Bí ẩn Thế chiến II: Phát hiện xác tàu ngầm Mỹ mất tích sau 82 năm dưới đáy biển Nhật Bản
Sự kiện Bộ Tư lệnh Lịch sử và Di sản Hải quân Hoa Kỳ chính thức xác nhận vị trí của tàu ngầm Mỹ USS Herring bị mất tích từ thời Thế chiến II ngoài khơi Nhật Bản đã khép lại một trong những bí ẩn lịch sử kéo dài hơn 8 thập kỷ.
Mới đây, một phát hiện chấn động đã thu hút sự chú ý lớn của giới lịch sử và khảo cổ quốc tế: Xác tàu ngầm Mỹ USS Herring (SS-233) thời Thế chiến II bị mất tích từ năm 1944 vừa được tìm thấy ngoài khơi đảo Matsua, Nhật Bản. Con tàu huyền thoại này hiện đang nằm ở độ sâu hơn 90 mét dưới đáy Thái Bình Dương. Điều kinh ngạc là dù đã trải qua gần một thế kỷ, con tàu vẫn ở trong tư thế thẳng đứng và "duy trì độ nguyên vẹn cao".
Sự kiện bàn giao và công bố thông tin chính thức diễn ra vào đúng ngày 1/6/2026, đánh dấu cột mốc tròn 82 năm kể từ ngày định mệnh con tàu bị đánh chìm và mang theo sinh mạng của toàn bộ 83 thủy thủ đoàn. Phát hiện lịch sử này là kết quả sau nhiều năm nỗ lực phân tích dữ liệu từ một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế, phối hợp cùng các tình nguyện viên Mỹ và Nhật Bản.
Hành trình quả cảm và nhiệm vụ cuối cùng của tàu ngầm Mỹ USS Herring
Tàu ngầm Mỹ USS Herring được hạ thủy lần đầu tiên tại Xưởng đóng tàu hải quân Portsmouth ở Maine vào ngày 15/1/1942 và chính thức đưa vào biên chế ngày 4/5/1942.
Trong suốt giai đoạn khốc liệt của Thế chiến II, con tàu đã chứng minh sức mạnh đáng gờm khi hoàn thành xuất sắc 8 chuyến tuần tra chiến đấu ở cả hai mặt trận Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Tổng cộng, tàu ngầm Herring đã đánh chìm 7 tàu của phe phát xít, bao gồm 4 tàu chở hàng lớn của Nhật Bản ngay trong chuyến tuần tra cuối cùng của mình.
Tuy nhiên, chuyến hành trình vinh quang ấy đã mãi mãi dừng lại vào mùa hè năm 1944. Theo các tài liệu lưu trữ, tàu ngầm Herring được nhìn thấy lần cuối cùng bởi thủy thủ đoàn của tàu USS Barb vào tối ngày 31/5/1944, khi hai bên gặp nhau để phân chia khu vực tuần tra ngoài khơi quần đảo Kuril – một quần đảo nằm ở phía đông Nhật Bản.
Bi kịch ập đến vào sáng sớm ngày 1/6/1944. Từ phía xa, thủy thủ đoàn của tàu USS Barb đã ghi nhận được những chuỗi âm thanh đáng sợ của bom chìm – loại vũ khí chuyên dụng được thả từ tàu hoặc máy bay để tấn công tàu ngầm – phát nổ liên tiếp. Đối chiếu với các tài liệu lịch sử từ phía Nhật Bản, tàu ngầm Herring lúc đó đã dũng cảm tiến hành một cuộc tấn công nhưng không may bị trúng hai phát đạn trực diện từ pháo binh bờ biển của đối phương trong một cuộc phản công dữ dội.
Những vết thương chí mạng này đã khiến tàu ngầm Herring nhanh chóng chìm sâu vào lòng đại dương. Khi con tàu không thể quay trở về và báo cáo đến căn cứ Midway theo lịch trình vào ngày 13/7/1944, Hải quân Mỹ đã chính thức tuyên bố con tàu bị mất tích trong Thế chiến II. Vụ chìm tàu thảm khốc này đã lấy đi mạng sống của toàn bộ 83 thành viên thủy thủ đoàn, để lại nỗi đau thương kéo dài hàng thập kỷ cho gia đình họ.
Tìm thấy xác tàu ngầm Mỹ: Nơi an nghỉ cuối cùng được bảo vệ nghiêm ngặt
Manh mối đầu tiên về sự tồn tại của xác tàu ngầm Mỹ xuất hiện vào năm 2017, khi một đoàn thám hiểm chung giữa Hội Địa lý Nga (RGS) và Quân đội Nga phát hiện một xác tàu ngầm bí ẩn trong khu vực ngoài khơi đảo Matsua. Dựa trên các đặc điểm hình học và vị trí định vị, RGS bước đầu nhận định đây chính là con tàu Herring bị mất tích. Đến năm 2022, một đoàn thám hiểm chung khác tiếp tục quay trở lại tọa độ này để ghi hình, đánh giá hiện trạng chi tiết và đặt một tấm bia tưởng niệm dưới lòng biển sâu nhằm tri ân những người lính đã ngã xuống.
Toàn bộ dữ liệu hình ảnh, định vị do RGS thu thập sau đó đã được chia sẻ rộng rãi và trải qua quá trình phân tích nghiêm ngặt bởi hai nhà nghiên cứu tình nguyện người Mỹ cùng một chuyên gia khảo cổ tại Nhật Bản. Vào ngày 1/6/2026, Bộ Tư lệnh Lịch sử và Di sản Hải quân Hoa Kỳ (NHHC) đã đưa ra kết luận xác nhận cuối cùng.
Bằng chứng thuyết phục nhất được tìm thấy trên xác tàu ngầm chính là những vết hư hại do trúng đạn chiến đấu xuất hiện rõ mồn một xung quanh tháp chỉ huy – bệ cao nơi các sĩ quan điều khiển tàu. Những tổn thất này, kết hợp với các dấu vết mắc cạn ở phần mũi tàu ngầm, hoàn toàn trùng khớp với các ghi chép lịch sử của cả hai bên Mỹ và Nhật về trận chiến định mệnh năm 1944.
Hiện tại, xác tàu ngầm Mỹ USS Herring đã được đưa vào danh sách bảo vệ nghiêm ngặt theo luật pháp Hoa Kỳ và thuộc thẩm quyền quản lý trực tiếp của Bộ Hải quân. Cơ quan chức năng chỉ cho phép một số hoạt động nghiên cứu khoa học từ xa, tuyệt đối nghiêm cấm bất kỳ hành vi nào làm xáo trộn, xâm phạm đến cấu trúc của xác tàu khi chưa có sự điều phối và cấp phép từ NHHC.
Trong thông cáo báo chí đầy xúc động, đại diện NHHC nhấn mạnh: “Quan trọng hơn hết, xác tàu ngầm này chính là nơi an nghỉ cuối cùng của 83 thuỷ thủ đã anh dũng hy sinh mạng sống để bảo vệ đất nước. Nơi đây cần phải được tất cả các bên tôn trọng và đối xử như một nghĩa trang chiến tranh thiêng liêng dưới lòng đại dương”.
Việc tìm thấy tàu USS Herring không chỉ khép lại một trang sử đau thương của Thế chiến II mà còn là lời nhắc nhở thế hệ mai sau về giá trị của hòa bình.