dù phần lớn dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại một số khu vực vẫn còn những vướng mắc kéo dài.

Theo báo cáo mới nhất từ các đơn vị liên quan, tại khu vực phường Tăng Nhơn Phú vẫn còn 21 trường hợp chưa bàn giao mặt bằng với tổng diện tích hơn 4.100 m². Trong thời gian qua, chính quyền địa phương đã vận động được một số hộ dân đồng thuận giao đất nhưng vẫn còn nhiều trường hợp cần tiếp tục xử lý.

Tại phường Phước Long, hiện vẫn còn một hộ dân chưa bàn giao khoảng 1.100 m² đất. Trong khi đó, tại phường Linh Xuân còn một trường hợp chưa hoàn tất việc bàn giao khoảng 260 m² mặt bằng.

Không chỉ vướng mắc về đất đai, việc giải quyết chính sách bồi thường và hỗ trợ cho 12 hộ dân tại khu vực Nhà máy nước Thủ Đức cũng chưa hoàn thành theo kế hoạch đề ra.

Đánh giá chung của các cơ quan chức năng cho thấy tiến độ giải phóng mặt bằng vẫn chậm hơn yêu cầu. Một trong những nguyên nhân được xác định là sự phối hợp giữa các đơn vị liên quan chưa thực sự đồng bộ, khiến nhiều đầu việc chưa được xử lý dứt điểm đúng thời hạn.

Trước thực trạng này, TP.HCM yêu cầu các địa phương tập trung vận động người dân bàn giao mặt bằng trong thời gian sớm nhất, đồng thời rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý đối với những trường hợp còn tồn đọng.

Việc sớm giải quyết dứt điểm các điểm nghẽn được xem là điều kiện quan trọng để hoàn thiện các hạng mục còn lại của dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội cũng như tạo tiền đề triển khai các dự án giao thông liên quan trong khu vực.

Gỡ điểm nghẽn cho metro và các dự án hạ tầng khu Đông

Không chỉ phục vụ mục tiêu mở rộng Xa lộ Hà Nội, công tác thu hồi đất và giải phóng mặt bằng dọc tuyến đường này còn liên quan trực tiếp đến việc hình thành quỹ đất phục vụ phát triển đô thị và các dự án giao thông công cộng quy mô lớn.

Một trong những dự án được đặc biệt quan tâm là việc tạo quỹ đất phục vụ tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên, tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của TP.HCM.

Theo kế hoạch, các đơn vị liên quan sẽ tiếp tục phối hợp để xác định ranh giới, cắm mốc ngoài thực địa và hoàn thiện các thủ tục kiểm kê, bồi thường đối với những khu vực chưa hoàn tất.

Song song đó, thành phố cũng đang thúc đẩy việc rà soát các phương án tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Đây được xem là một trong những khâu quan trọng nhất trong quá trình giải phóng mặt bằng.

Hiện có 71 trường hợp cần được bố trí nền đất tái định cư. Các cơ quan chức năng đang rà soát địa điểm phù hợp nhằm bảo đảm người dân có nơi ở mới ổn định, đồng thời đáp ứng tiến độ chung của dự án.

Theo các chuyên gia quy hoạch đô thị, bài toán khó nhất của nhiều dự án hạ tầng tại TP.HCM hiện nay không nằm ở nguồn vốn hay kỹ thuật xây dựng mà ở khâu giải phóng mặt bằng. Khi các khu vực dân cư ngày càng phát triển, giá trị đất đai tăng cao, việc tạo được sự đồng thuận giữa cơ quan quản lý và người dân trở thành yếu tố quyết định tiến độ của dự án.

Nhiều dự án giao thông lớn trên địa bàn thành phố từng phải kéo dài nhiều năm chỉ vì một số trường hợp chưa thống nhất phương án bồi thường hoặc chưa hoàn tất thủ tục pháp lý liên quan đến đất đai.

Vì vậy, bên cạnh việc bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, các chuyên gia cho rằng cần tăng cường cơ chế phối hợp giữa các sở ngành, địa phương và chủ đầu tư để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, hạn chế tình trạng chờ đợi qua nhiều cấp.

Đối với khu vực phía Đông TP.HCM, nơi đang hình thành các trung tâm công nghệ, giáo dục và đổi mới sáng tạo gắn với Đại học Quốc gia TP.HCM, việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Khi các điểm nghẽn mặt bằng được tháo gỡ, không chỉ dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội được hoàn tất mà nhiều công trình liên quan như Metro Bến Thành - Suối Tiên, các tuyến kết nối liên vùng và các dự án phát triển đô thị dọc hành lang giao thông cũng sẽ được hưởng lợi.

Giới chuyên gia nhận định, tốc độ phát triển của TP.HCM trong giai đoạn tới phụ thuộc rất lớn vào khả năng hoàn thiện mạng lưới hạ tầng chiến lược. Trong đó, việc giải quyết dứt điểm các tồn đọng về bồi thường, tái định cư và giải phóng mặt bằng là chìa khóa để các dự án trọng điểm sớm phát huy hiệu quả, góp phần giảm ùn tắc giao thông và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực phía Đông thành phố.

Nguyễn Tuyết