‘PC AI dùng Nvidia RTX Spark không làm máy tính truyền thống lỗi thời’
Việc Nvidia ra mắt siêu chip RTX Spark tuần trước để bước vào thị trường PC AI không hẳn là bước đột phá dành cho người dùng phổ thông.
Theo các nhà phân tích, đây là canh bạc lớn của Nvidia nhằm chứng minh rằng một khái niệm còn chưa được thị trường kiểm chứng có thể thu hút đông đảo người dùng hơn.
Tại triển lãm Computex 2026 vừa qua ở Đài Loan, Nvidia đã vẽ ra viễn cảnh tương lai nơi laptop có thể chạy các mô hình AI lớn ngay trên thiết bị và hoạt động như những trợ lý số cá nhân, không cần phụ thuộc vào đám mây. Tuy nhiên, đây cũng chính là lời hứa mà các hãng sản xuất PC (máy tính cá nhân) như HP và Dell đã đưa ra suốt gần ba năm qua. Đáp lại là sự hoài nghi từ Phố Wall lẫn người tiêu dùng, bởi giá bán cao nhưng lợi ích thực tế chưa đủ thuyết phục.
Dù vậy, Nvidia dường như đang theo đuổi một phiên bản PC AI khác với những gì hiện có trên thị trường. Sản phẩm này hướng nhiều hơn tới các nhà phát triển phần mềm và người sáng tạo nội dung, vốn lâu nay thường ưu tiên sử dụng dòng MacBook Pro cao cấp của Apple.
6 công ty gồm Microsoft, ASUS, HP, Lenovo, Dell và MSI sẽ sản xuất PC sử dụng Nvidia RTX Spark. Cổ phiếu của các hãng này đã tăng mạnh sau thông báo về RTX Spark từ Nvidia ngày 1/6.
Kevin Hein, nhà phân tích tại công ty nghiên cứu Tirias Research, nhận định: "RTX Spark không khiến PC truyền thống trở nên lỗi thời. Nó tạo ra một phân khúc hoàn toàn mới nằm giữa máy trạm chuyên nghiệp và máy chủ AI".
Theo Nvidia, RTX Spark có thể đạt tối đa 1 petaflop hiệu năng AI, tích hợp GPU Blackwell RTX với 6.144 nhân CUDA và CPU Grace 20 nhân dựa trên kiến trúc Arm, hỗ trợ tới 128 GB bộ nhớ hợp nhất LPDDR5X, cho phép CPU và GPU dùng chung vùng nhớ nhằm tăng hiệu quả xử lý AI và giảm độ trễ truyền dữ liệu.
Nvidia và Microsoft cho biết các PC Windows dùng RTX Spark được thiết kế cho làn sóng tác tử AI mới, trong đó AI có thể chạy trên thiết bị, xử lý ngữ cảnh lớn và giảm nhu cầu liên tục gửi dữ liệu lên đám mây. Đây là điều mà phần lớn các PC AI hiện nay chưa thể thực hiện hiệu quả với những mô hình AI quy mô lớn.
Nvidia nói rằng điều này có thể thay đổi cách con người tương tác với máy tính, khi tác tử AI có thể đảm nhận những công việc như tạo video hay sửa lỗi mã nguồn.
Các PC AI được quảng bá rầm rộ suốt hai năm qua chủ yếu chỉ cung cấp những tính năng tương đối đơn giản như phiên âm hoặc chỉnh sửa hình ảnh, chưa đủ để thúc đẩy doanh số đáng kể cho các nhà sản xuất PC và đối tác chip của họ như Arm hay Qualcomm.
PC AI dùng RTX Spark dành cho những thị trường ngách
Các nhà phân tích cho rằng giá bán cao cùng tình trạng thiếu hụt chip nhớ, vốn đã đẩy chi phí thiết bị tăng lên, sẽ khiến các PC AI dùng RTX Spark chủ yếu chỉ được đón nhận trong những thị trường ngách.
Bob O'Donnell, Chủ tịch hãng nghiên cứu thị trường TECHnalysis Research, nhận định: "Điều đó sẽ không ngăn các hãng lớn hợp tác với Nvidia, nhưng phần lớn doanh số PC trong vài năm tới vẫn sẽ là các máy chạy Windows truyền thống tích hợp chip Intel, AMD và Qualcomm".
Cổ phiếu HP và Dell đã tăng lần lượt 18% và 223% từ đầu năm, ngay cả trước khi Nvidia công bố siêu chip mới. Tuy nhiên, đà tăng này chủ yếu đến từ làn sóng doanh nghiệp nâng cấp lên Windows 11 và nhu cầu bùng nổ với hạ tầng AI, đặc biệt trong trường hợp của Dell, chứ không phải nhờ PC AI.
Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý gần nhất, HP cảnh báo thị trường PC có thể suy giảm mạnh vào nửa cuối năm 2026. Công ty ghi nhận nhu cầu PC AI khá tốt, đặc biệt từ khách hàng doanh nghiệp, nhưng doanh số bán hàng của toàn bộ ngành PC đang giảm.
Triển vọng ngành PC năm nay có vẻ ảm đạm. Công ty nghiên cứu IDC dự báo lượng PC xuất xưởng toàn cầu sẽ giảm 11,3% vào năm 2026.
Cạnh tranh trực tiếp máy Mac của Apple
Hiện vẫn chưa rõ PC AI sử dụng RTX Spark có thể vượt trội máy Mac hay không. Nvidia cho biết sẽ công bố thêm các thông tin như thời lượng pin và các chỉ số hiệu năng khác khi các mẫu PC AI dùng RTX Spark được bán ra vào mùa thu năm nay.
Tuy nhiên, laptop dùng siêu chip của Nvidia có thể giúp máy tính chạy Windows lần đầu tiên cạnh tranh sòng phẳng với Mac về băng thông bộ nhớ, một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất với ứng dụng AI.
Các ứng dụng AI liên tục phải truyền dữ liệu qua lại giữa bộ xử lý và bộ nhớ. Nếu băng thông thấp, độ trễ sẽ tăng lên đáng kể. Đây là lĩnh vực mà Apple có lợi thế từ năm 2020 nhờ thiết kế bộ nhớ hợp nhất trên các chip tự phát triển.
Tom Mainelli, Phó chủ tịch IDC, bình luận: "Tôi kỳ vọng một số doanh nghiệp sẽ sẵn sàng thử nghiệm PC AI thế hệ mới để đánh giá khả năng lâu dài của việc chạy suy luận AI trực tiếp trên thiết bị".