TP.HCM: Suýt mất cơ hội làm cha vì căn bệnh nhiều người nghĩ chỉ có ở trẻ em
Một tuần sau khi bị sưng mang tai do quai bị, một người đàn ông ở TP.HCM phải nhập viện, vì biến chứng viêm tinh hoàn, nguy cơ mất khả năng làm cha.
Thông tin trên được bác sĩ Nguyễn Gia Kỳ, Phòng khám Nam khoa, Khoa Ngoại thận - Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, chia sẻ vào chiều 5/6. Đây không chỉ là hồi chuông cảnh báo về sự chủ quan đối với căn bệnh quai bị, mà còn là minh chứng đắt giá cho tầm quan trọng của việc tiêm chủng trong độ tuổi trưởng thành.
Từ triệu chứng “sưng hàm nhẹ” đến nỗi ám ảnh về khả năng làm cha
Anh N.H.H. (33 tuổi, ngụ TP.HCM) từng nghĩ vùng mang tai sưng đau chỉ là biểu hiện viêm nhiễm thông thường nên tự theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, chỉ một tuần sau, anh bất ngờ sốt cao, đau dữ dội vùng bìu và phải đến cơ sở y tế cấp cứu trong tình trạng hoang mang.
Tại Phòng khám Nam khoa, Khoa Ngoại thận - Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm tinh hoàn do biến chứng quai bị. Với người đàn ông đã có một con và đang mong muốn sinh thêm con thứ hai, thông tin này lập tức khiến anh lo lắng về nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Theo các bác sĩ, viêm tinh hoàn là một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất của quai bị ở nam giới sau tuổi dậy thì. Tình trạng này không chỉ gây đau đớn mà còn có thể dẫn đến teo tinh hoàn, suy giảm chức năng sinh tinh và ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng trong tương lai.
Nhiều người trưởng thành vẫn cho rằng mình đã vượt qua độ tuổi nguy cơ mắc quai bị. Tuy nhiên, thực tế cho thấy những người chưa từng mắc bệnh hoặc chưa được tiêm vaccine đầy đủ vẫn có thể nhiễm vi rút bất cứ lúc nào.
Bác sĩ Nguyễn Gia Kỳ, cho biết vi rút quai bị lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp, giọt bắn hoặc tiếp xúc gần với người bệnh. Sau thời gian ủ bệnh, người mắc thường xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau vùng hàm và sưng tuyến mang tai.
Điều đáng lo ngại là ở nam giới sau tuổi dậy thì, virus có thể lan đến tinh hoàn và gây viêm. Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều bệnh nhân tìm đến bệnh viện trong tâm trạng lo lắng khi xuất hiện tình trạng đau tinh hoàn hoặc bìu sưng to sau khi mắc quai bị.
Theo bác sĩ Nguyễn Gia Kỳ, không phải trường hợp nào bị quai bị cũng dẫn đến vô sinh. Tuy nhiên, biến chứng viêm tinh hoàn có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách. Vì vậy, việc phát hiện sớm và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Sai lầm phổ biến khiến biến chứng trở nên nghiêm trọng
Một thực tế đáng báo động là nhiều người bệnh vẫn lựa chọn tự điều trị khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ quai bị. Các phương pháp truyền miệng như đắp lá, bôi thuốc dân gian hoặc tự ý sử dụng kháng sinh được áp dụng khá phổ biến dù không có cơ sở khoa học.
Bác sĩ Kỳ nhận định việc tự điều trị không những không giúp tiêu diệt virus mà còn làm chậm thời điểm thăm khám, khiến nguy cơ biến chứng tăng cao. Đặc biệt, việc tự ý dùng thuốc có thể che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho quá trình chẩn đoán.
Vị bác sĩ cũng lưu ý rằng không phải mọi trường hợp đau tinh hoàn đều liên quan đến quai bị. Một số bệnh lý cấp cứu nam khoa như xoắn tinh hoàn có biểu hiện tương tự nhưng cần can thiệp khẩn cấp để bảo tồn chức năng cơ quan sinh sản.
“Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao kéo dài, đau tinh hoàn tăng nhanh, bìu sưng đỏ, buồn nôn hoặc nôn ói, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay. Việc trì hoãn điều trị có thể dẫn đến những tổn thương không thể hồi phục”, bác sĩ Kỳ khuyến cáo.
Vắc xin quai bị là giải pháp phòng bệnh hiệu quả nhất
Hiện nay, y học chưa có thuốc đặc trị giúp tiêu diệt vi rút quai bị. Các biện pháp điều trị chủ yếu tập trung vào giảm triệu chứng, kiểm soát đau, hỗ trợ phục hồi và theo dõi biến chứng.
Chính vì vậy, tiêm vắc xin vẫn được xem là biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất. Vắc xin phòng quai bị thường được sử dụng dưới dạng phối hợp trong vắc xin sởi - quai bị - rubella (MMR), giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh cũng như các biến chứng nguy hiểm.
Theo bác sĩ Nguyễn Gia Kỳ, nhiều người trưởng thành chưa từng tiêm phòng hoặc không nhớ rõ lịch sử tiêm chủng của bản thân. Đây là nhóm đối tượng cần chủ động đến các cơ sở y tế để được tư vấn và đánh giá khả năng cần tiêm bổ sung.
“Quai bị là bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vaccine. Đừng đợi đến khi xuất hiện biến chứng viêm tinh hoàn hoặc lo lắng về khả năng sinh sản mới nghĩ đến việc tiêm phòng. Chủ động bảo vệ sức khỏe từ sớm luôn là lựa chọn an toàn và tiết kiệm nhất”, bác sĩ Kỳ nhấn mạnh.
Sau đợt điều trị, anh H. vẫn phải tái khám định kỳ và thực hiện các xét nghiệm đánh giá chức năng sinh sản theo chỉ định của bác sĩ. Hành trình hồi phục của anh là lời nhắc nhở rằng những căn bệnh tưởng chừng quen thuộc vẫn có thể để lại hậu quả nặng nề nếu bị xem nhẹ.