Đột phá hạ tầng số cho sàn giao dịch KHCN

Trao đổi với Một Thế Giới, ông Chu Thúc Đạt, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ KH&CN), cho biết việc phát triển sàn giao dịch KHCN hiện trở thành ưu tiên hàng đầu nhằm tối ưu hóa nguồn lực quốc gia và thúc đẩy thị trường công nghệ vận hành minh bạch, bền vững. Trước thực trạng gần 20 sàn giao dịch đang hoạt động có dấu hiệu phân mảnh, ông Chu Thúc Đạt khẳng định Bộ đã triển khai các chỉ đạo quyết liệt từ Ban Chỉ đạo Trung ương để chuẩn hóa hệ thống, khắc phục tình trạng lãng phí ngân sách và dữ liệu rời rạc.

Hoàn thiện khung pháp lý và mô hình vận hành

Bộ KH&CN đã tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, tiêu biểu là Luật số 115/2025/QH15 và Nghị định số 101/2026/NĐ-CP để tạo đà bứt phá. Luật số 115/2025/QH15 nhấn mạnh việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật và hỗ trợ hoạt động của các tổ chức trung gian.

Theo đó, Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong việc xây dựng hạ tầng số dùng chung, đồng thời khuyến khích mạnh mẽ mô hình "Đầu tư công - Quản trị tư". Mô hình này nhằm đảm bảo hiệu quả vận hành thực chất, linh hoạt và chuyên nghiệp cho các sàn giao dịch KHCN trên phạm vi cả nước, thay vì đầu tư dàn trải như trước đây.

Bên cạnh đó, Nghị định số 265/2025/NĐ-CP cũng quy định cụ thể về tài chính, đầu tư cho các nhiệm vụ đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và hỗ trợ hoạt động cho các tổ chức trung gian này. Chính sách mới này tạo nền tảng vững chắc để chuyển đổi phương thức hoạt động từ hành chính thuần túy sang quản trị kinh tế chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu thực tiễn khắt khe của thị trường công nghệ hiện đại.

Việc quy định định mức kinh tế kỹ thuật cho các dịch vụ sự nghiệp công về phát triển thị trường KH&CN chính là bước đi mang tính đột phá nhằm chuyên nghiệp hóa các dịch vụ này.

Chiến lược tập trung dữ liệu tại sàn giao dịch KHCN

Để khắc phục triệt để tình trạng dữ liệu rời rạc, Bộ KH&CN đã ban hành các văn bản hướng dẫn quyết liệt cho các địa phương. Trong báo cáo số 1807/BKHCN-ĐMST ngày 27/3/2026, Bộ đề xuất Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở KH&CN rà soát, tổ chức lại các đơn vị hiện có.

"Các đơn vị này phải chủ động lập kế hoạch đầu tư công, tập trung ngân sách để nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và bố trí đội ngũ nhân lực chuyên môn cao để đảm bảo sàn hoạt động hiệu quả", ông Đạt nói.

Bộ KH&CN đã tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, tiêu biểu là Luật số 115/2025/QH15 và Nghị định số 101/2026/NĐ-CP. Luật số 115/2025/QH15 nhấn mạnh việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật và hỗ trợ hoạt động của các tổ chức trung gian.

Theo đó, Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong việc xây dựng hạ tầng số dùng chung, đồng thời khuyến khích mạnh mẽ mô hình "Đầu tư công - Quản trị tư". Mô hình này nhằm đảm bảo hiệu quả vận hành thực chất, linh hoạt và chuyên nghiệp cho các sàn giao dịch KHCN trên phạm vi cả nước.

Hướng tới hệ sinh thái sàn giao dịch minh bạch

Việc kết nối hạ tầng số dùng chung không chỉ giúp giảm chi phí đầu tư dàn trải từ ngân sách mà còn giúp hình thành một hệ thống dữ liệu quốc gia thống nhất về công nghệ. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong nước tiếp cận thông tin công nghệ một cách chính xác và minh bạch hơn. Khi các sàn giao dịch này được kết nối chặt chẽ và vận hành theo tiêu chuẩn chung, khả năng thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học trong nước sẽ được nâng cao rõ rệt.

Ông Chu Thúc Đạt nhấn mạnh, quá trình này đòi hỏi sự đồng bộ và quyết tâm cao từ trung ương đến địa phương. Bộ KH&CN đang tích cực phối hợp, hướng dẫn và đôn đốc các cơ quan liên quan thực hiện đúng tiến độ. Sự cam kết của các bên trong việc minh bạch hóa dữ liệu và chuyên nghiệp hóa khâu vận hành sẽ là chìa khóa để đưa thị trường công nghệ Việt Nam phát triển bền vững trong thời gian tới, góp phần thực hiện thắng lợi các nghị quyết của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trong tương lai, sự kết nối này sẽ tạo thành một "trục xương sống" vững chắc, kết nối mọi nhu cầu từ doanh nghiệp với nguồn cung từ viện, trường một cách liền mạch nhất.

Nam Phong